КӨП ТОМДЫҚ ШЫҒАРМАЛАР ЖИНАҒЫ-ЖАУҺАР АЙНАЛАСЫНДА
ЖАУҺАР АЙНАЛАСЫНДА
Аллаһ бірлігін аспан ғибратынан алған Ыдрыс пайғамбардың бір ныспы аты Маслас (مثلث)- үшкіл екенін білеміз.
Бұл мәселе сарқылмас терең тамырлы зат. Соған жалғас ғалами заттардың асыл тегі Жауһар (جوهر) жөнінде қосымша мәселе қозғамақпыз. Алдымен осы сөздің арасындағы сандық мәндерін көрейік. Маслас =1070=214*5, Жауһар=214. Демек Ыдрыстың үшкіл есімі бес есе Жауһардан тұрады. Бұл бес парыз, бес тек пешене, бес саусақ –бата жұлдыз тегі (бес бұрыш). Осы бестің маңында талай талас-тартыстар болғаны мәлім. Соның бізге ең жақын және түсінікті бір мысалын еске ала кетелік. Ол әл-Фарабидың музыкалық нотасында. 4-суретте тоғыз орынды ғажайып шаршы көрсетілген. Соның орта-сында 5, айналасында басқа сегіз сан [(1,2,3,4),(6,7,8,9)]. Ерте замандардан келе жатқан бір ғұрып бойынша, нота есебіне ортадағы 5 санын қолдануға болмайды деген қағида болған. Оны таратушының бірі Пифагор болған. Сол есеп бойынша ноталар қатысы: 1:1, 1:2, 3:4, 8:9 тағы сол секілді бес саны қатыспайтын сандардан құралған. Осы әдетті Европа елдері, оның ішінде алдымен шіркеу қабылдап келген. Әл-Фараби му-зыка өнерін- ғылымның негізінен қайта қарай келіп, Пифагор ережесіне қосылмай, 5 санын нота есебіне негіз етіп алған. Соған байланысты аспан әншісі таң Шолпанына арналған нотаны ол кісі түрінде алып, оны Зуһра زهره-Шолпан атының
бас әрпімен з- (ز) пен белгілеген. Оның европалық белгісі «е»-«ти» болып аталады. Әл-Фараби қатысында Күн мен Түннің, Көк пен Жердің қатысы деген мағына бар (5-жұлдыз саны, Күн мүшелі, 4- Ай-Жер саны, ай мүшелі-1- суретті қараңыз). Екінші жағынан соған байланысты ол Шолпан аптаның бесінші күні
265
–пятница-жұма. Исламның құрметті күні. Демек бұлардың бәрі европаның ескі ғұрпына қайшы болды. Соған байланыс-ты толып жатқан жаңа жыл да белгілі. Осы мағына исламның аспан ілімінде бар. Соны қабылдаған Н.Коперник қағидасына да шіркеу қарсы болды. Бұл өз алдына тарихи бір мәселе. Енді өз тақырыбымызға оралайық.
Осы жерде еске сала кетелік. Екі саусақтағы Қос Шолпан санына 56 санын (Жұлдыз орны санын) қосқанда Ал-Қамар 54-Ай сүре жиыны шығады дегенбіз: 212*2+56=480. міне, сізге ке-рек болса, Айман-Шолпан.
Жауһар санына арабша арбағ төрт (үш Ал-Шамси) 91*3=2-73 санын қосамыз.
Бұл айтылды. Енді осыған қосамыз жеті хат көкке арналған Жеті металл санын: 1-Ай-Күміс-47, 2-Айқыз-сынап-80, 3-Шол-пан-мыс-29, 4- Күн-алтын -79, 5-Арай-темір- 26, 6-Шоңай-қалайы-50, 7- Санжар-қорғасын-82. Жиыны: 47+80+29+79+26-+50+82=393. Болады:
Сандардың ғажабы осында: Тұран қақпа саны, Қағба саны, темір тек, Темір қазық саны, күміс (Ай саны- замзам саны- 94), Жеті хат көк металдар саны, арбағ (төрт) саны. Соның бәрі ке-ліп Жауһарға жалғасты. Оны былай жазуға болады:
452- табан-тебен, تبنаспан сатысы. 452=113*4, ол төрт бе-рік дуал-қабырға- құрылыс буниан بنيان =113 (айтылған).
Егерде Жауһарға мүшел санын қоссақ болады:
266
Дүние алты күнде жаралған. Сол бойынша Жауһарға қосамыз 6-ны.
110-магнит тас Fe3O4=26*3+8*4=78+32=110 Хамжы саны айтады ғалами зат. 220 саны- қосай Кәміл –дос саны:
; (251=زمرد) Ку+Каб=26+22=48 немесе 260+220=480 (Ал-
Қамар). Олай болғанда (214+6)4=856+24=880 Тағы бір түрде: 640+26+214=666+214=880(620+260). Темір екі тілде: қазақша+арабша; оған қоссақ Жауһарды темір тағы да болады екі түрде. Басқа бір түрде:
;
92- Қағба, 313- ондағы қаратас, 107- Қыз (жібек) (107*2= =214). Бір тамаша сан Ибраһим пайғамбардың төрт тау құсы (اربع جبل طير).
280 Осыларды екі еселейміз: 527*2=1054=622+432; 19*2= =38 (47-сүре, аят саны). 622- һижра жылы, 432=54*8=108*4-дәуір жылы. Әуелде үш кейін жеті: (570+487)-(622+432) =1057– –1054=3; 1057- төрт періште саны, 1054- һижра. Ол сандарды 7-суреттен алуға болады. Мысалы: 500-366=140=127+13. Онан шығады:
127*2=254; 13*4=52;
; 140*2=280=153+127 тағы басқалары.
Бір жұмбақ сан:
1057*7+1001=8400.
Бір жұмбақ бұрыш: Онан шығады:
30054/-(26034/-19028/=30054/+706/=380=190*2; 30054/+26034/=570 28/;
109028/-57028/=520 (хамды).
Ойласу үшін. Аллаһға шүкір.
Келесі мәселе әл-Фараби мақамында.