• 14178
  • 151
  • 12
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Сырт көз сыншы....qogam.kz

Автобус аялдамаға келіп тоқтады.Абыр-сабыр болған жұрт бірі түсіп,бірі мініп жатыр.Осы тұста автобусқа асыға мінген қараторы жігіт байқаусызда сары баланы қағып кетті.Абырой барда аузын ашып үлгергені сол еді сары баланың қаһарына ілікті де қалды.Қысқасы ашуға салған азаматтар жоқ жерден дау шығарып, бірін-бірі балағаттап, боқ ауыз сөзбен жаудырды. Әйтеуір,болды-ау дегенде сіркесі су көтермей қалған сары қараторыны «баран» деп тынды.

Естіген құлағынан иесі кынжылатын сөздерден кейін екі көзім төрт көз болып қоя берді. Апыр-ай,мыналарға не көрінді? Болар болмас нәрсеге иттей ырылдасуын қарашы. Жасыратыны жоқ, кәзір екінің бірі қабағынан қар жауып, жүйкесі жұқарып жүреді. Ондайларға тиіп қетсең, құтылуың екіталай. Сол секілдімына көк көздің де, біреу байқаусыз қағып кеткеніне бола тынысы тарылып қалмаса игі. Дегенмен, айтайын дегенім бұл емес. Бәрінен бұрын «баран» деген сөзге көңілім ауды. Бұл сөзді бірінші рет естіп тұрғанымнан емес, керісінше қазаққа қараталып жиі айтылатындығынан. Мәселен әлемдік аренада алып елдер жайында сан алуан пікір қалыптасады. Мысалы,Бұқаралық ақпарат құралдарынан солтүстігімізде созылып жатқан орыстарды-аюға, шығысымызда шырқап жүрген қытайларды-айдаһарға, аты әлемге әйгілі АҚШ-ты сұңқарға теңеп жататындығын жиі естіп,оқимыз. Демек халықтың символына айналған тарихи тотемдер ұлт санасында мемлекет жайында белгілі бір пікір қалыптастырады. Ендеше өзге ұлттың орнына өзімізді қойып сын көзбен сынап көрелік. Көбіне қазақтарды қойға теңеп жататыны баршаға аян. Бұл психиология өзге ұлтта қалай қалыптасты? Әлихан Бөкейханның «Мал бағып, малының артынан еріп көшкен қазақ байлық пен қазына мал кіндігінде деп біледі»- деген сөздері бар. Расында сайын далада аң аулап,мал бағуды кәсіп еткен жұртымыз малдың алдын қой деп санап «Мал өсірсең – қой өсір, өнімі оның көл-көсір» – деп көксеуі бар. Қазақ пен қойды байланыстырудың бірден бір себебі осы шығар. Екінші жағынан қай халықты алып қарасақ та өзіне тән психикасы мен мінез бітістері бар емес пе? Қазақты кейде қой мінезді, момын,жуас келеді деп жатады. Таяғымның бір ұшы өзіме келіп тиседағы, мұндай психологияның қалыптасуының бірден бір себебі осы шығар. Қазақ шынында дархан халық. Қонағы келсе аузындағы асын жырып беретін қонақжай, жетімін көрсе жебей жүретін мейірбан, ел басына күн туса батырын атына қондырған ержүрек, тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйінін жеткізе білетін данышпан халық. Қазақ Қазыбек айтқан «Еш дұшпан басынбаған ел, басынан сөз асырмаған ел. Достарын сақтай білген, дәм-тұзын ақтай білген ел». Мұны қашанда жаздық және жаза береміз. Бірақ бүгінде халықтың хал-ахуалы дәл осындай күйде ме? Қой мінезді жуас деп жуастығымызды пайдаланып есіктен кіре салып «төр менікі» деушілер көбейді, жетімдерімізді жылатпақ тұрмақ өз балаларымызды өзіміз ұрлап сататын заман туды. Соны істеп отырған жандарымыз біреудің көз жасына қалмаса игі. «Судың да сұрауы бар»,-дейді атам қазақ. Осы кезде «Қайран қой бізге қарағанда бақытты ма?» -деп қаламын. Ол байқұс не қылсада біліп қылмайды. Айтпақшы осы арада тағы бір проблеманы ұмытып барады екем. Бiр заманда орыс пен қазақ көршi тұрыпты. Орыс қазақша, қазақ орысша бiлмейді екен. Бiр күнi қонақжай қазақ орысты үйiне қонаққа шақырыпты. Орыс қазақтың үйiне келiп дастарханда ештеңе жемей отырыпты. Сосын қазақ «ұялмай жей бер» дегендi қалай айтарын бiлмей, орысқа «ешь, ешь как тебе не стыдно» -дептi. Орыс одан сайын қысыла түседі. Сосын қазақ «мүмкiн бұған қой сойып беру керек шығар» -деп оны орысша қалай жеткізерін білмей «я тебя как барана зарежу» – дептi. Сол кезде орыс орнынан тұра салып қаша жөнеледі. «Ары-берi өткенде келiп тұр» дегендi қалай айтарын бiлмей , қашып бара жатқан орысқа «туда-сюда пройдешь, все равно поймаю» – деген екен. Айтпақ ойым бұрын қазақ қазақбайша орысшаны қатырса, енді қазақ орысбайша қазақшаны қатырып жүр. «Өй,қойшы соны,айта берсең ангіме көп »- деген екен біреу.Сол секілді жаза бергеннен не пайда? Оданша орысшамды асырып,  «Меньше слов,больше дел» деп айтайын.

