Тікелей эфир

Наурыз мәзірі. Бесбармақ.

Ұлыстың ұлы күніндегі отырыс бесбармақ немесе қазақша дайындалған етсіз өтпейтіні белгілі. «Қазақ ет жегенде, қасқыр ұялады», - дейді. Ұлттық тағамды өз қолымен дайындап көрмегендер үшін төмендегі нұсқаулық көмектеседі деген ойдамыз.

  • Қой немесе сиыр, жылқы еті (бізде жылқы еті);

  • қазы;

  • картоп;

  • ұн;

  • жұмыртқа;

  • жарты стақан жылы су;

  • тұз;

  • пияз.

Жуылған ет пен қазыны су құйылған қазанға салып, бір қайнатып аламыз. Қайнағаннан соң, отты басып, 2-2,5 сағаттай пісіреміз. Егер ет тұздалмаған болса, тұз қосамыз. Сорпа тұнық болуы үшін қазанға ашылған пиязды салып, көбігін сүзгімен алып тастап отырамыз.

Бұл уақытта қамырын дайындаймыз. Ұн, бір шөкім тұз, жұмыртқа, жылы суды араластырып, қамыр илейміз. 10-15 минутқа шұңғыл ыдыстың астына қоямыз. Астың наны тығыздалған болуы қажет. Сол себепті қамырды қаттылап ысамыз.

Әбден тығыздалған қамырды оқтаумен жұқалап жаямыз.

Қазанға картоп салып, дайын болғанша пісіреміз.

Еттің үстіндегі майлы сорпаны бөлек құйып, тұздық дайындаймыз. Оған пиязды турап, талғамға қарай, бұрыш қосамыз.

Қазаннан ет пен картопты бөлек ыдысқа шығарып аламыз.

Піскен еттің сорпасына жұқа жайылған қамырды салып, пісіреміз.

Дайын болған қамырды табаққа түсіреміз.

Қамырдың үстіне кесектеп туралған ет, қазы, картопты саламыз.

Оның үстіне алдын ала дайындалған тұздықты құямыз.

 

Бесбармақ дайын!

Бесбармақты дайындаған Айнұр Маемирова

___________________________________________________________________

Құрметті оқырман қауым, Ұлыстың ұлы күні Наурыз мерекесі құтты болсын!

 

Алия Arsik
22 наурыз 2012, 10:18
10541

Загрузка...

Пікірлер

CeleR
0
0
Рецепт даже и близко не аутентичный. светская переработка под тип "я где-то слышал и пробовал". хмммм - картошка... и сочни на яйце, а не на бульоне... и это только так верхушками!
бес бармақ деген осы:36tNWGoqt4Qmtw5LS2dL5CrB8EL0vU.jpg

ал сіздікі ет
Кешірерсіз, аяқта бармақ болмайды екен.
kausar
0
0
Chandni дұрыс айтасыз, аяқта бармақ болмайды. Аяқта башпай болады.
madee86hogun86 де дұрыс айтқан. Бұл "бесбармақ емес, кәдімгі ет".
Өйткені бармақ деп - қолдағы бірінші саусақты атайды, қалғандарын жәй ғана саусақ дейді. Айтқандай, қазақта "қосбармақ" деген де ұғым бар. Ол туабітті кемістік. Бас бармақтың түбінен тағы бір бармақ өседі. Мұндай адамның бір қолында бес емес, алты саусақ болады. Ал, енді "бесбармақ" дегенді елестетіп көріп едім... денем түршігіп кетті ):

