место в рейтинге
  • 402717
  • 694
  • 52
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Қалалықтар үшін домбыра ұлттық аспап па әлде ұлттық сувенир ме?


Қазақтың қадірлі әрі көнеден келе жатқан аспабы домбыраны «мен қазақпын» дегендердің барлығы біледі. Домбырамен айтылған ән, шертілген күй кең даланы көз алдымызға елестетіп, самал желдің өпкеніндей, жусанның исін сезінгендей, жаздыкүні жауған жаңбырдан соң аңқыған жұпар ауадай толғана да ойлана тыңдарымыз анық. Қазақ даласында болған талай қырғын, аштық, шапқыншылықтар дәуірі де қасиетті домбыраның үнін өшіре алмағанын тарихтан жақсы білеміз. Адамның тілімен жеткізе алмағанын домбыраның үнімен, төгілген күйімен жеткізу де қазақ даласында болған үрдіс.
Кеше ғана Қытайдағы бауырларымыздың ұлт байлығымен әлемді мойындатып, Гиннес кітабына кіру үшін он мың адам жиылып домбыра тартқанын естігенімізде таңданғанымыз да, қуанғанымыз да рас. Шыңжаң өңіріндегі Толы ауданынының 10 мың домбырашысы халқымыздың «Кеңес» күйімен қазақтың рухын көтеріп, ұлтымыздың қолында бар байлығын әлемге тағы бір паш етті. Оның алдында «Қаражорға» биін билеген олардың осы қадамынан кейін қазақ елінде «Қаражорға» биі әр мерекеде, әр түрлі шараларда билене бастап, ұлттық құндылықтардың қайта жаңғыру дәуірі басталғандай еді. Кейбіреулер: «оның несіне қуанамыз, бұл жаңалық Қытайдың атынан Гиннеске тіркеліп жатыр ғой» десе де, Қытайдағы қандастарымыздың бұл қадамы бізге үлгі әрі жаңа серпіліс берері анық. Бұл он мың адамның барлығы бірдей кәсіби күйші емес, дегенмен осы ұлы бастама үшін әр шаңырақтың мүшесі домбыраға қызығып, үйренуге тырысқаны айдан анық. Аудандық телеарнада арнайы «Домбыра үйренейік» деген 5 минуттық бағдарламаның күнделікті эфирден беріліп отырғаны да құптарлық әрі қайталауға тұрарлық іс. Тура сондай бағдарлама біздің телеарналардан беріліп тұрса, талайымыз шертіп болса да үйренер едік-ау. Қазақтың ұлттық киімдерін киіп алған осыншама домбырашылардың бір алаңға жиылуы да адамды керемет толқытып әрі толғандыратын көрініс. Біздің елімізде 10 мың ғана емес, 20‑30 мың домбырашының басын қосып, осындай шара өткізілсе, оны барша қазақстандықтар теледидар арқылы тамашалай алса, қалай болар еді? Сол күні қазақ даласы бейне ұйқысынан оянған алыптай дүр сілкінер ме еді? Сондай көріністі көрген көзіміз жасқа толып, көкірегіміз осындай байлықтың иелері екенімізді сезініп шаттана мақтанар ма едік? Әрине, дағдарыс кезінде адам материалдық құндылықтан да, рухани жанына жақын болар бар ұлттық байлығын түгендей бастайды ғой. Мүмкін біздің шетелдегі бауырларымыз да осы бастамаларымен бізді оятуды қалап тұрған шығар? Не болса да бір тамаша жаңалықты, біздің ұлт ретінде тағдырымыз бен тамырымыздың бір екендігін сезіндірген бастаманы естіп, риза боларымыз хақ.
Десек те сол ғасырдың күйін шертіп келе жатқан домбырамыз қаладағы әр қазақтың үйінен табыла ма? «Қолда барда алтынның қадірі жоқ» дегендей, көпшілігімізге домбыраны бір себеппен сыйлап қалмаса, оны құнттап сатып алып жатпағанымыз белгілі. Тіпті сахнаға шыққан әртістеріміз де домбыраны бір-екі шертіп ырымын жасап қана қоя салуы сәнге айналып кеткендей. Ал енді қалада туған, қаланың қайнаған тіршілігінен әке-шешесінің бұрылуға уақыты жоқ бүлдіршіндері домбыраны қолға ұстап, тартып көрмек түгел, не екенін де білмейтінін де көріп жүрміз. Әрине, бәріміздің бірдей домбырада құлақтың құрышын қандырар күйші, әуелетіп шырқайтын әнші болмасақ та балаларымыздың өз ұлтының төл аспабын біліп, танып, онымен мақтана білгеніне не жетсін. Домбырамыз сөрелерде сақталатын сувенир емес, әр қазақтың қолында жүретін аспабына айналсын…

 

ТІЛ  ЖУРНАЛЫ  №4 - 2010

16 июля 2010, 22:25
4401

Loading...

