• 14257
  • 151
  • 12
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Сырт көз сыншы....qogam.kz

Автобус аялдамаға келіп тоқтады.Абыр-сабыр болған жұрт бірі түсіп,бірі мініп жатыр.Осы тұста автобусқа асыға мінген қараторы жігіт байқаусызда сары баланы қағып кетті.Абырой барда аузын ашып үлгергені сол еді сары баланың қаһарына ілікті де қалды.Қысқасы ашуға салған азаматтар жоқ жерден дау шығарып, бірін-бірі балағаттап, боқ ауыз сөзбен жаудырды. Әйтеуір,болды-ау дегенде сіркесі су көтермей қалған сары қараторыны «баран» деп тынды.

Естіген құлағынан иесі кынжылатын сөздерден кейін екі көзім төрт көз болып қоя берді. Апыр-ай,мыналарға не көрінді? Болар болмас нәрсеге иттей ырылдасуын қарашы. Жасыратыны жоқ, кәзір екінің бірі қабағынан қар жауып, жүйкесі жұқарып жүреді. Ондайларға тиіп қетсең, құтылуың екіталай. Сол секілдімына көк көздің де, біреу байқаусыз қағып кеткеніне бола тынысы тарылып қалмаса игі. Дегенмен, айтайын дегенім бұл емес. Бәрінен бұрын «баран» деген сөзге көңілім ауды. Бұл сөзді бірінші рет естіп тұрғанымнан емес, керісінше қазаққа қараталып жиі айтылатындығынан. Мәселен әлемдік аренада алып елдер жайында сан алуан пікір қалыптасады. Мысалы,Бұқаралық ақпарат құралдарынан солтүстігімізде созылып жатқан орыстарды-аюға, шығысымызда шырқап жүрген қытайларды-айдаһарға, аты әлемге әйгілі АҚШ-ты сұңқарға теңеп жататындығын жиі естіп,оқимыз. Демек халықтың символына айналған тарихи тотемдер ұлт санасында мемлекет жайында белгілі бір пікір қалыптастырады. Ендеше өзге ұлттың орнына өзімізді қойып сын көзбен сынап көрелік. Көбіне қазақтарды қойға теңеп жататыны баршаға аян. Бұл психиология өзге ұлтта қалай қалыптасты? Әлихан Бөкейханның «Мал бағып, малының артынан еріп көшкен қазақ байлық пен қазына мал кіндігінде деп біледі»- деген сөздері бар. Расында сайын далада аң аулап,мал бағуды кәсіп еткен жұртымыз малдың алдын қой деп санап «Мал өсірсең – қой өсір, өнімі оның көл-көсір» – деп көксеуі бар. Қазақ пен қойды байланыстырудың бірден бір себебі осы шығар. Екінші жағынан қай халықты алып қарасақ та өзіне тән психикасы мен мінез бітістері бар емес пе? Қазақты кейде қой мінезді, момын,жуас келеді деп жатады. Таяғымның бір ұшы өзіме келіп тиседағы, мұндай психологияның қалыптасуының бірден бір себебі осы шығар. Қазақ шынында дархан халық. Қонағы келсе аузындағы асын жырып беретін қонақжай, жетімін көрсе жебей жүретін мейірбан, ел басына күн туса батырын атына қондырған ержүрек, тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйінін жеткізе білетін данышпан халық. Қазақ Қазыбек айтқан «Еш дұшпан басынбаған ел, басынан сөз асырмаған ел. Достарын сақтай білген, дәм-тұзын ақтай білген ел». Мұны қашанда жаздық және жаза береміз. Бірақ бүгінде халықтың хал-ахуалы дәл осындай күйде ме? Қой мінезді жуас деп жуастығымызды пайдаланып есіктен кіре салып «төр менікі» деушілер көбейді, жетімдерімізді жылатпақ тұрмақ өз балаларымызды өзіміз ұрлап сататын заман туды. Соны істеп отырған жандарымыз біреудің көз жасына қалмаса игі. «Судың да сұрауы бар»,-дейді атам қазақ. Осы кезде «Қайран қой бізге қарағанда бақытты ма?» -деп қаламын. Ол байқұс не қылсада біліп қылмайды. Айтпақшы осы арада тағы бір проблеманы ұмытып барады екем. Бiр заманда орыс пен қазақ көршi тұрыпты. Орыс қазақша, қазақ орысша бiлмейді екен. Бiр күнi қонақжай қазақ орысты үйiне қонаққа шақырыпты. Орыс қазақтың үйiне келiп дастарханда ештеңе жемей отырыпты. Сосын қазақ «ұялмай жей бер» дегендi қалай айтарын бiлмей, орысқа «ешь, ешь как тебе не стыдно» -дептi. Орыс одан сайын қысыла түседі. Сосын қазақ «мүмкiн бұған қой сойып беру керек шығар» -деп оны орысша қалай жеткізерін білмей «я тебя как барана зарежу» – дептi. Сол кезде орыс орнынан тұра салып қаша жөнеледі. «Ары-берi өткенде келiп тұр» дегендi қалай айтарын бiлмей , қашып бара жатқан орысқа «туда-сюда пройдешь, все равно поймаю» – деген екен. Айтпақ ойым бұрын қазақ қазақбайша орысшаны қатырса, енді қазақ орысбайша қазақшаны қатырып жүр. «Өй,қойшы соны,айта берсең ангіме көп »- деген екен біреу.Сол секілді жаза бергеннен не пайда? Оданша орысшамды асырып,  «Меньше слов,больше дел» деп айтайын.

