• 54678
  • 93
  • 14
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Балалық шақтың «фольклоры»

Кім бала болмады дейсіз? Балалық шақ бәріне ортақ ностальгия. Сондықтан, сонда жиі қонақ болып, есалаң кездерді еске түсіріп, тентектігімізді айтып бір марқайып қаламыз. Ол кезде істегеніңнің бәрі жарасады. Қазір ғой, қарқылдап күлсең де, дарақыланып дауыс көтерсең де, айқайлап ән айтсаң да жағымсыз көрінесің.

Қарап отырсақ, көпшілігінің балалық шағы ұқсас келеді (ауылда өскендердікі әрине). Бірақ, қанша ұқсас болғанмен, соншалықты қызық. Ол кездегі қулығың да сыпайы көрінеді, тентектігің де сүйкімді келеді. Сол көпшілігінің басында бар ұқсастықтардың бәрін жіпке тізбесем де, ойыма оралғандарын ұсынып отырмын.

******

Біздің ауылда «ғұлы-ғұлы» деген бар. Құм жерлерді кішкене ұйық қылып қазып ап, астында тығылып жатады. Атын әлі күнге дейін білмеймін. Ауылдағылар оны осы күнге шейін «ғұлы-ғұлы» деп атайды. Сол ғұлы-ғұлыны құрығымызға түсіріп, оны өлтіріп табанымызға жағатынбыз. Желаяқ боласың дейді үлкендер. Ол үшін алдымен құмырсқа ұстап аламыз да, ғұлы-ғұлы ұйығына тастап жібереміз. Сосын әлгі «зынданнан» шығу үшін құмырсқа айналасын қазып тыпырлай бастайды. Сол кезде құмның астындағы ғұлы-ғұлы құмырсқаның аяғынан тартып, өзінің бар екенінен хабар береді. Біздің қармағымызға да осы жағдайда ілінетін. Балалық аңғалдықпен қанша ғұлы-ғұлыны құрбан еткенім есімде жоқ, бірақ табаныма жағудан шаршамайтынмын. Содан желаяқ болып кеткенім жоқ бірақ. Біздің ауылда әлі күнге дейін Усейн Болтты кішкентайында аяғына ғұлы-ғұлыны көп жаққан-ау деп таңырқап отыратындар бар. Мұндай әрекетті Шиелі ауданының бірнеше ауылында әлі күнге дейін күшін жоймағанын естіп, қызыға, тамсана қарадым.

******

«Құрбақа өлтірсең, жел тұрып, жауын жауады» дейтінбіз. Құрбақаның да пайда болатын кезі белгілі. Ол кезде жаңбыр табиғатқа өң бермейді, керісінше егінге кері әсерін тигізеді. Бірдеңені біліп айтады екенбіз ғой.

******

Молаға қарап қол шошайтпайтынбыз. Егер байқаусызда саусағымызды сол жаққа бағыттай қалсақ, сол саусақты ауырғанша тістеп, табанымызға басатынбыз.  Әруақты риясыз құрметтеу деген осы шығар.

******

Бала кезде әжетхана дегенді білмеуші едік. Көрінге жерге әжетімізді өтеп жүре береміз. Бірақ, үлкен дәретке отырғанда ешқашан бір-біріміздің әурет жерімізді көрсетпейтінбіз. «Егер көріп қойған жағдайда, шешеңнің емшегінен сүт шықпай қалады» дейтін кеудеде үрей тұратын. Бүгінгі кейбір қылығымызға қарап, балалық шағымызда ақылдырақ болған екенбіз ғой дейміз. Нағыз этикаға баулитын балалық «тиым» емес пе?!

******

Кездейсоқ араның (біз жақта «әре» дейді) ұясына тап болғанда «Пышағым бар, балтам бар» деп қашатынбыз. Соған қарамастан араға талай таландық. Бірақ, әлгі сөзде бір құдырет бардай қайта-қайта айтушы едік. Осы сөзді Талдықорған жақта жел тұрғанда айтады екен. Қызық.

******

Бала күндерімізде ертеден кешке дейін далада жүреміз. Сонда жас жыңғылдардың шыбығын сындырып ап, балшықтан жұмбаз ұрып, кішігірім үй тұрғызатынбыз. Содан кеш батқанда, таңертеңнен бері еңбекпен салған үйімізді түнде шайтан пайдаланып кетпесін деген оймен «Мен ойнаған жоқпын, шайтан ойнады» деп бұзып кететінбіз. Ертесіне сол дағдыға қайта көшеміз.

******

Біздің жақта құмырсқаның екі түрі болатын (басқа да түрлері көп қой, бірақ біз осы екеуін бөлек қоятынбыз). Бірінің қимылы ауыр әрі қоңыр түсті, ал, екіншісі қап-қара әрі жылдам. Бірін совет, бірін фашист дейтінбіз. Екеуін ұстап алып бір-біріне қарсы қойсаң, міне қызық! Фашист қашқанша алысатын. Бір қызығы, фашистке фашисті қарсы қойсаң, немесе советке советті айдап салсаң да ешқашан қарсыласпайды. Кеңестік кезеңнің ықпалы ғой, қазіргі балалар олай істемейді. Істеген күнде «жеңімпаз құмырсқаға» қазақ деген ат беруші еді...

