Тікелей эфир

Шахматист Гүлмира Бекзатқызы: «Өзге елде сұлтан болғанша, өз еліңде ұлтан бол»

Гүлмира Бекзатқызы 1988 жылы 13-сәуірде Оңтүстік Қазақстан облысының Қазығұрт ауданында туылған. Кішкентайынан шахматқа құмар Гүлмира қазірде Әйелдер арасында халықаралық мастер, ҚР құрама командасының мүшесі, Азия, т.б. көптеген бүкіләлемдік олимпиадаларының жеңімпазы. Негізгі мамандығы – халықаралық қатынастар болғандықтан, магистрлік тәжірибесін Испанияда өтті. Ол жақтан да Гүлмираға жергілікті шахмат клубының атынан ойнауға, жастарға сабақ беруге ұсыныс жасалынды.

- Сәлем, Гүлмира! Шахматпен айналысып жүргеніңе қанша жыл болды? Және де оны бастауыңа не себеп болды?

- Сәлем, Айжан! Төрт жасқа толған шағымда әкем маған шахмат ойнауды үйреткен. Мен өте байсалды, салмақты болғандықтан, кішкентай болсам да, бір жайымда ұзақ уақыт отырады екенмін. Ал қала деңгейіндегі жарыстарға 12 жасымнан бастап қатынасып келемін.

- Ең бірінші шахмат сабақтарыңнан бастап, қазіргі жетістіктеріңе дейінгі қысқаша тарихыңды айтып берсең?

- Алғашында қала, облыс деңгейіндегі жасөспірімдер арасындағы жарыстарды жеңе бастадым. Қыздар арасында 3 рет, әйелдер арасында 3 рет Қазақстанның дүркін чемпионы болдым, 18 жасқа дейін Азия чемпионы болдым, Әлем біріншіліктерінде алғашқы ондыққа кіріп, 6 рет Бүкіләлемдік шахмат Олимпиадаларда Қазақстанның намысын қорғадым. Мәскеудегі «Аэрофлот Опен», Чехиядағы «Пардубице» халықаралық турнирлерінде бас жүлдені жеңіп алғанмын. Халықаралық спорт шебері деген дәрежем бар.

- Қазірде шахмат бойынша әлемде қай ел көшбасшы болып тұр?

- Үндістан, Қытай, Ресей көшбасшы елдер болып табылады.

- Ал Қазақстанның шахмат саласындағы әлем бойынша деңгейі қандай?

- Бүгінде Қазақстанның әлемдегі деңгейін жоғары деп айту қиын. Өйткені қаржы мәселесі спортшыларды тығыраққа тығады. Басқа елдерде өз спортшыларын өссін, өнсін деп жақсы жағдайлар жасалынған. Соңғы кезде Қазақстандық бүлдіршіндер жақсы нәтижелер көрсетуде.

- Бізде әлемге танылған және де өз елінде үлгі боларлықтай қандай шахматистер бар, болған?

- Гроссмейстер Е.Владимиров кезінде әлем чемпионы Гарри Каспаровтың жаттықтырушысы болған. Ф.Хасанова Кеңестік кезеңде 20 жасқа дейінгі қыздар арасында, ал Д. Садвакасов 20 жасқа дейінгі жігіттер арасында әлем чемпиондары болған.

- Шахмат сенің өміріңе қалай әсер етті?

- Шахматтың өміріме әкелген көптеген жақсы тұстары бар. Біріншіден, мен уақытты өте үнемдейтін болдым, барлық істі дер кезінде орындауға қол жеткіздім. Екіншіден, шетелдерге шығудың арқасында өмірдің қызықтығын, әлемнің әралуандылығын байқадым, нәтижесінде өмірге деген көзқарасым өзгерді. Үшіншіден, мен өз елімнің нағыз патриотына айналдым. Өзге елдің бәрін көріп жүріп, жарыстарға барып жүріп, туған елімнің намысын қорғадым, өз туған жерімді сағынып, оның қадірін біле бастадым, түсіне бастадым.

- Шахмат әлемінде кімдерді үлгі тұтасың?

- 13ші әлем чемпионы Гарри Каспаров менің кумирім болып табылады. Оның партияларын кішкентайымнан қызығып қарайтынмын. 2010 жылы тіпті онымен бірге суретке түсуге мүмкіндік алдым. Ол мен үшін қымбат естелік.

- Жақсы шахматист болу үшін, сенің ойыңша, не керек?

  1. Еңбекқорлық
  2. Талант
  3. Жақсы есте сақтау қабілеті.

- Ең үздік шахматистер әдетте ер адамдар ма, әлде әйел адамдар ма? Әлде шахматта бәрі тең дәрежеде ме? Жалпы шахмат әйел адам, ер адам деп бөле ме?

- Өте қызық сұрақ, Айжан, рахмет. Әдетте ең үздік шахматистер ер адамдар. Ол ер адамдардың ойлау қабілетінің бір бағытта, яғни бір арнада болуына байланысты да шығар, ал әйел затының ойлайтын істері де көп, сондай-ақ, олар эмоциялы болып келеді. Алайда, әйелдер ерлерге қарағанда нашар ойнайды деп айту қателік, өйткені әйелдер көптеген жарыстарда ерлерді жеңіп те тастайды. Мәселен, венгриялық Ю.Полгар жүз шақты ер адамның тізесін бүктірген. Жалпы шахмат негізінен әйелдер және ерлер арасында бөлек өткізіледі, дегенмен, әйелдерге ерлер жарысында ойнауға рұқсат берілген.

- Шахматтан бос уақытыңда немен айналысасың?

