Является ли чрезвычайное положение обстоятельством непреодолимой силы?

Хорошие новости, друзья!

Буквально вчера я рассказывал о своем письме в Верховный Суд по актуальным проблемам бизнеса. И уже сегодня стало известно, что пленарным заседанием Верховного Суда утверждены разъяснения по отдельным вопросам судебной практики в связи с введением чрезвычайного положения. Верховный Суд официально ответил на некоторые из поднятых бизнесом вопросов, которые я отразил в своем письме.

Одним из самых актуальных вопросов можно назвать следующий. Является ли чрезвычайное положение обстоятельством непреодолимой силы? По мнению пленарного заседания, введение и действие ЧП обладает всеми признаками обстоятельства непреодолимой силы. Для установления юридического факта наличия обстоятельства непреодолимой силы в связи с введением режима ЧП обращение в суд не требуется.

Стороны договора должны соблюдать досудебный порядок урегулирования споров. Расторгнуть договор в судебном порядке возможно только при предварительном направлении досудебной претензии. Иски без соблюдения такого порядка будут возвращены.

Введение режима ЧП приостанавливает течение срока исковой давности, а процессуальные сроки, пропущенные в период ЧП, могут быть продлены и восстановлены судом.

По мнению Верховного Суда, п. 9-1 постановления Правительства № 127 от 20 марта 2020 года «Об определении специального порядка государственных закупок», запрещает заказчикам предъявлять требования о признании поставщика недобросовестным участником госзакупок, о взыскании штрафных санкций. В принятии таких исков будет отказано. Запрет на предъявление штрафных санкций распространяется и на договоры, заключенные в соответствии с законодательством о государственных закупках, по которым неисполнение либо не надлежащее исполнение поставщиком договорных обязательств было вызвано введением ЧП.

Согласно ст. 21 закона о ЧП, прекращение действия ЧП влечет прекращение производства по делу об административном правонарушении, связанному с нарушением режима ЧП. После прекращения ЧП по делам об административных правонарушениях, производство по которым начато, но не принято процессуальное решение, подлежит прекращению должностными лицами или судом, в производстве которых они находятся.

Оперативная реакция Верховного Суда на стоящие перед нами вызовы и обратная связь с бизнесом еще раз показывают приверженность Жакипа Асанова концепции слышащего государства. Я искренне верю, что наше совместное сотрудничество во благо отечественных предпринимателей будет продолжено.

Разъяснения № 1 по отдельным вопросам судебной практики в связи с введением чрезвычайного положения

_____________________________________________

Жақсы жаңалық, достар!

Бизнестің өзекті мәселелеріне қатысты Жоғарғы Сотқа хат жазғаным жөнінде кеше айтқан болатымын. Бүгін Жоғарғы Соттың пленарлық отырысында төтенше жағдайдың енгізілуіне байланысты сот тәжірибесінің жекелеген мәселелері бойынша түсіндірмелер бекітілгені белгілі болды. Жоғарғы Сот менің хатымда жазылған, бизнес көтерген бірқатар сұраққа ресми жауап берді.

Ең өзектілердің бірі - төтенше жағдай еңсерілмейтін күш жағдайы болып табыла ма? Пленарлық отырыстың пікірінше, ТЖ енгізу мен оның әрекет етуі еңсерілмейтін күш жағдайларының барлық белгілеріне ие. ТЖ режимін енгізуге байланысты еңсерілмейтін күш жағдайларының бар немесе жоқ екендігі туралы заңды фактіні анықтау үшін сотқа жүгіну талап етілмейді. Шарт тараптары дауларды реттеудің сотқа дейінгі тәртібін сақтауға міндетті. Шартты сот тәртібімен тек сотқа дейінгі талапты алдын ала жіберген кезде ғана бұзуға болады. Мұндай тәртіп сақталмаған жағдайда талап-арыздар қайтарылатын болады.

ТЖ режимін енгізу талап қою мерзімінің өтуін тоқтата тұрады, ал ТЖ кезеңінде өтіп кеткен іс жүргізу мерзімдерін сот ұзарта алады және қалпына келтіре алады. Жоғарғы Соттың пікірінше, Үкіметтің 2020 жылғы 20 наурыздағы № 127 "Мемлекеттік сатып алулардың арнайы тәртібін белгілеу туралы" қаулысының 9-1-тармағы тапсырыс берушілерге өнім берушіні мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушы деп тану туралы, айыппұл санкцияларын өндіріп алу туралы талап қоюға тыйым салады. Мұндай талап-арыздарды қабылдаудан бас тартылады. Айыппұл санкцияларын беруге тыйым салу Мемлекеттік сатып алулар туралы заңнамаға сәйкес жасалған шарттарға да қолданылады, ол бойынша өнім берушінің шарттық міндеттемелерді орындамауы немесе тиісінше орындамауы ТЖ енгізілуіне байланысты болған шарттарға да қолданылады.

ТЖ туралы Заңның 21-бабына сәйкес, ТЖ әрекетін тоқтату ТЖ режимін бұзумен байланысты әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізуді тоқтатуға әкеп соғады. Іс жүргізу басталған, бірақ іс жүргізу шешімі қабылданбаған әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді ТЖ тоқтатылғаннан кейін оларды жүргізіп жатқан лауазымды адам немесе сот тоқтата алады.

Жоғарғы Соттың біздің алдымызда тұрған сын-тегеуріндерге жедел жауап беруі және бизнеспен кері байланыс орнатуы Жақып Асановтың кәсіпкерлер мен қарапайым халықтың тілегіне құлақ асатын мемлекетті жақтайтындығын көрсетеді. Біздің бірлескен ынтымақтастығымыз отандық кәсіпкерлердің игілігі үшін әрі қарай жалғасатындығына сенемін.

Источник: Рустам Журсунов