АЙДАНА УСЕНБАЙ

Айдана Усенбай derzai
Чтобы быть счастливым, нужно постоянно стремиться к этому счастью и понимать его. Оно зависит не от обстоятельств, а от себя.
13 декабря 2011, 19:07
1204

Loading...

Комментарии

janim! keremet) konilimnen wikti))) dop tauip aytiin!
derzai
0
0
дөп баспай айту мумкін емес еді)))
сары бала қазақ па?
derzai
0
0
сары бала орыс) мақала жазғанда ұлт көрсетуге болмайды сол үшін оны сары деп алдым)
Қай қала? орыстар көп па не?
АСТАНА)))ол болмаган оқиға,,негізі мен часто естимін солай қазақтарды атайтынын...сол үшін осы темада жазуды жөн көрдім)
Сен барып тұрған өтірікшісің ғо)) орыстарды өздерің құтыртып алғансыңдар ғо, қазақтар қазақша сөйлесе ол жақта жақсы болар еді, бізде көбісі қазақша сөйлейді.
айтпақшы бізде деп қалдың..Біз дегенің қай жақ?
Ақтөбе қазіргі кезде тіпә-тіпә тез қарқыңмен қазақшаланып келеді.
мм Ақтөбе де))мен қәзір Ақтау деп жазады деп ойлағанмын)))
интуиция солай деді!
derzai
0
0
хехехе)))ну солай бастау керек болды мақаланы)))онда сен бақытты екенсің!!біздің қоғам ..сәл орыстанған десем болады..қазақша сөйлегісі келмейді!!қазақты өз тілінде сөйлете алмаймын деп кім ойлапты!бірақ шындық сол
Қазір далаға шықсаң, мүлдем орысша сөйлеме, мүлдем. Бірден қазақша сөйле түсінсін түсінбесін! солай істей аласың ба?)
derzai
0
0
мен онсыз солай істеймін))Бірақ өздері орысша бастайды сосын амал жоқ орысша жауап қайтарам0))))
қазақша қайтар, түсінем біраз істерің аяқталмай, тынбай қалуы мүмкін, бірақ мұндай құрбандыққа тұрар іс емес пе?!
ия))қайтаруға болады! бірақ бізде бір жаман понятие бар (МАМБЕТ) деген..Осыдан қазақ арыла қоймады.Кеңестік кезде түсінем оларды солаи атайтын орысша білмеген үшін!Ал қазір ол не қажет.Екінің бірі орысша сайрайды емес пе?
біріншіден біз Қазақстандамыз, сондықтан артық әңгіме болмауы керек, мамбет/мамбетка деп сыртыңнан айтар жыныңа тию үшін, бірақ сен анау былай айтады, мынау былай айтады десең өмір сүре алмайсың ғо..
Бұрында русификация саясатын әйелдерге жүргізген, себебі олар балаларды тәрбиелейді, жігіттер де танысқан кезде амал жоқтан орысша сөйлейді сөйтіп саясат олардың страшный/жынды болған..
арине өзгенің қас қабағына қарап өмір сүре алмайсың))) онымен келісем!!!