АЙДАНА УСЕНБАЙ

Айдана Усенбай derzai
Чтобы быть счастливым, нужно постоянно стремиться к этому счастью и понимать его. Оно зависит не от обстоятельств, а от себя.
13 декабря 2011, 19:07
1189

Загрузка...

Комментарии

janim! keremet) konilimnen wikti))) dop tauip aytiin!
derzai
0
0
дөп баспай айту мумкін емес еді)))
сары бала қазақ па?
derzai
0
0
сары бала орыс) мақала жазғанда ұлт көрсетуге болмайды сол үшін оны сары деп алдым)
Қай қала? орыстар көп па не?
АСТАНА)))ол болмаган оқиға,,негізі мен часто естимін солай қазақтарды атайтынын...сол үшін осы темада жазуды жөн көрдім)
Сен барып тұрған өтірікшісің ғо)) орыстарды өздерің құтыртып алғансыңдар ғо, қазақтар қазақша сөйлесе ол жақта жақсы болар еді, бізде көбісі қазақша сөйлейді.
айтпақшы бізде деп қалдың..Біз дегенің қай жақ?
Ақтөбе қазіргі кезде тіпә-тіпә тез қарқыңмен қазақшаланып келеді.
мм Ақтөбе де))мен қәзір Ақтау деп жазады деп ойлағанмын)))
интуиция солай деді!
derzai
0
0
хехехе)))ну солай бастау керек болды мақаланы)))онда сен бақытты екенсің!!біздің қоғам ..сәл орыстанған десем болады..қазақша сөйлегісі келмейді!!қазақты өз тілінде сөйлете алмаймын деп кім ойлапты!бірақ шындық сол
Қазір далаға шықсаң, мүлдем орысша сөйлеме, мүлдем. Бірден қазақша сөйле түсінсін түсінбесін! солай істей аласың ба?)
derzai
0
0
мен онсыз солай істеймін))Бірақ өздері орысша бастайды сосын амал жоқ орысша жауап қайтарам0))))
қазақша қайтар, түсінем біраз істерің аяқталмай, тынбай қалуы мүмкін, бірақ мұндай құрбандыққа тұрар іс емес пе?!
ия))қайтаруға болады! бірақ бізде бір жаман понятие бар (МАМБЕТ) деген..Осыдан қазақ арыла қоймады.Кеңестік кезде түсінем оларды солаи атайтын орысша білмеген үшін!Ал қазір ол не қажет.Екінің бірі орысша сайрайды емес пе?
біріншіден біз Қазақстандамыз, сондықтан артық әңгіме болмауы керек, мамбет/мамбетка деп сыртыңнан айтар жыныңа тию үшін, бірақ сен анау былай айтады, мынау былай айтады десең өмір сүре алмайсың ғо..
Бұрында русификация саясатын әйелдерге жүргізген, себебі олар балаларды тәрбиелейді, жігіттер де танысқан кезде амал жоқтан орысша сөйлейді сөйтіп саясат олардың страшный/жынды болған..
арине өзгенің қас қабағына қарап өмір сүре алмайсың))) онымен келісем!!!