Комментарии

Қандай керемет айтылған! Күте тұр қазағым... әлі саған күйдің әуенін жақсылатып таныстырамын!
Қазір халықтың көкірегі оянып келе жатыр, өздері ойнау білмесе де қонақ келгенде тартады немесе балам уйренеди, керек болады деп төріне алып іліп қоятын ағайындарымызды да ұмытпайық. Және тағы бір ауыз қазақ тілінде сөйлей алмай күніне 1 күй тартпаса басы ауыратын жастарымыз да жетерлік, бұл жақсы ма әлде жаман ба? Өзге ел қызығып жатқан мәденитімізді қолда барда қадірлеп, көкке көтерейік ағайын!

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Исламская ипотека в Казахстане: в этом году выйдет на розничный рынок

Исламская ипотека в Казахстане: в этом году выйдет на розничный рынок

Многие клиенты, вздыхая о харамном ссудном проценте местных банков, сокрушались по поводу отсутствия у нас халяльного кредитования. Поддержка исламского банкинга на уровне МФЦА есть...
DanaJarlygapova
24 марта 2017 / 18:28
  • 20879
  • 59
Рианна за $2 млн. Очередные понты от «ЭКСПО-2017»

Рианна за $2 млн. Очередные понты от «ЭКСПО-2017»

Концерт Рианны всё-таки состоится летом в рамках культурно-зрелищных и спортивных мероприятий ЭКСПО-2017. Рианна крута, с этим никто не спорит. Но соберёт ли «Астана Арена» 30 тысяч зрителей при...
openqazaqstan
сегодня / 14:29
  • 6061
  • 8
Компания LG Electronics открыла предзаказ на новый флагман LG G6

Компания LG Electronics открыла предзаказ на новый флагман LG G6

LG Electronics объявляет о начале предварительного заказа онлайн на новый смартфон LG G6. Оформить предзаказ можно на сайтах магазинов электроники до 16 апреля 2017 года.
LG Electronics
24 марта 2017 / 14:20
  • 5193
  • 0
Беременность по-американски. Никто не ждет до 40 дней, с малышом гуляют с первого дня

Беременность по-американски. Никто не ждет до 40 дней, с малышом гуляют с первого дня

Мои волшебные 9 месяцев протекали в новой среде и далеко от всех родственников и подружек. Никто из моих знакомых в США на тот момент не успел обзавестись малышом, поэтому мне не с кем было...
Zarema_
23 марта 2017 / 9:25
  • 5217
  • 16
Страну, где так строят дороги, победить невозможно!

Страну, где так строят дороги, победить невозможно!

Шестиминутный ролик про строительство автомобильной дороги в США - это как острый нож в пузо нашим чиновникам. Они же подавятся бешбармаком, увидев его! Похлеще любого пропагандистского фильма...
Timur_Tregulov
24 марта 2017 / 11:26
  • 4689
  • 39
Это вам не Дисней. Реальный прототип «Красавицы и Чудовища»

Это вам не Дисней. Реальный прототип «Красавицы и Чудовища»

Многие уверенны на 100%, что сказка «Красавица и Чудовище» - это интересная выдумка ее создателей. Однако, действия, происходящие в мультфильме и фильме, имели место в истории, и у главных героев...
Naomi_K
24 марта 2017 / 18:42
  • 4881
  • 34
Семь причин почему вам надо перестать откладывать переезд за границу

Семь причин почему вам надо перестать откладывать переезд за границу

Вы думаете о переезде за границу, но постоянно откладываете дату, потому что вас беспокоит тысяча мелочей, которые могут пойти не так? У меня есть семь причин, почему пора перестать мотать нервы...
Lesch
24 марта 2017 / 17:50
  • 3814
  • 14
Гонения на «Свидетелей Иеговы». Кому это выгодно?

Гонения на «Свидетелей Иеговы». Кому это выгодно?

Я не "Свидетель Иеговы". Мне приходилось защищать в судах и кришнаитов и коммунистов, хотя я и не разделяю их убеждений. Я защищаю свободу совести. Сегодня "Свидетели Иеговы", завтра,- каждый из вас.
nasreddin
25 марта 2017 / 17:18
  • 3969
  • 49
Страна обыденной роскоши: Ташкент-Самарканд-Бухара

Страна обыденной роскоши: Ташкент-Самарканд-Бухара

Узбекистан - это страна, где роскошь стала обыденностью. Это и повсеместный зелёный крупнолистовой чай. И вкусная натуральная еда с минимумом специй. И то, что дети играют среди исторических памятников.
MadinaR
25 марта 2017 / 10:37
  • 3210
  • 59