место в рейтинге
  • 411422
  • 694
  • 52
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Қалалықтар үшін домбыра ұлттық аспап па әлде ұлттық сувенир ме?


Қазақтың қадірлі әрі көнеден келе жатқан аспабы домбыраны «мен қазақпын» дегендердің барлығы біледі. Домбырамен айтылған ән, шертілген күй кең даланы көз алдымызға елестетіп, самал желдің өпкеніндей, жусанның исін сезінгендей, жаздыкүні жауған жаңбырдан соң аңқыған жұпар ауадай толғана да ойлана тыңдарымыз анық. Қазақ даласында болған талай қырғын, аштық, шапқыншылықтар дәуірі де қасиетті домбыраның үнін өшіре алмағанын тарихтан жақсы білеміз. Адамның тілімен жеткізе алмағанын домбыраның үнімен, төгілген күйімен жеткізу де қазақ даласында болған үрдіс.
Кеше ғана Қытайдағы бауырларымыздың ұлт байлығымен әлемді мойындатып, Гиннес кітабына кіру үшін он мың адам жиылып домбыра тартқанын естігенімізде таңданғанымыз да, қуанғанымыз да рас. Шыңжаң өңіріндегі Толы ауданынының 10 мың домбырашысы халқымыздың «Кеңес» күйімен қазақтың рухын көтеріп, ұлтымыздың қолында бар байлығын әлемге тағы бір паш етті. Оның алдында «Қаражорға» биін билеген олардың осы қадамынан кейін қазақ елінде «Қаражорға» биі әр мерекеде, әр түрлі шараларда билене бастап, ұлттық құндылықтардың қайта жаңғыру дәуірі басталғандай еді. Кейбіреулер: «оның несіне қуанамыз, бұл жаңалық Қытайдың атынан Гиннеске тіркеліп жатыр ғой» десе де, Қытайдағы қандастарымыздың бұл қадамы бізге үлгі әрі жаңа серпіліс берері анық. Бұл он мың адамның барлығы бірдей кәсіби күйші емес, дегенмен осы ұлы бастама үшін әр шаңырақтың мүшесі домбыраға қызығып, үйренуге тырысқаны айдан анық. Аудандық телеарнада арнайы «Домбыра үйренейік» деген 5 минуттық бағдарламаның күнделікті эфирден беріліп отырғаны да құптарлық әрі қайталауға тұрарлық іс. Тура сондай бағдарлама біздің телеарналардан беріліп тұрса, талайымыз шертіп болса да үйренер едік-ау. Қазақтың ұлттық киімдерін киіп алған осыншама домбырашылардың бір алаңға жиылуы да адамды керемет толқытып әрі толғандыратын көрініс. Біздің елімізде 10 мың ғана емес, 20‑30 мың домбырашының басын қосып, осындай шара өткізілсе, оны барша қазақстандықтар теледидар арқылы тамашалай алса, қалай болар еді? Сол күні қазақ даласы бейне ұйқысынан оянған алыптай дүр сілкінер ме еді? Сондай көріністі көрген көзіміз жасқа толып, көкірегіміз осындай байлықтың иелері екенімізді сезініп шаттана мақтанар ма едік? Әрине, дағдарыс кезінде адам материалдық құндылықтан да, рухани жанына жақын болар бар ұлттық байлығын түгендей бастайды ғой. Мүмкін біздің шетелдегі бауырларымыз да осы бастамаларымен бізді оятуды қалап тұрған шығар? Не болса да бір тамаша жаңалықты, біздің ұлт ретінде тағдырымыз бен тамырымыздың бір екендігін сезіндірген бастаманы естіп, риза боларымыз хақ.
Десек те сол ғасырдың күйін шертіп келе жатқан домбырамыз қаладағы әр қазақтың үйінен табыла ма? «Қолда барда алтынның қадірі жоқ» дегендей, көпшілігімізге домбыраны бір себеппен сыйлап қалмаса, оны құнттап сатып алып жатпағанымыз белгілі. Тіпті сахнаға шыққан әртістеріміз де домбыраны бір-екі шертіп ырымын жасап қана қоя салуы сәнге айналып кеткендей. Ал енді қалада туған, қаланың қайнаған тіршілігінен әке-шешесінің бұрылуға уақыты жоқ бүлдіршіндері домбыраны қолға ұстап, тартып көрмек түгел, не екенін де білмейтінін де көріп жүрміз. Әрине, бәріміздің бірдей домбырада құлақтың құрышын қандырар күйші, әуелетіп шырқайтын әнші болмасақ та балаларымыздың өз ұлтының төл аспабын біліп, танып, онымен мақтана білгеніне не жетсін. Домбырамыз сөрелерде сақталатын сувенир емес, әр қазақтың қолында жүретін аспабына айналсын…

