место в рейтинге
  • 417827
  • 694
  • 52
Нравится блог?
Подписывайтесь!

ТІЛ МҮГЕДЕКТЕРІ

ҚАЗАҚША ЕСТІМЕГЕННІҢ

ҚАЗАҚША ТІЛІ ШЫҚПАЙДЫ…

Жаратушының адамзат баласына берген ең үлкен сыйы — денсаулық. Бірақ бәрімізде бірдей он екі мүшенің түгелдей сау болмай жататын жағдайлары да тіршілікте жиікездеседі. Сырттағы ақпаратты көзіміз, құлағымыз сынды мүшелеріміз қабылдап, оны тіліміз арқылы жеткізукөпшілігімізге тән әрі солай болуытиіс жағдайдай көрінер. Дегенмен арамызда дене мүшесі — құлағының ақаулығынан көпшілікпен сөйлесу арқылы түсінісе алмайтын жандарда кездеседі. Олардың көпшілігі туа біте немесе бала күнінен есту қабілетінен айрылғандықтан, адамдармен ым тілі арқылы түсінісуге мәжбүр.Бұл саңырау қауымының құлағының мүкістігі болмаса, тілдерінде ақау жоқ. Яғни құлағы естіген жағдайда сөйлеп кету қабілетіне ие. Сөздерді естімегеннен кейін не екенін айта алмайды.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
САҢЫРАУЛАР — құлағының мүкістігі болмаса, тілдерінде ақау жоқ. Яғни құлағы естіген жағдайда сөйлеп кету қабілетіне ие. Сөздерді естімегеннен кейін не екенін айта алмайды.

Ым тілі — қол қимылы арқылы түсінісу тілі.

Қол қимылы арқылы түсінісіп жүрген жандардың тіршілігі туралы кеңірек ақпарат алу үшінбіз «Қазақстан» телеарнасында«Жаңалықтар» қызметінің сурдоаудармашысы қызметін атқарып жүрген Самал Нұрымовамен пікірлескен едік.Самалдың айтуы бойынша сурдоаудармамен айналысып жүрген жандардың арасында қазақ қыздары көп кездесебермейді екен. Көбіне бұл саланы ата-анасы немесе үйіндегі бір туысы есту қабілетінен айырылған жанұялардың балалары таңдап жататын көрінеді.Самалдың өзі бала күнінде ым тілімен түсінісіп жүрген жандарды көріп, осы тілді үйренуге ынтасы ауған. Есту қабілетінен айырылған жандар есту қабілетінің дәрежесіне байланысты бірнеше топқа бөлінеді. Әлсіз еститіндер мен мүлдем естімейтіндер арасында да біраз айырмашылықтар бар. Әлсіз еститіндер қол қимылы арқылы ән сала алатынын, адам бойындағы барлық сезім түрлерін ренжу, қуану, ашулану, таңдану сынды көңіл күй өзгерістерін де қол қимылымен жеткізе алады. Бүгінде біздің елімізде ресми дерек бойынша бойынша есту қабілетінен айрылған 16000 адам өмір сүруде. Ал бейресми дерек бойынша есту қабілетінен айырылғандар саны 100000-нан асады деп есептелінеді. Астана қаласында есту қабілеті шектеулі 370 адам, Ақмола облысы бойынша 630 адам тіркелген. Мұндай жандардың көпшілігі жұмыспен қамтылмаған, көбіне орта біліммен қалатындықтан олар тігінші, суретші т. б. сөйлесуді қажет етпейтін мамандықтарға барып жатады екен. Қазақстан бойынша 18 саңыраулар оқу өндірістік кәсіпорыны бар болса, Астанадағы қазақ саңыраулар оқу өндірістік кәсіпорынының 48 жұмысшысы яғни 56 пайызы саңыраулардан құралған. Қоғамдық ұйымдар тарапынан есту қабілетінен айырылған жандар туралы аз айтылып жүрген жоқ. Десек те біздің елімізде есту қабілеті шектеулі азаматтарға әлеуметтік көмек ретінде берілетін сурдоаудармашының уақыты әр адамға жылына 30 сағатты ғана құрайды. Ал Америка Құрама Штаттарында әр осындай мүгедек жандар айына 150 сағат сурдоаудармашының көмегін қолдана алады.