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Архивные фотографии Алма-Аты из семейного альбома. Ностальгический пост

Архивные фотографии Алма-Аты из семейного альбома. Ностальгический пост

Насобирал разных фотографий про наш город, из семейного архива. Фотографии не от сканированные, а пересняты на телефон. Давно хотел выставить, но не решался) Сейчас уже мы все поменялись, уже...
Ispanec
22 февр. 2017 / 11:05
  • 13004
  • 26
«Ау, дорогой, проснись! 21 век на дворе давно!». Бездипломный-безработный-бесквартирный!

«Ау, дорогой, проснись! 21 век на дворе давно!». Бездипломный-безработный-бесквартирный!

Ну реально же, парни, откуда вы только беретесь такие простые, а? Я сейчас просто расскажу несколько историй из личного опыта, и судите сами – нормально это? Но для начала расскажу немного о себе...
socium_kzo
22 февр. 2017 / 11:38
В больнице пара бахил стоит 50 тенге, а оптом 4 тенге. Чувствуете разницу?

В больнице пара бахил стоит 50 тенге, а оптом 4 тенге. Чувствуете разницу?

Получается, цены на бахилы не повышались, а кто-то повысил их самовольно. Я думаю, что на этом пытаются заработать. Позже я нашла ещё одну удивительную штуку:) Упаковка бахил в количестве 50 пар...
killer_slova
вчера / 9:15
  • 6802
  • 28
Трамвайные пути Алматы ни в коем случае нельзя убирать, это окончательно уничтожит трамвай

Трамвайные пути Алматы ни в коем случае нельзя убирать, это окончательно уничтожит трамвай

В Алматы было сделано несколько заявлений касательно ситуации с трамваем, опять же не в пользу его восстановления и возвращения на улицы города. В городе собираются демонтировать рельсы...
SKYFALL
24 февр. 2017 / 16:01
  • 7474
  • 5
Маргулан Сейсембаев: «Обучая детей в Англии, мы ментально растим граждан другой страны»

Маргулан Сейсембаев: «Обучая детей в Англии, мы ментально растим граждан другой страны»

Они становятся «не казахстанцами. Центром их жизненных интересов становится другая страна и другая культура, не Казахстан. Они просто не видят себя в нашей стране, не хотят возвращаться и по сути мы...
Zhumanova
сегодня / 11:35
  • 6398
  • 7
Диана Шурыгина – жертва или змея? Девочка красивая, а весь мир судит её именно за это

Диана Шурыгина – жертва или змея? Девочка красивая, а весь мир судит её именно за это

Я совсем не смотрю передачу "Пусть говорят", слишком много ругани и негатива, но новость про какую-то девушку заполонила все мои социальные сети, я открыла youtube и посмотрела несколько передач...
Roza_pvl
22 февр. 2017 / 11:49
  • 6355
  • 34
Как купить свое жилье при зарплате в 100 тысяч тенге

Как купить свое жилье при зарплате в 100 тысяч тенге

Итак, по просьбам трудящихся и по крикам души коллективного бессознательного решила я написать пост на эту тему. Вводные данные: 1) нет имущества, которое можно продать для покупки собственного...
DanaJarlygapova
20 февр. 2017 / 16:17
  • 4742
  • 47
О Димаше. Как же люди не поймут, что эстрада – это уныло, пафосно и скучно

О Димаше. Как же люди не поймут, что эстрада – это уныло, пафосно и скучно

Сплошные преувеличенные восторги в ленте фейсбука меня не удивляли. Нет пророка в своем отечестве, кумиром Димаш Кудайбергенов стал только после своего успеха в Китае. А представьте себе его...
myma
сегодня / 10:45
  • 4362
  • 9
Замуж в 27. Это как отправиться на войну, но без оружия

Замуж в 27. Это как отправиться на войну, но без оружия

Я очень долго думала писать данный пост или нет. Потому, что тема очень тонкая, возможно кого-то может задеть, а, возможно, наоборот кому-то откроет глаза. Тема замужества в каждом поколении была и...
Adilyan
21 февр. 2017 / 20:22
  • 4091
  • 20