--- title: "Шолпанмен электрошопан – Зеренда мал шаруашылығы" description: "Зеренділік «Дихан плюс» ЖШС өсімдік шаруашылығы бойынша облыстағы үздіктердің бірі – барлық ауылшаруашылық дақылдарының орташа өнімді..." author: "MarkSeveryanin" published: "2024-10-29T11:26:16+00:00" modified: "2024-10-29T11:26:16+00:00" locale: "ru" canonical_url: "https://yvision.kz/post/sholpanmen-elektroshopan-zerenda-mal-sharuashylygy-1008182" markdown_url: "https://yvision.kz/post/sholpanmen-elektroshopan-zerenda-mal-sharuashylygy-1008182/markdown" site_name: "Yvision.kz" --- # Шолпанмен электрошопан – Зеренда мал шаруашылығы > Зеренділік «Дихан плюс» ЖШС өсімдік шаруашылығы бойынша облыстағы үздіктердің бірі – барлық ауылшаруашылық дақылдарының орташа өнімді... ![Шолпанмен электрошопан – Зеренда мал шаруашылығы](https://storage.yvision.kz/images/user/441175/a5e82297126fb413a84a44c25aadf928.jpg?width=800&height=486) **Зеренділік «Дихан плюс» ЖШС өсімдік шаруашылығы бойынша облыстағы үздіктердің бірі – барлық ауылшаруашылық дақылдарының орташа өнімділігі 24 ц/га құрайды. Бұл ретте серіктестік өз ісін әртараптандырып, мал шаруашылығын да дамытуда.** Бұрын хабарлағанымыздай, мұнда атақты ет тұқымды ангус 500-ге жуық ірі қара мен 350-ден астам жылқы бар. Оларға 4 мың тоннаға жуық түрлі жем дайындалған. Серіктестік басшысы Денис Швайбович өз кәсібінің екінші қырына тоқталды. **Мүйіз бен тұяқтар** *– Денис, мал шаруашылығымен қай уақыттан бері айналыса бастадыңыз?* – 2021 жылы мен кәсіпорынға басшы болып келгенде «Шұңқыркөл» ЖШС-нен аналық малдың алғашқы партиясын сатып алдық, ұрықтандырылған құнажындарды (бұрын тумаған сиырлар. Юви) алғанбыз. Ал сәуір айында біз 172 бас топтаманы тапсырдық. Мамыр айының басында олар баяу төлдей бастады, шамамен 160 бұзау алынды, олардың әрқайсысының шамамен 50% -ы құнажындар мен бұқалар. Ал келесі жылдары біз көбірек сатып алдық. Сондай-ақ бұзаулар, көбірек құнажындар алып, 2022 жылы 946 бас ангус малы бар еді, бұл етті тұқым, соларды етке сою үшін өсіреміз, негізінен тірілей салмағымен ет комбинатына өткіземіз. Өздеріңіз білетіндей, ангус негізінен стейктер үшін пайдаланылады, оларда шырынды және дәмді ет бар, ол бүкіл әлемде бағаланады. ![Шолпанмен электрошопан – Зеренда мал шаруашылығы](https://storage.yvision.kz/images/user/441175/50f7a6bbbc7f5a47688cdcb16c283b13.jpg?width=1032&height=774) 2023 жылы құрғақшылықтың кесірінен жем-шөп мәселесіне тап болдық. Біз қажетті мөлшердегі жем-шөпті ала алмадық; Біз бар болғаны 1000 тонна жем дайындадық, сондықтан малдың басым бөлігінен құтылу туралы шешім қабылданды. Сондықтан жас бұқаларды түгел саттық. Жарайды, ол кезде 56 миллион теңгеден астам сатылды. Биыл сала тиімді болды, бүгінде бізде тек құнажындар қалды. Олар қазірдің өзінде құнажын болып, биыл ұрықтандырылды. Келер жылы 139-ға жуық сиыр төлдесе, қазіргі асыл тұқымды сиырымыз 196-ны құрайды. Ал, 174 бас бұзауды қалағандарға бордақылау алаңдарына өткіземіз, ал асыл тұқымды мал қора кезеңіне дейін өзімізде қалады. Бізде қазір бұзаулармен бірге барлығы 504 ангус бастары бар. Қыста малымызды қораларда ұстайды, олар қосалқы шаруашылықта – 15 разъезде ұсталады, мұнда да «электр шопан» орнатылған. Жануарлар қатты аязды күтетін, біз оларды айдайтын базалар бар, онда электр жылытқышы бар электр сусындары орнатылған. Яғни оларда үнемі жылы су бар, біз де тамақтандырамыз. Жемді кесек (шөп, сабан, пішендеме) ұнтақтап, сүрлемге, жемге араластырып, дайын мал азығын мөлшерлеп тарататын КИС-10 мамандандырылған жемшөп таратқышы арқылы жеткіземіз. Азық-түлік компоненттерінің табиғи қасиеттерін сақтайтынын атап өткен жөн. Жасаушылар KIS-10 пайдалану 100% дерлік дәмдік арқасында жемді 30% үнемдеуге мүмкіндік береді, ал жем балансы сүт өнімділігі мен салмақтың өсуіне әкеледі деп мәлімдейді. Биылдың өзінде 2000 тоннадан астам түрлі шөп жинадық. Бізде судан шөптері бар, бұл біржылдық және көпжылдық шөп, сабан да бар, орамға айналдырылды, 1000 тоннадан астам дайындалды. Ал 3000 тонна пішендеме. Демек, биылғы жылы мал азығында еш қиындық жоқ. Ішетін ыдыстар қазірдің өзінде жұмыс істеп тұр. Қазір мал жайылымда, ауа райының қолайсыздығы, яғни күн суытып, аздаған қар жауа салысымен, тұрақты мерзімге барлық малды дереу шаруашылыққа көшіреміз. *- Электрлік шопан дегеніміз не?