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Я был удивлён, что в Азербайджане есть Казахский район

Я был удивлён, что в Азербайджане есть Казахский район

Мне как казаху по национальности очень хотелось туда попасть. Оказалось, что климат там намного суровей и люди, говорят, суровые и воинственные. Казах – город на западе Азербайджана...
alidimash
18 янв. 2017 / 21:50
  • 21635
  • 18
10 лучших районов Алматы. Широкие улочки, частные дома, летом – красота!

10 лучших районов Алматы. Широкие улочки, частные дома, летом – красота!

Названия улиц: Садовый бульвар, Солнечный проезд. Красиво звучит не так ли? Прям, как в Москве... Уютные улочки и радующие глаз одноэтажные домики, тихо и свободно, нет динамики, движух и ажиотажа.
gelberdeuet
16 янв. 2017 / 14:45
  • 7798
  • 98
Айсулу Салгарина. Решил пойти в гости к той, что вызывает гордость за казахских девушек

Айсулу Салгарина. Решил пойти в гости к той, что вызывает гордость за казахских девушек

Прошло около 2 лет. За эти годы в моей жизни многое изменилось. И мне стало интересно, какие же изменения произошли в жизни тех, у кого я когда-то брал интервью...
DastanIskakov
14 янв. 2017 / 11:43
  • 5183
  • 7
Многочасовые очереди, смерти в ЦОНах: почему вопросы об этом ставят парламентариев в тупик?

Многочасовые очереди, смерти в ЦОНах: почему вопросы об этом ставят парламентариев в тупик?

Ожидали ли депутаты Мажилиса всего этого? Как планировали этот процесс регистрации, и обсуждали ли его, прежде чем одним нажатием кнопки принять нормы с такими абсурдными временными рамками?
openqazaqstan
17 янв. 2017 / 14:32
  • 4764
  • 20
Сильное ДТП произошло в Алматы на Тимирязева-Байзакова

Сильное ДТП произошло в Алматы на Тимирязева-Байзакова

NoComment (c) Официальный слоган EuroNews. Катастрофа на алматинской утренней трассе началась с того, что водители «Ниссана» и микровена ожидали сигнала светофора на запад по Тимирязева...
ibestreporter
17 янв. 2017 / 22:52
  • 3616
  • 5
Вейпинг безопасен? Эндрю Холл из США тоже так считал, пока что-то не пошло не так

Вейпинг безопасен? Эндрю Холл из США тоже так считал, пока что-то не пошло не так

Эндрю Холл из США считал, что вейпинг безопасен и усиленно убеждал в этом близких. Но как-то раз что-то пошло не так. Это результат взрыва хипстерского устройства - выбило 7 зубов + ожоги и раны...
Maxambet
17 янв. 2017 / 16:28
  • 3427
  • 46
Становится хуже, но как-то постепенно. Беднеем, но тоже как-то не разом

Становится хуже, но как-то постепенно. Беднеем, но тоже как-то не разом

Помню, когда я уезжал и Казахстана, тут было довольно прилично, даже не смотря на то, что жить было невыносимо. Но прилично так. Мусора было меньше. Дороги чистили, вони почти не было. Да и в остальном тоже норм.
shootnix
18 янв. 2017 / 12:49
  • 2914
  • 34
Это поколение просрет страну. 20-летняя молодежь представляет из себя сказочных эльфов

Это поколение просрет страну. 20-летняя молодежь представляет из себя сказочных эльфов

Смотря в очередные пустые глаза вчерашнего студента, приходящего устраиваться на первую работу страшно становится. Потому что сравниваю с теми же китайскими студентами, которые готовы выгрызать себе мечту.
mbaitykov
18 янв. 2017 / 11:34
  • 3319
  • 98
Любимый Тайланд. Правящий король называет Паттайю «черным пятном на репутации страны»

Любимый Тайланд. Правящий король называет Паттайю «черным пятном на репутации страны»

Тайланд мы впервые посетили в декабре 2012 года. Полученные эмоции настолько были яркими, что в конце 2015 года мы решили еще разок слетать в Тайланд. Вспоминая Тай, первое о чем я думаю - горячий...
zhainar_d
17 янв. 2017 / 11:11
  • 2780
  • 24