Айнұр, еңбегіңізге рахмет! Рецептісі көңілден шықты. Бірақ тамақтың атауы - ет.
(ақыл үйретіп жатыр деп ойлап қалмаңызшы, тек білгеніммен бөлісіп жатқаным)
жақсы рецепт екен:) көптеген келіндерге пайдалы болады деп ойлаймын:)
Осы уакытка дейін "Бесбармақ" деп келіп..енді келіп "Ет" дейсіздер..ол кайдан шыкты... "Ет" деген "заттын" атауы, тамактын емес...
Bektas
1
0
Ең бастысы Наурыздың мәзіріне жатпайды бұл тағам. Әр нәрсе бұрмаланбай дұрыс айтылғаны дұрыс.
Қазақтар ет асамыз дейді. "Қазақша ет", "мясо по казахский" деген дұрыс. Орыстар қытайдың шайын "русский чай", қытайдың пельменін "русские пельмени" дейді. Ал қазақтар неге өзінің ең басты асын "бесбармақ" дейді? Өзбектер палауды қолмен жейді, қазақтар да етті қолмен жейді. Ал орыстар бізді қолмен жейді деп мазақ етіп бұл асты "бесбармақ" деп атап кеткен. Ал біз мәңгүрт секілді мыңқ етпей соларға еріп "бесбармақ" деп жүрміз. Қазақ деген атымыздан ат-тонымызда ала қашамыз. Қазақтың еті, Қазақтың палауы, , Қазақтың шәйі, Қазақтың сорпасы т. с. с. неге жазбаймыз, неге айтпаймыз? Қазақша тамақ болған соң бәрі мол болады, ет мол салынады, шәй қою болады т. б., сонда қазақтың асы өте дәмді болады. Қазақ дастарханы мол болсын, ағайын! Бектас
Bektas
0
0
Ал жалпы Айнұрға еңбегі үшін рахмет, ет жегендей болдық. Өте жақсы! Бектас
kbr
0
0
Қазақтың ұлттық тағамы «Бесбармақ».
Бұрынғы кезде барлық ұлттар, халықтар жақсы да сапалы затты, нәрсені, істі, қимылды, ойды бармақ көрсету арқылы 5 баллдық жүйемен бағалайтын. Сапа қандай деген де, мынандай деп бармағын көрсететін. Мысалы, олар мені мына (бармағын көрсетіп) деген марқаны сойып, күтті деп келетін немесе ол елде мынандай, мынандай жылқылар өсіріледі екен деп бармағын бірнеше рет көрсететін және осыған ұқсас сөз тіркестері қазақ тілінде және басқа тілдерде көптеп кездеседі.

Бағзы заманда қазақтарда, басқа халықтарда, гректердің олимпиадасы сықылды неше түрлі халықаралық жарыстар ұйымдастырып тұрған. Мәселенки, қазақтар ас берген, жәрмеңке өткізген, наурызды мейрамдаған, қымыз мұрындық жасаған, соғымды алты ай қыс тойлаған. Осы мерекелерде шабандоздар, палуандар, әншілер, ұсталар және өзге де өнерлілердің жарысы өткізіліп тұрған, бұл сайыстарға басқа елдерден де өкілдер қатысқан. Сондай бір мейрамдағы аспаздар жарысында қазақтар өздерінің ұлттық тағамдарының ішіндегі ең кереметін, қазы, қарта, жал, жая және жылқының басқа да еттеріне қамыр (кей жерде су шелпек, енді бір аймақта ұн, тағы бір өңірде нан дейді), пияз және өзге де дәмдеуіштер қосылып пісірілген, дәмі тіл үйірген тамағын көрсеткен. Жарыстың төрешілері әділ қазылар (қазірше айтқанда судьялар, жюри мүшелері немесе реферилер) алқасына қазақ аспаздары әзірлеген ауқат өте қатты ұнап, төреші боп отырған 5 реферидің барлығы бірден бармақтарын көтеріп «5 бармақ» бағасын берген, ал егер судья жалғыз болса бармағын бір емес 5 рет көтеріп «5 бармақ» бағасын берген, яғни қорыта айтқанда бұл тағамның сапасы бармақпен көрсетіліп, анықталып, белгіленіп «5 бармақ» деген немесе бізше айтқанда «5 – бес» деген бағаға ие болған, сондықтан, «Бесбармақ» деп атау алған.

Кейінірек кейбір өз ұлтының жақсысын көрсете алмайтын намыссыздар, ұлттық пайымы жоқ рухсыздар бұл сөздің мағынасын бұзып, бұрын қазақтарда қасық, шанышқы болмаған, мәдениет, тазалық болмаған, олар жабайы болған, сосын тамақты бес саусақпен немесе қолмен жеген, сол себепті бұл тамақ «Бесбармақ» аталған деп, қисынсыз және қате аударып, сөйтіп өздерінің сауатсыздығын да көрсетті.

Ол сауатсыздар айтқандай болса бұл тағам онда «Бессаусақ» немесе «Қолтамақ» не «Жабайылық» деп аталу керек еді ғой, не болмаса әр қазақта бес бармақ болу керек қой. Егер адамда бес бармақ болса ол адам ауру, құбыжық болып есептеледі ғой. Ал, дұрыс дамыған адамның қолында бес бармақ емес бес саусақ болады, әр саусақтың атауы бар (бармақ, үйрек, терек, шүмек, бөбек), қолдың дене жағындағы қысқа әрі жуан саусағы бармақ деп аталады. Қазақтар жабайы болса әр саусақтың атауына мынадай нәзік, яғни бас бармақ, балаң үйрек, ортан терек, шылдыр шүмек, кішкене бөбек деген лирикалық қосымша анықтамалар бере алмас еді ғой. Қазақтар жабайы болса етті пісірмей-ақ жей беретін еді ғой, ал олар етті қайнағаннан кейін кем дегенде 2 сағат пісіреді ғой, өйткені олар білген 2 сағат қайнаған етте зиянды микробтар мен вирустардың бәрі өліп қалатынын, яғни олар жабайы емес керісінше терең білімді жан-жақты дамыған адамдар болған.

