Пандемия кезеңіндегі мінез-құлық нормалары
Бүгінде әдеттегі тәртіп нормалары жұмыс істемейді. Біз басқаны ренжітпеу үшін, бірақ өзіңді және жақындарыңды қорғау үшін қалай әрекет ету және өзара іс-қимыл жасау керектігін білмейміз. Төтенше жағдай кезінде барлығы ар - ождан емес, қауіпсіздік ұғымдарын басшылыққа ала отырып әрекет етуі тиіс. Бұл күмәндануға жатпайды.
Қол алысуға жауап бермеу әдепті ме?
Әрине иә. Ыңғайсыздық - бұл мұндай жағдайда қолданылатын сөз емес, сіздің кіммен амандасқаныңыз маңызды емес: "бәрін түсінетін" досыңыз ба, әлде әлеуетті клиентпен бе. Пандемияға байланысты кез келген дәстүрлі сәлемдесу және қоштасу нормалары – бетін сүйуі, қол алысу, жақын қашықтық - қайта қаралады. Мұндай қарым-қатынас нормалары қауіпті ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік жауапсыздық болып келеді.
Біреуді кейінге немесе қашықтыққа кетуді сұрау немесе оны өзіңіз жасау керек пе?
Егер мұны сыпайы, негізді және агрессиясыз жасасаңыз қалыпты. Егер сізге кету немесе босату туралы өтініш білдірсе, ешқандай реніш болмауы керек. Агрессияға агрессиямен жауап берудің қажеті жоқ. Қолайсыздық, ыңғайсыздық немесе ұнамау - бұл жағдайда жалпы жауапты жүктеменің бір бөлігі.
Белгіленген нормаларды елемеуге болады ма және үйде қалуға міндетті өтініштер?
Егер сіз сау жас болсаңыз да, инфекцияға тегін көлікпен қызмет етесіз және осал біреуге жұқтырасыз.
Мәселені елемеу немесе, керісінше, шамадан тыс үрей туғызу үшін басқаларды айыптау керек пе?
Агрессия ештеңеге әкелмейді. Адамдардың қандай да бір тобына (мысалы, қолдарында дәретхана қағазының қаптамасын ұстап бара жатқандарға) қатысты күшті сезімдер адамның барабар емес күйде екенін білдіретін жарқын маркерлердің бірі болып табылады. Өзіңізді тексеріңіз: егер сіз қарақұмықты сатып алып жатқан дүрбелеңдерге, Италиядан оралған саяхатшыларға, үкіметке, әлемдік сахнашыларға, қытайлықтарға, жарқанаттарға ашулансаңыз, онда сіз ашулану кезеңінде тұрып қалуыңыз мүмкін және орын алған оқиғалармен келісе алмай жатырсыз. Демек, сізге дәл қазір көмек қажет - сізді тыңдайтын сезімтал дос немесе сізді қолдайтын ақылға қонымды тұрақты адам.
-----------------------------------------------------------------
Сегодня привычные нормы поведения больше не работают. Мы не знаем, как реагировать и взаимодействовать, чтобы не обидеть другого, но в то же время защитить себя и близких. Во время чрезвычайной ситуации все должны действовать, руководствуясь соображениями не совести, а безопасности -как собственной, так и окружающих. И это не подлежит сомнению.
Этично ли не отвечать на рукопожатие?
Конечно да. Неловкость — это не то слово, которое применимо в такой ситуации, неважно, с кем вы здороваетесь: с другом, который «все поймет», или с потенциальным клиентом. В связи с пандемией любые традиционные нормы приветствия и прощания — поцелуи в щеку, рукопожатие, близкая дистанция — пересматриваются. Такие нормы общения становятся не только опасными, но и социально безответственными.
Следует ли просить кого-то отсесть или отойти на увеличенную дистанцию или сделать это самому?
И то и другое абсолютно нормально, если делать это вежливо, обоснованно и без агрессии. Если к вам обратились с просьбой отойти или отсесть, не должно быть никакой обиды. Также не стоит отвечать агрессией на агрессию. Выдерживать неудобство, неловкость или неприязнь — часть общей ответственной нагрузки в такой ситуации.
Можно ли игнорировать предписанные нормы и настоятельные просьбы оставаться дома?
Даже если вы здоровый молодой человек, вы можете служить бесплатным транспортом для инфекции и заразите кого-то более уязвимого.
Нужно ли осуждать других за игнорирование проблемы или, наоборот, создание чрезмерной паники?
Агрессия ни к чему не приведет. Немотивированно сильные чувства по отношению к какой-то группе людей (например, к прохожим, держащим в руках упаковку туалетной бумаги) являются одним из ярких маркеров, сигнализирующих о том, что человек находится в неадекватном состоянии. Проверьте себя: если вы вдруг очень уж гневаетесь на паникеров, скупивших гречку, путешественников, вернувшихся из Италии, правительство, мировое закулисье, китайцев, летучих мышей, то, весьма вероятно, вы застряли на стадии гнева и никак не можете смириться с происходящими событиями. А значит, вам прямо сейчас необходима помощь — чуткий друг, который вас выслушает, или психически более устойчивый человек, который сможет вас поддержать.