Яғни бұл қоғамдық орындарда, әлеуметтік көмек көрсету мекемелерінде, ауруханаларда арнайы сурдоаудармашылардың болуын қажет етеді деген сөз.
Мұқтажын түсіндіре алмайтын жандар іштен тынуға мәжбүр. Мұндай денсаулығының ақауы бар жандарға арналған мектептердің көпшілігі дерлік орыс тілінде. Самалдың айтуынша, көп құлағы естімейтін жандар телеарналардағы фильмдердің астындағы жүгіртпелі жазуды орыс тіліне ауыстырса екен деген тілек білдіреді екен. Яғни фильм немесе бағдарлама қазақ тілінде жүріп отырса, жүгіртпелі жазуды орыс тіліне аудару қиын емес шығар. Сонда құлағы естімесе де фильмді жазуы арқылы түсінер жандарға жеңіл болар ма еді? Ал енді құлағы естіп, тілі сөйлейтін, бірақ өкінішке орай ана тіліндегі сөздерді ести алмайтын жандардың да жағдайы осы жандардай қиын дер едік. Құлағы қазақ тіліндегі ақпаратты естімесе, қазақ тілінде тілі қайдан сөйлесін. Біреу амалсыздың күнімен тағдырына көндігіп жүрсе, ал біреудің өз еркімен, өз өз қалауымен мүгедек атануы қалай? Туғанынан Жаратушының берген сыйы денсаулығын өзі туылған ұлтының ана тілінің қажетіне жарата алмаса оның мүмкіндігі шектеулі жандардан айырмашылығы қандай?

"TIЛ" Журналы
#4 (21) МАМЫР | 2010

26 ноября 2010, 3:37
2432

Загрузка...
Loading...

Комментарии

оооо... непонятно... но интересно!!! наверное...

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Мой дом – не гостиница. Я не останавливаюсь у своей родни, потому что знаю, что это такое

Мой дом – не гостиница. Я не останавливаюсь у своей родни, потому что знаю, что это такое

Наступил долгожданный момент и мы смогли заселиться в собственную квартиру. А потом началось... Все знакомые, родственники, даже коллеги и соседи родителей вспомнили о нашем существовании.
Idealovnet
14 окт. 2017 / 20:38
  • 8692
  • 82
Работа на EXPO. «Улыбайтесь, вы – лица Казахстана»

Работа на EXPO. «Улыбайтесь, вы – лица Казахстана»

Продление перерывов, втыки от менеджеров, борьба за стенды, кучкования, как мы друг-друга прикрывали, защищали от гостей. Все эти события доставляли радость, и каждый день на работу я приходила...
madiNAtty
14 окт. 2017 / 22:34
  • 6032
  • 23
«Bank RBK» банкрот? Почему мы не можем распоряжаться собственными же деньгами?!

«Bank RBK» банкрот? Почему мы не можем распоряжаться собственными же деньгами?!

Мы не можем выдать зарплату, оплатить по счетам или как-то иначе распорядиться нашими же деньгами! У физ.лиц, насколько мне известно, ситуация не лучше - при нас люди не могли снять свои деньги с депозитов.
daniyar4422017
13 окт. 2017 / 15:46
  • 3580
  • 12
Я четко помню тот день, когда мне позвонили друзья и сообщили: «Она выходит замуж»

Я четко помню тот день, когда мне позвонили друзья и сообщили: «Она выходит замуж»

У нас была особенная атмосфера, мы постоянно были вместе, читали треки, летом часто поднимались в горы. Гуляли пешком по ночному городу, иногда до утра. Снимали хату и представляли совместную жизнь...
Dominator-kz
14 окт. 2017 / 22:29
О проститутках, ЗППП и других сексуальных страстях

О проститутках, ЗППП и других сексуальных страстях

У меня обширный сексуальный опыт, и я этим не хвастаюсь. Будь у меня возможность, променял бы это всё на одного партнёра. Но так как с личной жизнью не заладилось, а секс я очень люблю, то приходилось изворачиваться.
bez_prav
18 окт. 2017 / 18:01
Отчего в Казахстане предвзятое отношение к отечественному продукту?

Отчего в Казахстане предвзятое отношение к отечественному продукту?

Вы когда-нибудь пользовались казахстанской косметикой? Я тоже нет, поэтому сразу же откликнулась на приглашение своего фейсбук-френда протестировать отечественные крема… из Степногорска.
Shimanskaya
16 окт. 2017 / 11:32
  • 2684
  • 30
Когда почти все уехали в «А-города», стоит ли жить в Шымкенте?

Когда почти все уехали в «А-города», стоит ли жить в Шымкенте?

Город имеет особую ауру - очень густая энергетика, думаю, это от того, что он со всех сторон окружен "местами силы". Шымкент напоминает мне старенького доброго мудрого дедушку-аксакала.
Bonittta
13 окт. 2017 / 15:15
Я помню тот день, когда мне позвонили друзья и сообщили: «Она выходит замуж». Часть 2

Я помню тот день, когда мне позвонили друзья и сообщили: «Она выходит замуж». Часть 2

Я знал дату свадьбы. За неделю до свадьбы в соцсети "Вконтакте" на все мои последние фото, был проставлен лайк с её профиля. Сердце забилось сильнее. В душе загорелась наивная, крошечная надежда.
Dominator-kz
17 окт. 2017 / 15:41
«На пути к успеху всей семьей»: как супруга Кайрата Нуртаса наконец вышла в свет

«На пути к успеху всей семьей»: как супруга Кайрата Нуртаса наконец вышла в свет

Зачастую казахские селебрити выходя в свет, привлекают внимание и обьективы камер только к своей персоне, оставляя свои вторые половинки в тени неизвестности.
gulshat87
13 окт. 2017 / 17:56
  • 2067
  • 6