- Бос уақтымда көптеп кітап оқимын, биге қатысамын және анда-санда бассейнде жүзуді ұнатамын.

- Сүйікті кітабың, киноң? Қандай музыка тыңдайсың?

- Ең сүйікті кітабым – Теодор Драйзердің «Финансист» кітабы, ал сүйікті кином – «Гладиатор». Музыкаға келетін болсақ, ұнаған өлеңдерді тыңдай беремін, негізгі екпін поп-музыкаға келетін сияқты.

- Сарагоса қаласына жұмысқа шақырды деп естідік, келістің бе?

- Жоқ, келіскен жоқпын. Оның бірнеше себептері болды, біріншіден, жанұямды қимадым, екіншіден, туған жерімнен кеткім келмеді. Қазақтың мақалына салсақ, «өзге елде сұлтан болғанша, өз еліңде ұлтан бол» деген қағиданы ұстандым.

Әңгімелескен Айжан Кәрібаева

Алия Arsik
9 қараша 2012, 5:00
3792

Загрузка...

Пікірлер

Гүлмирамен өмірде сөйлессең, шахмат ойнайтын адамға мүлдем ұқсамайды)))
Шахматшы қыздарға рахмат. Соңғы жылдары қазақ қыздары шахматтан алдарына ешкімді салмауда.
balalaryma Gulmirany gibrat tutamyn.
redaktorge myna soilemde "Әлде шахматта бәрі тең дәреже де ме? " Dyarezhe DE-ni kosyp jazu kerek emes pe? alde ozim katelestim be?
рахмет, байқағаныңызға)

Пікір қалдырыңыз

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Сондай-ақ Ctrl+Enter басуға болады

Танымал жазбалар

Я был удивлён, что в Азербайджане есть Казахский район

Я был удивлён, что в Азербайджане есть Казахский район

Мне как казаху по национальности очень хотелось туда попасть. Оказалось, что климат там намного суровей и люди, говорят, суровые и воинственные. Казах – город на западе Азербайджана...
alidimash
18 қаң. 2017 / 21:50
  • 30677
  • 18
Многочасовые очереди, смерти в ЦОНах: почему вопросы об этом ставят парламентариев в тупик?

Многочасовые очереди, смерти в ЦОНах: почему вопросы об этом ставят парламентариев в тупик?

Ожидали ли депутаты Мажилиса всего этого? Как планировали этот процесс регистрации, и обсуждали ли его, прежде чем одним нажатием кнопки принять нормы с такими абсурдными временными рамками?
openqazaqstan
17 қаң. 2017 / 14:32
  • 5098
  • 22
Астана глазами алматинских девушек. Как при таких погодных условиях можно выжить?

Астана глазами алматинских девушек. Как при таких погодных условиях можно выжить?

В спальных районах, и в высотных домах сквозь стены слышно завывание ветра. В особенности ночью. Такие звуки, я слышала, пожалуй, только по телевизору, в фильмах про метель.
Naomi_K
20 қаң. 2017 / 12:36
Сильное ДТП произошло в Алматы на Тимирязева-Байзакова

Сильное ДТП произошло в Алматы на Тимирязева-Байзакова

NoComment (c) Официальный слоган EuroNews. Катастрофа на алматинской утренней трассе началась с того, что водители «Ниссана» и микровена ожидали сигнала светофора на запад по Тимирязева...
ibestreporter
17 қаң. 2017 / 22:52
  • 3913
  • 5
Вейпинг безопасен? Эндрю Холл из США тоже так считал, пока что-то не пошло не так

Вейпинг безопасен? Эндрю Холл из США тоже так считал, пока что-то не пошло не так

Эндрю Холл из США считал, что вейпинг безопасен и усиленно убеждал в этом близких. Но как-то раз что-то пошло не так. Это результат взрыва хипстерского устройства - выбило 7 зубов + ожоги и раны...
Maxambet
17 қаң. 2017 / 16:28
  • 3999
  • 52
Это поколение просрет страну. 20-летняя молодежь представляет из себя сказочных эльфов

Это поколение просрет страну. 20-летняя молодежь представляет из себя сказочных эльфов

Смотря в очередные пустые глаза вчерашнего студента, приходящего устраиваться на первую работу страшно становится. Потому что сравниваю с теми же китайскими студентами, которые готовы выгрызать себе мечту.
mbaitykov
18 қаң. 2017 / 11:34
Становится хуже, но как-то постепенно. Беднеем, но тоже как-то не разом

Становится хуже, но как-то постепенно. Беднеем, но тоже как-то не разом

Помню, когда я уезжал и Казахстана, тут было довольно прилично, даже не смотря на то, что жить было невыносимо. Но прилично так. Мусора было меньше. Дороги чистили, вони почти не было. Да и в остальном тоже норм.
shootnix
18 қаң. 2017 / 12:49
  • 3765
  • 35
Любимый Тайланд. Правящий король называет Паттайю «черным пятном на репутации страны»

Любимый Тайланд. Правящий король называет Паттайю «черным пятном на репутации страны»

Тайланд мы впервые посетили в декабре 2012 года. Полученные эмоции настолько были яркими, что в конце 2015 года мы решили еще разок слетать в Тайланд. Вспоминая Тай, первое о чем я думаю - горячий...
zhainar_d
17 қаң. 2017 / 11:11
  • 3624
  • 24
Разрубить сирийский узел. Казахстан как миротворец сделает невозможное?

Разрубить сирийский узел. Казахстан как миротворец сделает невозможное?

Только что в Астане начались межсирийские переговоры. Событие это примечательно не столько содержанием и ожидаемыми результатами, а самим фактом.
openqazaqstan
сегодня / 13:35
  • 2320
  • 8