Пресс — релиз

Департамент экологии по Карагандинской области  7 декабря  2016 года г. Караганде в акимате Карагандинской области по заданию Комитета  экологического регулирования и контроля МЭ РК, с привлечением  владельцев полигонов области, руководителей РГУ «Департамент по защите прав потребителей», РГП «Госэкспертиза», АО СПК «Сары-Арка», Управления природных ресурсов и регулирования природопользования Карагандинской области, а также представителей проектных организаций, осуществляющих деятельность по выполнению работ и оказанию услуг в области охраны окружающей среды провел совещание на тему:

«Для владельцев полигонов и проектных организаций, осуществляющих деятельность по выполнению работ и оказанию услуг в области охраны окружающей среды по применению и реализации статей 288, 301 Экологического кодекса РК».

Целью  проведения данного совещания является ознакомление участников с внесенными  изменениями  и дополнениями в некоторые законодательные акты Республики Казахстан по вопросам перехода Республики Казахстан к «зеленой экономике» в ст.288и ст. 301 ЭК РК.

На совещании  с докладом  «Об изменений и дополнений в ст.288 и ст. 301 ЭК  РК, о состоянии полигонов и свалок ТБО в  области и принимаемых мерах инспекторского реагирования» выступил руководитель Департамента экологии по Карагандинской области  К.Мусапарбеков. Так, В Карагандинской области   по состоянию на 1 полугодие 2016 года на полигонах и свалках ТБО  накоплено свыше 8 млн. тонн  ТБО.

Общее количество  полигонов и свалок ТБО в  области по  данным акиматов городов и районов  - 202 полигона.

На сегодняшний день из них  узаконено  45 полигонов ТБО  и  157   - не узаконенных.

Утилизация ТБО в области   осуществляется  в очень малом объеме.  Так, за 1 полугодие 2016 года образовано  ТБО по области – 333,7 тыс.тонн, из них размещено на полигонах и свалках ТБО -  328,2 тыс.тонн,   переработано -  только  5,5 тыс.тонн. То есть, процент утилизации составляет  менее 2%.

Практически весь  образующийся объем   ТБО направляется на размещение на полигоны и свалки ТБО.

Также руководитель Департамента К.Мусапарбеков отметил, что состояние  существующих,  в том числе узаконенных, полигонов ТБО  в полной мере не соответствует экологическим и санитарно-эпидемиологическим требованиям. На полигонах допускаются многочисленные нарушения экологических требований  таких как:    не  соблюдение установленной технологии складирования ТБО, случаи  возгорания  на полигонах,  нарушение требований в части проведения мониторинга, в том числе   в части  отсутствия  скважин для наблюдения влияния на подземные воды, отсутствие измерительных приборов для определения массы поступающих отходов, что искажает достоверный учет ТБО,  отсутствие  планов по приведению полигонов ТБО в соответствие с экологическими требованиями,  отсутствие  ликвидационного фонда для проведения рекультивации полигонов ТБО и их мониторинга и др.

Так, в 2015 году Департаментом экологии  проведено 174 проверки в отношении  акиматов сельских округов  по вопросу узаконивания полигонов ТБО и исполнения требований ст.292 Экологического Кодекса РК,  по результатам проведенных  проверок наложено 182 административных штрафа на общую сумму 6,3 млн. тенге. По выявленным нарушениям выданы предписания об устранении нарушений.

В 2016 году департаментом проведено 97 проверок в отношении местных исполнительных органов сельских округов, по вопросу исполнения ранее  выданных предписаний. По итогам проведенных проверок в соответствии с ч.3 ст. 462 КоАП РК административные материалы  направлены в районные суды для принятия процессуального решения. В настоящее время проводятся и на стадии оформления проверки в отношении 34 акиматов.

Изменения таковы: Статья 301 регулирует запрет к приему некоторых видов отходов на полигон захоронения.

Норма ст.301 ЭК РК ориентирована на внедрение процесса сортировки с целью дальнейшей переработки отходов и уменьшения количества полигонов. На практике, линии сортировки на полигонах предусмотрены только в единичных случаях, что усугубляет положение.

В этой связи, предлагается применить норму п.3 статьи 288 ЭК РК, позволяющую хранить отходы не более 3-х лет, с целью последующего восстановления или переработки в местах безопасного хранения.

