"Ұлт болашағы,ұлт санасы қалыптасуына негіз болған Ораз Жандосов"
19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басында өмір сүрген қазақтың мемлекет қайраткері Ораз Жандосовтың өмірі мен шығармашылығы мемлекетімізге көп еңбек сіңіріп әр адамының жадында ерекше сақталды.Ол заманауи өнер әлеміндегі жарқын тұлға.Өз заманындағы еліміздің әлеуметтік ауылшаруашылық салаларын терең зерттей отырып, Ұлттық мәселелерді шеше білген азамат. Оның шығармашылығы шабыттандырып қана қоймайды, сонымен қатар өзін-өзі терең тануға, көркемдік өрнек призмасы арқылы дүниені тануға шақырады. Қазақтан шыққан ол өзінің ерекше стилі мен көрнекі эстетикасымен танымал болды.
Ораз Жандосов тек өнермен ғана шектелмейді – оның шығармашылық ауқымы кескіндеме, мүсін, инсталляция және тіпті спектакльдерді қамтиды. Қамшының сабындай қысқа ғана ғұмырында ол қазақ елінің саяси және әлеуметтік мүддесі үшін күресіп келеді.Ораз Жандосов халықаралық көрмелер мен жобалардың белсенді қатысушысы. Оның жұмысы дүние жүзіндегі көптеген көрмелерде көрсетіліп, оның жан-жақтылығы мен мәдениетаралық өзектілігін көрсетеді.Ораз дарынды суретші ғана емес, адам болмысының, рухани болмысының, әлеуметтік-мәдени аспектілерінің тақырыптарын зерттейтін философ. Оның шығармалары көрерменді болмыстың терең сұрақтары туралы ойлауға итермелеп, жаңа семантикалық көкжиектерді оятады. Жалпы, Ораз Жандосов шығармашылығы біз үшін әркім өзінше бір дүниені таба алатын, қиялын қоздыратын, өз-өзіне ой салуға итермелейтін ерекше дүние ашады. Оның жұмысы әлемнің түкпір-түкпіріндегі адамдарды таң қалдырады және шабыттандырады, бұл оны біздің заманымыздың ең қызықты және маңызды суретшілерінің біріне айналдырады.Сонымен қатар, ол тұлға отандық ауылшаруашылық білімі мен ғылымының қарашаңырағы қазіргі Қазақ Ұлттық Аграрлық зерттеу университетінің негізін қалағанымен де елеулі орынға ие.Осы тұста оның Еңбекші қазақ газетінде, 1929 жылы 31 қазанда шыққан мақаласын талдап кетсек.Қазақстанда соңғы екі жылдық зерттеу бойынша астық шаруашылығының келешегі үлкен екендігінің және кен байлығының көп екендігі одан әрі байқалғанынан егін,жер,мал шаруашылықтары жөніндегі бұрынғы әдістер қазіргі жүргізіліп жатқан социалистік құрылыстардың қажетіне төтеп бере алмайтынын, осылардың барлығын жиып келгенде, ғылым мен мәдениет жұмыстарының ішінде қазіргі күнде ең алдымен көзге де,ауызға да ерте түсетіні ғылыми зерттеу жұмыстары,тәжірибе жұмыстары екен.Қазақстанға арнаулы ғылыми-зерттеу университеттерінің тұрғызылуы қазақ мемлекетіне өте маңызды және қоғам жұмысын күшейтеміз десек қоғамға қазақ қызметшілері мен ауыл,поселке оқығандарын көбірек тарту керек.Көзі ашық қара шаруаларды қоғам ісіне тарту керек.Қазақстанда жалпы аймақтану жөніндегі әдебиеттердің басылуын күшейту керек.Бұл бізде өте нашар дамығанын айқын көруге болады.Қазақстанда ғылыми-зерттеу және тәжірибе лабораторияларына ділгер керек.Біз бұларды ұйымдастырмай, татымды іс шығара алмаймыз бұл белгілі-ақ.
Қорыта келе, туған жерінің тұғырлы перзенті О.Жандосов қазақ баласы еркін қоғамда өмір сүріп, білім мен ғылымды игеріп, өзге жұртпен терезесі тең болуын армандап өтті. Ұлт болашағына алаңдап, қазақ мемлекетінің өркендеуі үшін тынбай еңбек еткен ұлы тұлғамызды қалай ұлықтастақ та артық емес.
Зарипуллақызы Аружан,
ҚазҰУ,Журналистика факультетінің 1-курс студенті
Ғылыми жетекшісі:
фил.ғ.к.,доцент Р.С.Жақсылықбаева