     
28 августа 2012, 18:56
5610

Loading...

Комментарии

братан ол ойындардын сонын биз ойнадык ко. ка ауылда кишкентай балдар ойнамайт ондайды.
қазіргі балалардың балалық шақтары біздікінен ерекше, кейде қызықсыз болып көрінсе де, еш күмәнсіз, олар сол кездерді жүректегі жылылықпен еске алады.
Керемет! Тамаша! Маған қатты ұнады! Балалық шағымның ең ғажап сәттерін еске салып, сағындырып жіберді... Әсіресе, "ғұлы-ғұлы" мен "ара" туралы дәл тауып айтылғандай.. Жүрекке жылу, жүзіңе күлкі үйіретін осындай әсерлі мақала үшін үлкен рахмет!
Балалықтың қайта келмес шақтары-ай!!!
Тiлге бай Тарактынын Тарландарынан соз артылмаган гой шiркiн.Кайта келмес балалык шакты осылай сагынышпен еске аламыз.Еш уайымсыз журетин кундер ай.Жибер Жаке
Балалык шакка билетсиз-ак барып келгендей болдым гой,керемет екен жазбаныз. Тура биздин жактын ойындары
Еххх!!! Еске түсе кетті, жоғарыда айтылғанның бәрін ойнағанбыз!

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Архивные фотографии Алма-Аты из семейного альбома. Ностальгический пост

Архивные фотографии Алма-Аты из семейного альбома. Ностальгический пост

Насобирал разных фотографий про наш город, из семейного архива. Фотографии не от сканированные, а пересняты на телефон. Давно хотел выставить, но не решался) Сейчас уже мы все поменялись, уже...
Ispanec
22 февр. 2017 / 11:05
  • 12014
  • 23
«Ау, дорогой, проснись! 21 век на дворе давно!». Бездипломный-безработный-бесквартирный!

«Ау, дорогой, проснись! 21 век на дворе давно!». Бездипломный-безработный-бесквартирный!

Ну реально же, парни, откуда вы только беретесь такие простые, а? Я сейчас просто расскажу несколько историй из личного опыта, и судите сами – нормально это? Но для начала расскажу немного о себе...
socium_kzo
22 февр. 2017 / 11:38
  • 6877
  • 93
Вспомнились слова однокурсника: «Не завидую твоему будущему мужу»

Вспомнились слова однокурсника: «Не завидую твоему будущему мужу»

Среди моих знакомых есть одна милая девушка, она тоже молодая мама как и я. Очень открытая, видная, недавно вышла на работу. У нее счастливая семья и все, тьфу-тьфу, складывается хорошо.
Roza_pvl
19 февр. 2017 / 11:49
  • 5919
  • 43
Диана Шурыгина – жертва или змея? Девочка красивая, а весь мир судит её именно за это

Диана Шурыгина – жертва или змея? Девочка красивая, а весь мир судит её именно за это

Я совсем не смотрю передачу "Пусть говорят", слишком много ругани и негатива, но новость про какую-то девушку заполонила все мои социальные сети, я открыла youtube и посмотрела несколько передач...
Roza_pvl
22 февр. 2017 / 11:49
  • 4912
  • 33
Как купить свое жилье при зарплате в 100 тысяч тенге

Как купить свое жилье при зарплате в 100 тысяч тенге

Итак, по просьбам трудящихся и по крикам души коллективного бессознательного решила я написать пост на эту тему. Вводные данные: 1) нет имущества, которое можно продать для покупки собственного...
DanaJarlygapova
20 февр. 2017 / 16:17
  • 4169
  • 46
50 бизнес-встреч с лучшими предпринимателями Астаны. «Наш бизнес начинался как хобби»

50 бизнес-встреч с лучшими предпринимателями Астаны. «Наш бизнес начинался как хобби»

Друзья, представляю вашему вниманию второго героя моей рубрики "50 бизнес-встреч с лучшими (по моей версии) предпринимателей Астаны за 100 дней" - Асхата Солтанова!
Kultursyn
20 февр. 2017 / 12:46
  • 3957
  • 18
Я не националист, но выйду замуж только за казаха. 22 факта обо мне

Я не националист, но выйду замуж только за казаха. 22 факта обо мне

Всем доброго времени суток! Поскольку сейчас долгожданные выходные, я болею и имею полное право ничего не делать за чашечкой горячего чая, то решила все-таки написать этакий скромный пост о себе...
Sserikyzy
18 февр. 2017 / 16:35
Замуж в 27. Это как отправиться на войну, но без оружия

Замуж в 27. Это как отправиться на войну, но без оружия

Я очень долго думала писать данный пост или нет. Потому, что тема очень тонкая, возможно кого-то может задеть, а, возможно, наоборот кому-то откроет глаза. Тема замужества в каждом поколении была и...
Adilyan
21 февр. 2017 / 20:22
  • 3499
  • 18
Диана Шурыгина как один из PR-инструментов продвижения своего товара и бренда

Диана Шурыгина как один из PR-инструментов продвижения своего товара и бренда

Простому обывателю социальных сетей уже известно, что самой обсуждаемой персоной в последнее время является печально известная 16-ти летняя девушка из Ульяновска Диана Шурыгина.
tala03
21 февр. 2017 / 13:27
  • 3292
  • 13