Пресс-релиз к принятию Кигалийской поправки к Монреальскому протоколу
В октябре 2016 года в г. Кигали (Руанда) состоялось двадцать восьмое Совещание Сторон Монреальского протокола по веществам, разрушающим озоновый слой (Монреальский протокол). В ходе заседания был принят текст новой поправки (Кигалийская поправка) к Монреальскому протоколу по потреблению и производству гидрофторуглеродов (ГФУ).
Целью Кигалийской поправки является постепенное сокращение производства и потребления ГФУ, что будет способствовать сохранению озонового слоя Земли и удержанию прироста глобальной температуры на 0,5оС до 2050 года. Ниже приведена таблица по поэтапному сокращению ГФУ для Казахстана по отношению к базовой линии от уровня производства и потребления 2011-2013 годов.
|
Базовая линия от уровня производства и потребления в 2011-2013 гг. ГФУ (100%) + ГХФУ (25%) | |
|
Год |
Этапы сокращения ГФУ для Казахстана |
|
2020 |
5% |
|
2025 |
35% |
|
2029 |
70% |
|
2034 |
80% |
|
2036 и далее |
85% |
Вместе с тем, поправка вступает в силу 1 января 2019 года, в случае если 20 стран из 197 Сторон Монреальского протокола подадут инструменты о ратификации в Секретариат по озону до указанной даты.
Справочно: Монреальский протокол по веществам, разрушающим озоновый слой – международный протокол к Венской конвенции ООН об охране озонового слоя 1985 года, разработанный с целью защиты озонового слоя с помощью снятия с производства некоторых химических веществ, которые разрушают озоновый слой. Протокол вступил в силу 1 января 1989 года.
В середине 1980-х гг. озоновый слой начал интенсивно истощаться. Причиной этому явились, по мнению ученых, некоторые галогенированные углеводороды, широко применяемые в промышленности, попадающие в атмосферу Земли. С целью международного противодействия разрушению озонового слоя был разработан Монреальский протокол. Он предусматривает для каждой группы галогенированных углеводородов определённый срок, в течение которого она должна быть снята с производства и исключена из использования.
Гидрофторуглероды не содержат разрушающие озон бром и хлор и используются как заменители озоноразрушающих веществ в холодильных установках, кондиционерах, производстве теплоизоляционной пены. Однако гидрофторуглероды представляют собой мощный парниковый газ и они в тысячи раз эффективнее удерживают тепло, чем углекислый газ.
Пресс-служба МЭРК
Монреаль хаттамасына Кигали түзетуін қабылдау бойынша баспасөз хабарламасы
2016 жылдың қазан айында Кигали қ. (Руанда) Озон қабатын бұзатын заттар жөніндегі Монреаль хаттамасының (Монреаль хаттамасы) 28-ші Тараптар Кеңесі өтті. Отырыс барысында Монреаль хаттамасына гидрофторкөміртектерді (ГФУ) өндіру мен тұтыну бойынша жаңа түзетудің мәтіні (Кигали түзетуі) қабылданды.
Кигали түзетуінің мақсаты ГФУ өндіру мен тұтынуды біртіндеп азайту болып табылады, бұл Жердің озон қабатын сақтауға және жаһандық температураның өсуін жүзжылдықтың соңына дейін жылға 0,5оС ұстауға жәрдемдеседі. Төменде Қазақстан үшін 2011-2013 жылдар арасында ГФУ өндіру мен тұтыну деңгейінің базалық сызығына қарағандағы біртіндеп азайту бойынша кесте келтіріледі.
|
Базалық сызық 2011-2013 жж. өндіру мен тұтыну деңгейінен ГФУ (100%) + ГХФУ (25%) | |
|
Жыл |
Қазақстан үшін ГФУ қысқарту қадамдары |
|
2020 |
5% |
|
2025 |
35% |
|
2029 |
70% |
|
2034 |
80% |
|
2036 және кейін |
85% |
Сонымен бірге, егер 2019 жылдың 1 қаңтарына дейін Монреаль хаттамасының Тараптары болып табылатын 197 елдің 20-сы ратификациялау туралы құралдарын Озон бойынша хатшылыққа тапсырған жағдайда, түзету аталған күні күшіне енеді.
Анықтама: Озон қабатын бұзатын заттар жөніндегі Монреаль хаттамасы – озон қабатын бұзатын, кейбір химиялық заттарды өндірістен алып тастау арқылы озон қабатын қорғау мақсатымен әзірленген, 1985 жылғы БҰҰ-ның Озон қабатын қорғау туралы Вена конвенциясына халықаралық хаттама. Хаттама 1989 жылғы 1 қаңтарда күшіне енді.
1980-ші жж. озон қабаты қарқынды азғындай бастады. Ғалымдардың пайымдауынша, осыған себеп Жердің атмосферасына түсетін, өнеркәсіпте кеңінен қолданылатын, кейбір галогенденген көмірсутектер болып табылады. Озон қабытының бұзылуына қарсы халықаралық күрес мақсатында Монреаль хаттамасы әзірленді. Ол галогенденген көмірсутектер топтарының әрқайсысына осы топтар өндірістен алып тасталынып, пайдаланудан шығарылуға тиіс мерзімдерді көздейді.
Гидрофторкөміртектер құрамында озонды бұзатын бром мен хлор жоқ және олар тоңазытқыш қондырғыларда, кондиционерлерде, жылуоқшаулағыш көбік өндірісінде озон бұзатын заттардың ауыстырғыштары ретінде пайдаланылады. Алайда, гидрофторкөміртектер күшті парниктік газдар болып табылады және олар жылуды көмірқышқыл газымен салыстырғанда, мыңдаған есе тиімдірек ұстайды.