Сосын, жабайы жылқыны әлемде алғашқы боп қолға үйреткен, оны сұрыптап етті, сүтті, мінетін, жұмысқа пайдаланатын түрлерін іріктеп шығарған, оның етінен қазы айландыруды ойлап тапқан, бие сүтінен қымыз дайындауды ойлап тапқан, ауздығымен жүген, үзеңгісі және өмілдірік-құйысқаны мен ер-тұрманды, тағаны және басқа да кереметтерді ойлап тапқан қазақта қасық, шанышқы болмаған, сондықтан «Бесбармақты» бес саусақпен жеген дегенді айтқандар ғылыми логикасы жоқ, сауатсыз емей немене!

Қазақтар «Бесбармақты» қазанға пісірген, пісіру үшін пеш не мосы жасаған, ошаққа отынды балтамен дайындаған, қазаннан «Бесбармақтың» еті мен су шелпегін сүзгімен алып табаққа салған, «Бесбармақтың» етін пышақпен не бәкімен тураған, «Бесбармақтың» сорпасын ожаумен кесеге құйып құрт не қатық қосып ішкен, осы заттардың бәрін және басқа да ғажайыптарды ойлап тапқан қазақ қасық пен шанышқы жасай алмауы мүмкін емес қой!

Қазақтар үйге кім келсе де, мейлі ол патша ма әлде батыр ма, үлкен бе не кіші ме, әйел ме, еркек пе қолын жуғызбай дастарханға отырғызбаған, ас дайын болды, қол жуыңыздар деп әр кісіні міндеттеген, яғни адам таза қолмен тағам жеу керек екенін қатты қадағалаған. Өйткені, олар тазалық денсаулық кепілі екенін білген, содан кейін денсаулық ең алғашқы байлық деген ғой. Жуыну үшін сабын гүлден сабын қайнатқан, неше түрлі ыдыс пен сүлгі, орамалдар және басқа да ғажайып-кереметтерді ойлап тапқан қазақтарда қасық пен шанышқы болмапты, сосын олар тамақты қолмен жепті дегенге кім сенеді?

Палау, манты және басқа да көптеген тағамдарды да қолмен жейді немесе жеуге болады ғой, онда оларды неге «Бесбармақ» деп атамаған?

«Бесбармақты» әр қазақ әрқалай, көңілі қалаған әдіспеген жеген, яғни қолмен жегісі келсе қолмен жеген не болмаса қасықты әйтпесе шанышқыны пайдаланған.

Басқа тағамнан «Бесбармақтың» тағы бір артықшылығы оны қолмен де, қасықпен де, шанышқымен де жеуге болады.

Қазіргі кезде «Бесбармақ» тағамын «Ет» немесе «Қазақша ет» деп атау керек деген қозғалыс пайда болды, ондай ойдағы адамдар бұл терминнен ұяламыз дейді. Оларға айтарымыз, ет деген сөз тамақ жасауға керек шікізаттың анықтамасы, оны қалай жейсің, оны пісіру керек қой. Сосын ол ет ненің әйтпесе кімнің еті, қандай ет, яғни қазақша айтқанда қандай мүше. Әлемде көптеген ұлттардың төл тағамдарына ет қосылып дайындалады, оларды қалай атаймыз, «Ет» деуіміз керек пе? Орыстың борщына да ет қосылады, оны «Орысша ет» дейміз бе?

Қорыта айтқанда, «Бесбармақ» деген атау тегін атау емес, ол ғылыми һәм тарихи термин және оны бүкіл дүние жүзі мойындап отыр. Сондықтан, «Бесбармақ» атауының мағынасын басқаларға ештеңеден де, ешкімнен де ұялмай, осылай заманауи логикамен түсіндіріп, қазақтың ұлттық тағамын ғаламға паш ете беруіміз керек!

Өйткені, жоғарыда келтірілген кереметтер, айтсақ олар қазақтар ойлап тапқан көптеген ғажап затттардың аз ғана бөлігі ғой, біздің елімізде бағзы заманнан-ақ білім болып, ғылым дамығанын, өндіріс өркендеп, мәдениет пен өркениет қатар жүргенін көрсетеді.

