Ғажап қала – Париж

Таңғы Париж, түнгі Париж, жаңбырлы Париж – бұл қала қандай кебін кимесе де, өзінің салтанаты мен сәулетін жоғалтпайды. Әлем мәдениетінің ұйытқысы болған шаһарды Нью-Йорктан бас алып («Нью-Йорк трилогиясы» — «Энни Холл», «Интерьерлер», «Манхэттен»), Еуропа қалаларына ден бұрған Вуди Аллен «Түн жарымдағы Париж» фильмін өзінің ең романтикалық кейпінде берді.

Гил Пендер (Оуэн Уилсон) – Париждің 20-шы жылдарында өмір сүргісі келетін жас жазушы, романтик. Қалаға қалыңдығымен келген ол түн жарымда жалғыз өзі жүріп, кездейсоқ өзінің пір тұтатын Хемингуэй, Фитцджеральд, Дали, Бунюэльдердің заманына тап болады. Богемдік кештер, махаббат шытырманы, шынайы өміріндегі кереғарлықтар – бәрі де саяхатшыны тұнығына жетелей кетеді. Оның енді қай заманда қалу, сүйіктісін табу және де жазушы ретінде ой бұғауынан арылу сияқты сындардан өтуіне тура келеді.

Режиссердің басты идеясы – Парижді бүкіл думанымен: кербез көшелері мен аллеялары, атақты Эйфель мұнарасы мен салтанат аркасы, Елисей алаңы мен Тюильри, Лувр мен сүйкімді кафелері, ұлы адамдарымен көрсету еді. Ал қалған сюжеттің бәрі осы басты нысананың айналасында өрбіген. Тереңінен қазбаласаң, оның кейіпкерлерінде терең психологиялық шиеленіс, жан-жақты мінез-құлық пен қиыстырылған қарым-қатынастар жоқ. Бұл киноның басты кейіпкері де, обьектісі де – Париж.

Ал басты қаһарманның төңірегінде өрбитін мәселелерді үшке бөліп қарастырса да болады. Олар: ностальгия, жазушылар әлемі және дәуірлер қақтығысы.

Ностальгия. Өткенді сағыну. Бұл мәселені қозғаған кезде режиссердің күнделігін ақтарғандай боламыз. Вуди Аллен үшін бұл фильм өткен өмірін бағамдау, өз заманын, жастығын сағынудан тұратын секілді. 75 жасар Аллен Феллини мен Бергманның замандасы. 60, 70, 80, 90-шы жылдардан бері келе жатқан кинематографияның куәсі ғана емес, оның белсенді қатысушысы, құрушысы. «Ескі заттар дүкенін» ойлап тапқан Гил сияқты режиссер де «ескілік» өкілдеріне «өмір» бере отырып, өзінің жастық шағын еске алады, өткенге деген құлшынысын сараптайды, әр адамға маңызды «өзіндік» ақиқатына жетуге тырысады.

Жазушылар әлемі. Вуди Алленнің өнерге, әдебиетке және де сол әлемнің басты кейіпкерлері: жазушылар мен суретшілерге, ақындар мен композиторларға деген сүйіспеншілігін көреміз. Шығармашылық адамдардың жеке әлемі прагматикалық қоғамнан әр кезде де ерекшеленіп отырған. Олардың жан әлемі тулаған толғаныстар мен ізденістер үстінде болса, сыртқы ортасы әрдайым той-думан мен шаттық айналасында өткен. Гилдің бар проблемасы – қиялын шектеуінде, өзіне еркіндік бере алмауында. Бұл мәселелерін ол Хемингуэймен достасып, жазушы, сыншы Гертруда Стайннің кеңестері арқасында жеңіп шыққандай болады.

Дәуірлер қақтығысы. Ең басты тақырып та осы. Яғни әр адам өз дәуіріне көңілі толмайды. Гил үшін 20-шы жылдар «алтын ғасыр» болса, Пикассоның ғашығы Адриана (Марион Котийяр) бұдан 30 жыл бұрын өмір сүргісі келеді. Ал Тулуз-Лотрек, Гоген мен Дега Тицианның дәуірін армандайды. Бұл «әкелер мен балалар» тақырыбы - әдебиеттің мәңгілік тақырыптарының бірі. Вуди Алленнің ойынша: өткенге құлшыныс - шынайы уақытта өз орнын таба алмаудан туындайды. Мұны ол ең соңында өз уақытында қалған басты кейіпкер Гилдің монологында айқындайды.

Жалпы «Түн жарымдағы Париж» фильмі француз киносы емес, Парижге ғашық американдықтың көзқарасы. Бүкіл фильмде Алленнің қолтаңбасы – қымбат қарапайымдылық кездеседі. Кадрда Францияның бірінші ледиі Карла Бруни, шарап дегустациясы, мұражай, көрмелердегі эстетика, француз тілі сияқты биік талғамды антуражға қарамастан, американдық сарын мен мұндалап тұрады. Алайда, бұл фильмді Париждің ең қымбат жол көрсеткіші десек те болады. Француз әлемінің хош иісі сезілетін кино өн бойы жайдары болғанымен, философиялық ойларға да бай. Әсіресе мәдениет, әдебиетке жақын, өнерсүйгіш көрерменнің немесе замандар арасында адасып қалған жандардың көңілінен шығары сөзсіз.