Эту норму предлагается применить в материалах Оценки воздействия на окружающую среду (далее - ОВОС) к проекту намечаемой деятельности, проектах нормативов эмиссий (НРО) полигонов, с учетом определения мест безопасного хранения. Также, в указанный период 3-х летнего хранения отходов, в проектах ОВОС, НРО всем предприятиям необходимо предусмотреть обязательства по организации сортировки отходов, в течение указанного периода (3 года), согласно требованиям ст. 301 ЭК РК.

Затем заслушали выступления представителй областных управлений, проектных организаций и владельцев полигонов ТБО. Также, на совещании И.о. директора ТОО «ГоКомТранс» города Караганды» А. Омарова презентовала проект «Концепция по модернизации системы управления твердо-бытовыми отходами Карагандинской области» в рамках ГЧП.

Участники совещания  обсудили вопрос в сфере внедрения раздельного сбора, сортировки и переработки твердых бытовых отходов и приняли ряд решений.

«Новые изменения в  законодательстве – та основа, на которой мы должны будем строить новый цивилизованный рынок обращения отходов. Конечно, закон мало принять, нужно добиться его реализации. И для этого Департамент работает с акиматами сельских округов, районов, поселков, на балансе которых находятся полигоны, составляя дорожные карты реализации. Потому что региональная обстановка по ТБО зависит именно от местных властей.

И, если работа по выстраиванию новой схемы управления отходами  увенчается успехом, экологическая ситуация улучшится.

Қарағанды облысы бойынша экология департаменті 2016 жылдың 7 желтоқсанында Қарағанды облысы Қарағанды әкімдігінде ҚР ЭМ экологиялық реттеу және бақылау Комитетінің тапсырмасы бойынша облыстағы полигон иелері, «Тұтынушылардың құқығын қорғау департаменті»КММ, «Мемсараптама» РМК, «Сары-Арка» АҚ СПК, Қарағанды облысының табиғат ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы,сонымен қатар қоршаған орта саласында жұмыс әрекетін жүзеге асыратын және қызмет көрсететін жобалық ұйымдардың өкілдері қатысқан «Полигон иелері және қоршаған орта саласында жұмыс әрекетін жүзеге асыратын және қызмет көрсететін жобалық ұйымдар үшін ҚР Экологиялық Кодексінің 288,301 баптарын қолдану мен жүзеге асыру » тақырыбында кеңес өткізді.

Кеңесті өткізудің мақсаты қатысушыларды ҚР ЭК 288 және 301 баптарындағы Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне Қазақстан Республикасының «жасыл экономикаға» көшуі мәселелері бойынша енген өзгерістер мен толықтыруларымен таныстыру болып табылады.

Кеңесте «ҚР ЭК 288 және 301 баптарындағы өзгерістер мен толықтырулар,облыстағы ҚТҚ полигондар мен қоқыстардың жағдайы және инспекторлық елеу» тақырыбыменҚарағанды облысы бойынша экология департаментінің басшысы К.Мусапарбеков баяндама оқыды. Сонымен Қарағанды облысында 2016 жылдың І жартыжылдығының жағдайы бойынша ҚТҚ полигондар мен қоқыстарда 8 млн тоннадан жоғары ҚТҚ жиналып қалған. Қала және аудан әкімдіктерінің деректері бойынша облыстағы ҚТҚ полигондары мен қоқыстардың жалпы саны - 202 полигон.

Бүгінгі таңда оның ішіндегі заңдастырылған ҚТҚ полигоны – 45 және 157 – заңдасытырылмаған.

Облыста ҚТҚ қайта кәдеге жарату өте аз мөлшерде жүзеге асып отыр. 2016 жылдың  І жартыжылдығында облыс бойынша ҚТҚ -  333,7 мың тонна құрылған, оның ішінде полигон мен қоқыстада орналастырылғын ҚТҚ -   328,2 мың тонна,   өңделгені -  тек 5,5 мың тонна. Яғни қайта кәдеге жарату пайызы 2% төмендікті құрайды.

Іс жүзінде құралған ҚТҚ көлемі ҚТҚ полигондары мен қоқыстарына жіберілді.

