---
title: "Мәтіндегі қате медиа этикасын бұзады"
description: "Медиаэтикасы – журналистиканың негізгі қағидаттарының бірі. Ол ақпараттың әділ, шындыққа негізделген және қоғамға зиян келтірмей та..."
author: "Бота"
published: "2024-12-03T16:35:31+00:00"
modified: "2024-12-03T16:35:31+00:00"
locale: "ru"
canonical_url: "https://yvision.kz/post/matindegi-kate-media-etikasyn-buzady-1010575"
markdown_url: "https://yvision.kz/post/matindegi-kate-media-etikasyn-buzady-1010575/markdown"
site_name: "Yvision.kz"
---

# Мәтіндегі қате медиа этикасын бұзады

> Медиаэтикасы – журналистиканың негізгі қағидаттарының бірі. Ол ақпараттың әділ, шындыққа негізделген және қоғамға зиян келтірмей та...

Медиаэтикасы – журналистиканың негізгі қағидаттарының бірі. Ол ақпараттың әділ, шындыққа негізделген және қоғамға зиян келтірмей таралуын қамтамасыз етеді. Мәтіндегі қате немесе жалған ақпараттың жариялануы медиа этикасын бұзады және ол қоғамға, адам құқықтарына және жеке тұлғаларға теріс әсер етуі мүмкін. Журналистика – бұл қоғамдық пікір қалыптастыратын күш. Қате ақпарат немесе жалған мәліметтер қате көзқарастардың пайда болуына, қоғамдық сенімнің төмендеуіне әкеп соғуы мүмкін. Мысалы, бір жайтты бұрмалап жеткізу немесе фактілерді дұрыс тексермей жариялау қоғамдағы жалпы түсінікке әсер етеді. Бұл медиа этикасының бұзылуы, себебі журналистер өз материалдарында тек шындықты көрсетуге, адамдардың құқықтарын бұзбай ақпарат беруге міндетті. Қате немесе жалған ақпарат адамның құқықтарын бұзуы мүмкін. Мысалы, жалған айыптаулар немесе дәлелсіз пікірлер адамды ар-намысы мен абыройына нұқсан келтіреді. Бұл әсіресе жәбірленушінің құқықтарын қорғау үшін маңызды. Медиадағы қате ақпарат жеке тұлғалардың өміріне, әлеуметтік мәртебесіне және психологиялық жағдайына теріс әсер ететіні анық. Журналистер үшін адамның ар-намысын, абыройын қорлау немесе жала жабудан аулақ болу — медиа этикасының негізгі қағидасы. Қате ақпарат тарату қоғамдағы ақпараттық ортаға кері әсерін тигізеді. Егер журналистік қызмет сенімсіз болса, онда қоғамның медиаға деген сенімі төмендейді. Бұл ақпараттық кеңістіктің шынайылығына, әділеттілігіне және теңдігіне кері әсер етеді. Әлеуметтік желілер мен жаңалықтар порталдарында жиі кездесетін жалған ақпарат немесе манипуляция қоғамның демократиялық дамуына кедергі келтіруі мүмкін. Мәтіндегі қате тек медиа этикасын бұзып қана қоймай, оның заңды салдары да болуы мүмкін. Қате ақпаратты таратқаны үшін заңды жауапкершілік жүктелуі мүмкін, әсіресе егер бұл ақпарат жеке тұлғаларға немесе ұйымдарға зиян келтірсе. Әрбір журналист, редактор мен басылым өз материалдарының жауапкершілігін сезініп, фактілерді мұқият тексеріп, ақпаратты нақты әрі дәл жеткізуге міндетті. Қате ақпараттың жариялануы қоғамдық дауларды тудырып, заңды салдарға әкеп соқтырады. Қоғамда резонанс тудырған журналистік қателіктердің бірі — 2017 жылы «Жаңа Қазақстан» газетіндегі белгілі оқиға. Газет бір мақаласында Қазақтың ұлы жазушысы Шерхан Мұртазаның өмірден өткенін қате мәлімдеген. Бұл қате ақпарат көптеген оқырмандарды шошытып, журналистік қауымдастықта үлкен дау тудырды. Мақалада «Шерхан Мұртаза қайтыс болды» деген ақпарат беріліп, ол әлеуметтік желілер мен жаңалықтар агенттіктері арқылы тарады. Алайда, нақтысы жазушы сол уақытта тірі болатын. Қателік кейіннен түзетілді, бірақ бұл қате қоғамда үлкен резонанс тудырды. Мұндай қателік, әсіресе халық арасында белгілі тұлғалар туралы сөз болғанда, көптеген пікірталастар мен сенімсіздіктерге себеп болды. Бұл оқиға журналистердің жауапкершілігін тағы да еске салып, жаңалықтарды тексерудің маңыздылығын көрсетті.

Медиа этикасын сақтауда журналистердің рөлі өте маңызды. Олар тек ақпаратты жеткізу ғана емес, оның дұрыстығын, баланстылығын және әділдігін қамтамасыз етуі керек. Қате немесе бұрмаланған ақпаратты жарияламау — кәсіби журналистің міндеті. Журналистер де, редакторлар да бұқаралық ақпарат құралдарының қоғамдық пікірді қалыптастырудағы рөлін түсінуі тиіс. Олардың материалдарында бейтараптық, шынайылық, әділеттілік және нақтылық болуы керек.

Ақбота Ахметбек

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ, Журналистика факультетінің 3 курс студенті

---

Source: [https://yvision.kz/post/matindegi-kate-media-etikasyn-buzady-1010575](https://yvision.kz/post/matindegi-kate-media-etikasyn-buzady-1010575)