Түн. Жарық шамдар. Эйфель мұнарасы. Сена жағалауындағы нәзік жаңбыр. Париждің тар көшелерін кезіп жүріп, талай ақын-жазушылар  шабыт тапқан. Ұлы шығармаларын жазған. Хемингуэй, Пикассо, ... қайсысын кездестіргіңіз келеді?

Айжан Кәрібаева

Алия Arsik
28 қазан 2012, 12:27
2077

Загрузка...

Пікірлер

Осы фильмнің маған ұнаған екі тұсы: Режиссер Вуди Алленнің Париж шынайылығын тура суреттеуі және керемет актерлік топ, Оуен Уилсон және Рэйчел МакАдамс(маған ұнайды)
Тақырыбы адамды шатастырады екен...
Фильм туралы екенін бірден байқамадым, қала туралы бір мәліметтер шығар деп оқығым келмей жүрген. Сөйтсем, одын қызық екен)
солай ма, суретінен түсінікті болар деп ойлағамбыз)) айтпақшы, осы режиссердің жақында Рим туралы күшті киносы шығайын деп жатыр www.lookatme.ru
Вуди Аллен бір эпизодында пайда болады екен. Мдаа, ол деген фильмдерінде өзі ойнамақ түгілі, өз фильмдерінің премьерасына бармайтын адам еді ғой... Қызық екен. Рахмет, Арсик!

Пікір қалдырыңыз

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Сондай-ақ Ctrl+Enter басуға болады

Танымал жазбалар

Только на 10-й раз он смог поступить в Кембридж! Герой с Кармакшинского района

Только на 10-й раз он смог поступить в Кембридж! Герой с Кармакшинского района

Свыше 10 известных университетов приглашают его обучаться зарубежом, но выбор будет оставаться за Сакеном. Он выберет обучение The University of Edinburgh и отправляется в эту удивительную страну...
socium_kzo
30 қар. 2016 / 11:06
  • 11011
  • 10
Взгляд со стороны: Назарбаев глазами кыргыза

Взгляд со стороны: Назарбаев глазами кыргыза

В чем уникальность этой личности? В чем его успех или провалы? Эти вопросы требуют глубокой аналитики и исследований. Я же хочу рассказать о Нурсултане Абишевиче глазами рядового кыргыза или...
maxes
1 желт. 2016 / 8:05
  • 4688
  • 14
Молчание врачей. Дети ЮКО, заражённые ВИЧ 10-11 лет назад, узнают о диагнозе-приговоре

Молчание врачей. Дети ЮКО, заражённые ВИЧ 10-11 лет назад, узнают о диагнозе-приговоре

Как сообщают новостные издания, в ближайшее время в Южном Казахстане 102 детям в возрасте 11-12 лет сообщат об их страшном диагнозе. Все эти дети были заражены ВИЧ, причём большинство было инфицировано по вине врачей.
openqazaqstan
2 желт. 2016 / 13:57
  • 3939
  • 4
Когда на тебя смотрят как на говно. На работе многие считали, что они выше меня уровнем

Когда на тебя смотрят как на говно. На работе многие считали, что они выше меня уровнем

Дело было летом 2012 года. Мне было почти 20 лет, жил я от сессии до сессии довольно весело. В голове машины, клубы, тёлки. Жизнь размеренная и неторопливая. Вдруг мне приходит в голову идея...
almatinec_92
28 қар. 2016 / 16:57
Почему Дональд Трамп назвал Казахстан чудом. Президент подтягивается по географии

Почему Дональд Трамп назвал Казахстан чудом. Президент подтягивается по географии

Трамп и не подозревает, что 16 декабря 1991 Казахстан не создал, а восстановил свою национальную государственность. Иначе бы он упомянул не только 25 лет, а больше чем 550 лет казахской истории.
Stehlikova
2 желт. 2016 / 9:02
  • 4053
  • 86
О переименовании столицы: Казнет не зря взорвался едкими комментариями

О переименовании столицы: Казнет не зря взорвался едкими комментариями

Сеть облетело очень символичное видео, где г-ну Султанову в ходе пресс-конференции прямо задают этот вопрос. «Вы советовались с народом?!» – спрашивают его журналисты. На что депутат так и не смог вразумительно ответить.
openqazaqstan
28 қар. 2016 / 14:35
  • 3647
  • 15
Мой личный опыт использования Astra Plat: мелочи в моем кармане заметно стало меньше

Мой личный опыт использования Astra Plat: мелочи в моем кармане заметно стало меньше

Давно ждал запуска электронного билетирования в общественном транспорте Астаны. В ноябре 2016 года этот день настал. Мой опыт насчитывает последние 2 недели и мне есть чем поделиться. Она не...
iamYerlan
1 желт. 2016 / 15:24
  • 3080
  • 11
Аэропорт Схипхол и Алматы. Смотришь на это и ощущение, что мы лет на тридцать отстали

Аэропорт Схипхол и Алматы. Смотришь на это и ощущение, что мы лет на тридцать отстали

Недавно пролетал через аэропорт Амстердама - Схипхол. Так как улетал из аэропорта Алматы, то не мог не начать сравнивать эти аэропорты.
Superkurt
30 қар. 2016 / 10:09
  • 3283
  • 12
Понять и простить: почему большинство стран бывшего СССР отказалось от амнистий

Понять и простить: почему большинство стран бывшего СССР отказалось от амнистий

Президент Назарбаев предложил амнистию для совершивших преступления небольшой тяжести несовершеннолетних, пожилых, женщин и других социально уязвимых категорий осуждённых
openqazaqstan
30 қар. 2016 / 13:45
  • 2912
  • 19