* ![Шолпанмен электрошопан – Зеренда мал шаруашылығы](https://storage.yvision.kz/images/user/441175/a86067c019b9f5fb4407652b3877c980.jpg?width=708&height=472) – Жазғы жайылым кезеңінде барлық мал жайылымда электр шопандарының бақылауында болады. 2021 жылдан бастап біз электр шопандарының бұл жүйесін қолданамыз - полипропилен тақталарынан биіктігі 1,7 метр арматура кесілген, ол жер шарбақпен қоршалған, бізде 10 гектар жер бар. Оларға металл электр қоршау ілінген, оған ток күн батареяларынан беріледі. Кернеу төмен, бірақ жанасу кезінде разрядтың күші жануарлардың қоршауды бұзуға тырысуын болдырмау үшін жеткілікті. Процесті бақылау үшін бір ғана бақылаушы шопан жеткілікті, оның мамандандырылған тіркемесі бар, ас үй, жатын бөлме және тіпті монша бар. Ал ол малдың қалай жайылып жатқанын бақылап отырады. Егер сіз кенеттен бұзаулап қалсаңыз, бұл сиырдың төлдеуіне көмектеседі. Бақша алаңындағы шөп таусылып біткен соң, электр шопанын басқа жерге қайта орнатамыз, сөйтіп сиырлар өсімдіктерді тамырына дейін таптатпай жаңа жерге жайылады. **Тағамды бағам** ![Шолпанмен электрошопан – Зеренда мал шаруашылығы](https://storage.yvision.kz/images/user/441175/6e73abddbdc09939ac2b734daa96382a.jpg?width=626&height=417) Ірі қарадан бөлек, негізінен бордақылап, етке өткізетін жылқыларымыз да бар. Жыл сайын орта есеппен 300 – 350 бас, аналық басы тиісінше 110-ға жуық, одан кейін жас малдар, біраз қора айғырлар бар. Негізінен оларды жыл сайын ет комбинаттарына сатамыз. Білесіз бе, бізде қазақтың салт-дәстүрі бар – соғымға көп нәрсені қабылдайды, сондықтан оны жүзеге асыруда қиындықтар жоқ. Жыл сайын 50-ден 60-қа дейін төл аламыз. Үш шопан жазда дерлік тәулік бойы жайылады, ал қыста түнде «қалдаға» айдап жібереді, біз оларға сабан мен шөп береміз. Кейбір жас малдар – денсаулығында ақауы бар немесе салмағы аз, қолдауды немесе бордақылауды қажет ететіндер де қыста фермада ұсталады. Онда олар тойғанша тамақтандырып, суарылады. Қалғандарының бәрі қыста «қоректенеді», яғни өздері тұяқтарымен қар астынан жайылым шығарады.Ірі қарадан бөлек, негізінен бордақылап, етке өткізетін жылқыларымыз да бар. Жыл сайын орта есеппен 300 – 350 бас, аналық басы тиісінше 110-ға жуық, одан кейін жас малдар, біраз қора айғырлар бар. Негізінен оларды жыл сайын ет комбинаттарына сатамыз. Білесіз бе, бізде қазақтың салт-дәстүрі бар – соғымға көп нәрсені қабылдайды, сондықтан оны жүзеге асыруда қиындықтар жоқ. Жыл сайын 50-ден 60-қа дейін төл аламыз. Үш шопан жазда дерлік тәулік бойы жайылады, ал қыста түнде «қалдаға» айдап жібереді, біз оларға сабан мен шөп береміз. Кейбір жас малдар – денсаулығында ақауы бар немесе салмағы аз, қолдауды немесе бордақылауды қажет ететіндер де қыста фермада ұсталады. Онда олар тойғанша тамақтандырып, суарылады. Қалғандарының бәрі қыста «қоректенеді», яғни өздері тұяқтарымен қар астынан жайылым шығарады. ![Шолпанмен электрошопан – Зеренда мал шаруашылығы](https://storage.yvision.kz/images/user/441175/954b43a3a75c57efcdb6401cb87ed42a.jpg?width=604&height=403) --- Source: [https://yvision.kz/post/sholpanmen-elektroshopan-zerenda-mal-sharuashylygy-1008182](https://yvision.kz/post/sholpanmen-elektroshopan-zerenda-mal-sharuashylygy-1008182)