Көптілді оқыту қалай жүзеге асуда?
Бұл реформа әртүрлі білім беру мекемелерінің студенттеріне, сондай-ақ мектептер мен жоғары оқу орындарының мұғалімдеріне ағылшын тілін жаңа деңгейде меңгеру қажеттігін тудырды.
Жалпы үш тілде - қазақ, орыс және ағылшын тілдеріне жүйелі түрде көшу «100 нақты қадам» Ұлт жоспары мен 2016-2019 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының білім беру мен ғылымды дамытудың мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру аясында жүзеге асырылады. Бұл реформаны жүзеге асыру барысында мектептер мен гимназиялардың мұғалімдері тарапынан қарсылық болғаны да құпия емес. Әрине олардың келіспеушілігін түсінуге де болады, бұрын соңды білім-сөйлемеген тілде білім беру әрбір ұстазға оңайға түспегені анық. Әсіресе жас және отбасылық мәселелерді ескере отырып, мұғалімге қосымша жұмыс жүктемесі арттырылды.
«New Times» ақпараттық агенттігінің хабарлауынша, қазақстандық респонденттердің басым бөлігі 36 пайызға жуық, үштілділік елдегі қажет емес реформалардың бірі деп санайды.
ҚР Білім және ғылым министрлігінің Қазақстан Республикасының білім беру жүйесінің дамуының ұлттық есебінде көрсетілгендей, білім беруді ағылшын тілінде тиімді жүзеге асыруға кедергі келтіретін проблемалар тобына келесі жағдайлар әсер етеді: мұғалімдердің психологиялық кедергісі; ағылшын тілін меңгеру үшін сағаттардың жеткіліксіз санына (аптасына екі сағат) және сөйлеу дағдысы практикасы үшін тілдік орта болмауына байланысты білім сапасының төмендеуі мүмкін екендігі. Үш тілде сөйлеудің табысты жүзеге асырылуы үшін жоғары оқу орындарында педагогикалық мамандықтардың студенттерін даярлауға және мұғалімдердің кәсіби дамуына ғана емес, сонымен қатар ағылшын тілін меңгерген мұғалімдерді жоғары сапалы әдістемелік қолдау және ынталандыру да маңызды болып табылады.
Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев үкімет мүшелерінің өңірлік әкімдердің қатысуымен өткен кеңесте талқылау барысында елде үштілділік қағидатын енгізу туралы өз пікірін білдірді.
«Бұл өте күрделі және маңызды мәселе. Менің ұстанымым - біріншіден, қазақ тілі, орыс тілі болуы керек. Олар біздің балаларымыз үшін өте маңызды. Тек сонда ғана ағылшын тілін үйренеміз», - деді Тоқаев.
Ұлттық білім беру деректер базасының статистикасы бойынша физика, химия, биология және информатика пәндері мұғалімдері - 34 561 адам. Олардың ішінде, 2016-2018 жж. 11 423 мұғалім тілдік курстарды аяқтады және тілдік құзыреттілік деңгейіне (B1 және одан жоғары) ие болды. 2019 жылы 3050 мұғалім дайындалады. Төрт жылдың ішінде тіл курстарын аяқтаған мұғалімдер саны 14 473 адамды құрайды. Біліктілікті жоғарылату мақсатында біліктілікті жоғарылату курстары мен тіл курстарын аяқтаған пән мұғалімдері арасында өңірлерде әдістемелік кабинеттер ұйымдастырылып, жүргізілді. 2020 жылдан бастап курстарға бөлінген қаражат ағылшын тілінде оқытатын мұғалімдерді дайындау үшін жоғары оқу орындарына қайта бағытталатын болады. 2020 жылдан бастап мемлекеттік мектептерде 2016 жылғы мемлекеттік білім беру тапсырысымен ағылшын тілінде оқыған жоғары оқу орындарының түлектері (педагогикалық мамандықтардың магистранттары мен бакалаврлары) мектепке барады. Қолданыстағы заңнамаға сәйкес, мемлекеттік білім беру тапсырысында жоғары оқу орындарында оқитын студенттерді міндетті үш жылдық жұмысқа дайындау талаптары көзделген. Ағылшын тілінде оқытылатын пәндер кадрлар дайындалатын кезеңдерде енгізіледі.