Сонымен қатар департаментінің басшысы К.Мусапарбеков әрекеттегі,оның ішінде заңдастырылған ҚТҚ полигондарының толығымен  экологиялық және санитарлы -эпидемиологиялық талаптарына сәйкес келмейтіндігін атап өтті. Полигондарда мынандай экологиялық жаудырма заңбұзушылықтар талаптарына жол беріледі:   ҚТҚ бекітілген қоймалау технологиясы талаптарын сақтамау, полигондағы жану жағдайы,мониторинг өткізу талаптарының заңбұзушылығы,оның ішінде жерасты сулары әсерін бақылайтын ұңғымаларының жоқтығы, түсетін қалдықтар массасын анықтайтын құрылғылардың жоқтығы,сол себепті ҚТҚ сенімді есебін  бұрмалау,ҚТҚ полигондарын экологиялық талаптарға сәйкес қалпына келтіру бойынша жоспардың жоқтығы, ҚТҚ полигондарындағы   топырақ құнарлығын қалпына келтіруді жасау үшін тарату қорының жоқтығы және оның мониторингі және тағы басқалары.

2015 жылы экология Департаменті ауылдық округтар әкімдігіне қатысты  ҚТҚ қалдықтарды заңдастыру және ҚР Экологиялық Кодекстің 292 бабындағы талаптарды орындау сұрағы бойынша 174 тексеріс өткізді, өткізілген тексерістер нәтижесінде жалпы сомасы 6,3 млн. тенгелік 182 әкімшілік айыппұл салынды. Анықталған заңбұзушылықтар бойынша ескертпелердің көзін жою туралы ұйғарым берілді.

2016 жылы экология Департаменті ауылдық округтардың атқарушы органдарына  қатысты  бұған дейін берілген ұйғарымдардың орындалуы сұрағы бойынша 97 тексеріс өткізді.  Өткізілген тексерістер нәтижесінде  ҚР ӘҚБтК 462 бабы,3 бөліміне сәйкес,әкімшілік материалдар процессуалды шешім қабылдау үшін  аудандық сотқа жіберілді. Бүгінгі таңда 34 әкімдікке қатысты тексерісті рәсімдеу жүргізіліп жатыр.

Өзгерістер мынадай: 301 бап полигондарда кейбір қалдықтарды көму үшін қабылдауға тыйым салуды реттейді.

ҚР ЭК 301 бабындағы норма, қалдықтарды қайта өңдеу және полигондар санын азайту мақсатында әрі қарайғы сараптама процесін енгізуге  бағытталған. Тәжірибе жүзінде, полигондарда сараптау сызығы бірлі-жарым жағдайда қарастырылған,сондықтан жағдайды да біраз қиындатады.

Осыған байланысты, ҚР ЭК 288 бабының 3 т. норманы қолдану ұсынылады,қалдықтарды сақтау орындары қалдықтарды қалпына келтіргенге немесе өңдегенге дейін үш жылдан аспайтын немесе оларды көмгенге дейін бір жылдан аспайтын мерзімге қауіпсіз сақтау үшін арналады.

Бұл норманы қоршаған орта әсеріне баға (әрі қарай ҚОӘБ) материалдарына  белгіленген қызмет жобасына,полигондардың эмиссия нормативтері жобасына (ЭНЖ) қауіпсіз сақтауды есепке алуменқолдану ұсынылады. Сонымен қатар, қалдықтарды көрсетілген үш жылдық мерзімде сақтау, ҚР ЭК 301 бабына сәйкес,  ҚОӘБ, ЭНЖ жобаларында барлық кәсіпорындар қалдықтарды сұрыптауды ұйымдастырушы ұйымдардың міндеттерін қарастыру қажет,көрсетілген мерзімде  (3 жыл).

Бұдан кейін, облыстық басқармалар,жобалық ұйымдар және ҚТҚ полигоны өкілдерін тыңдады.Сонымен қатар, кеңесте  Қарағанды қаласы «ГоКомТранс» ЖШСдиректорының м.а. А. Омарова «Концепция по модернизации системы управления твердо-бытовыми отходами Карагандинской области» жобасымен таныстырды.  Кеңеске қатысушыларжекелеп жинауды енгізу саласыбойынша және қатты тұрмыстық қалдықтарды сұрыптау және қайта өңдеу  сұрақтарын талдады.

«Заңдағы жаңа өзгерістер – қалдықтармен жұмыс жасаудағы жаңа  өркениетті нарықты құру негізі. Әрине, заң аз қабылданды,оның жүзеге асуына қол жеткізуіміз қажет. Сондықтан да, департамент, балансында полигондары бар  ауылдық,аудандық,поселкелік әкімдіктермен жүзеге асыру жол картасын құра отырып  жұмыс жасауда. Себебі,ҚТҚ бойынша аймақтық жағай тек жергілікті биліктен тәуелді.

Және де, егер қалдықтарды басқарудың жаңа кестесі табыспен аяқталса,экологиялық жағдай жақсарады.