Мен ойлаймын әркім осылай қазақтың әр сөзіне, сөз тіркестеріне талдау жасаса, олардың нағыз мәнін, терең мағынасын, керім мәйегін табуға болады деп ойлаймын. Сонда біз өзіміздің тарихымыздан, мәдениетімізден, салт-дәстүрімізден, тілмізден, қазақи сөз тіркестеріміз бен философиямыздан ұялып жүрген жастарға дұрыс бағдар береміз, олардың білімін, намысын және рухын көтереміз.

Б.Р. Кенішбаев

Астана – 2015 жыл – 25 ақпан

Пікір қалдырыңыз

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Сондай-ақ Ctrl+Enter басуға болады

Танымал жазбалар

Обратная сторона Астаны. Девять худших и проблемных районов столицы Казахстана

Обратная сторона Астаны. Девять худших и проблемных районов столицы Казахстана

Несмотря на то, что Астана столица, и один из самых красивых и современных городов Казахстана, здесь все равно есть места, за которые стыдно и даже как-то неудобно перед гостями.
Washington
12 янв. 2017 / 12:25
  • 21214
  • 26
Расписание Универсиады в Алматы. Что стоит посетить?

Расписание Универсиады в Алматы. Что стоит посетить?

Путеводитель по соревнованиям Универсиады с рекомендациями, какие соревнования Универсиады никак нельзя пропустить. До встречи на Универсиаде!
olympic
11 янв. 2017 / 10:40
  • 19211
  • 11
Как мы «скидываемся» на красивую жизнь мажоров. Воровство пенсионных денег

Как мы «скидываемся» на красивую жизнь мажоров. Воровство пенсионных денег

Официальные спикеры КНБ РК рассказали о ходе расследования, раскрыв общественности схему, которую использовало руководство ЕНПФ для воровства 5 миллиардов тенге пенсионных накоплений.
openqazaqstan
13 янв. 2017 / 11:30
  • 14236
  • 12
«Ещё раз на те же грабли». Премьер Сагинтаев о временной регистрации

«Ещё раз на те же грабли». Премьер Сагинтаев о временной регистрации

Казахстанцы по-прежнему с нескрываемым возмущением и сарказмом комментируют нововведения в миграционное законодательство. Проблема, как это ни парадоксально, в том, что мы, казахстанцы – народ законопослушный.
openqazaqstan
12 янв. 2017 / 10:07
  • 11275
  • 26
10 лучших районов Алматы. Широкие улочки, частные дома, летом – красота!

10 лучших районов Алматы. Широкие улочки, частные дома, летом – красота!

Названия улиц: Садовый бульвар, Солнечный проезд. Красиво звучит не так ли? Прям, как в Москве... Уютные улочки и радующие глаз одноэтажные домики, тихо и свободно, нет динамики, движух и ажиотажа.
gelberdeuet
16 янв. 2017 / 14:45
  • 6339
  • 92
Наверное, я себя почувствовала человеком именно в Корее. Не в Казахстане

Наверное, я себя почувствовала человеком именно в Корее. Не в Казахстане

Если я останусь в Казахстане, то идти мне здесь некуда, пахать за копейки на госслужбе? Прожить всю жизнь в однокомнатной вместе с котом и мамой?
savira6
13 янв. 2017 / 9:44
  • 5033
  • 32
Айсулу Салгарина. Решил пойти в гости к той, что вызывает гордость за казахских девушек

Айсулу Салгарина. Решил пойти в гости к той, что вызывает гордость за казахских девушек

Прошло около 2 лет. За эти годы в моей жизни многое изменилось. И мне стало интересно, какие же изменения произошли в жизни тех, у кого я когда-то брал интервью...
DastanIskakov
14 янв. 2017 / 11:43
  • 4457
  • 4
Сейчас даже дяденьки и тетеньки в 20-27 лет живут с родителями. Безработица в Алматы

Сейчас даже дяденьки и тетеньки в 20-27 лет живут с родителями. Безработица в Алматы

Наверняка, все знают крылатую фразу Ленина "Кто не работает - тот не ест" В то время за безработицу осуждали, а кормили народ за счет предприятия - славные были времена, пусть я и застала их лишь...
DoZa
13 янв. 2017 / 9:54
  • 4020
  • 44
Многочасовые очереди, смерти в ЦОНах: почему вопросы об этом ставят парламентариев в тупик?

Многочасовые очереди, смерти в ЦОНах: почему вопросы об этом ставят парламентариев в тупик?

Ожидали ли депутаты Мажилиса всего этого? Как планировали этот процесс регистрации, и обсуждали ли его, прежде чем одним нажатием кнопки принять нормы с такими абсурдными временными рамками?
openqazaqstan
вчера / 14:32
  • 2987
  • 20