 

ТІЛ  ЖУРНАЛЫ  №4 - 2010

16 июля 2010, 22:25
4474

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Қандай керемет айтылған! Күте тұр қазағым... әлі саған күйдің әуенін жақсылатып таныстырамын!
Қазір халықтың көкірегі оянып келе жатыр, өздері ойнау білмесе де қонақ келгенде тартады немесе балам уйренеди, керек болады деп төріне алып іліп қоятын ағайындарымызды да ұмытпайық. Және тағы бір ауыз қазақ тілінде сөйлей алмай күніне 1 күй тартпаса басы ауыратын жастарымыз да жетерлік, бұл жақсы ма әлде жаман ба? Өзге ел қызығып жатқан мәденитімізді қолда барда қадірлеп, көкке көтерейік ағайын!

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Они сделали это! Kaspi Bank презентовал свое мобильное приложение

Они сделали это! Kaspi Bank презентовал свое мобильное приложение

Изучив ошибки предшественников и собрав воедино новейшие идеи онлайн-банкинга, Kaspi Bank наконец выпустил... свое мобильное приложение!
niyazov
20 июня 2017 / 15:05
  • 7875
  • 4
Отмечаю юбилей! 5 лет назад покорил Монблан – главное украшение в Короне Европы

Отмечаю юбилей! 5 лет назад покорил Монблан – главное украшение в Короне Европы

Сегодня настоящий юбилей! У меня и Юрия Суханова из Смоленска! Ровно 5 лет назад 16 июня мы стояли на вершине Монблана (4809м), вершине с которой начинался альпинизм!
Almazoff
16 июня 2017 / 13:39
  • 6848
  • 25
Кайрат Келимбетов об азербайджанской инвестиции: «Вернется и «тело», и проценты»!

Кайрат Келимбетов об азербайджанской инвестиции: «Вернется и «тело», и проценты»!

Мы записали уникальное интервью с Кайратом Келимбетовым. Предлагаю вам посмотреть первую часть, где мы постарались по возможности поставить все точки на «I» именно по Азербайджанскому вопросу.
Zhumanova
19 июня 2017 / 12:00
  • 5719
  • 7
Почему мы должны быть благодарны журналисту Джеймсу Палмеру за критику ЭКСПО

Почему мы должны быть благодарны журналисту Джеймсу Палмеру за критику ЭКСПО

Как одним критичным постом зарубежному журналисту Джеймсу Палмеру удалось вскрыть сразу несколько гнойников казахстанского общества.
anotherblogger
21 июня 2017 / 0:39
  • 5209
  • 53
«За красный диплом доплата будет?» Записки карьериста о потерянном поколении

«За красный диплом доплата будет?» Записки карьериста о потерянном поколении

«Вы пригласили, вот я и пришел» - именно с таким выражением лица сидят на собеседовании молодые люди. Создается впечатление, что человек без опыта работы дает шанс заполучить такого «ценного» кадра как он.
ArenMir
16 июня 2017 / 15:58
  • 4070
  • 44
Долговое рабство: почему казахстанцы берут кредиты под 1330%

Долговое рабство: почему казахстанцы берут кредиты под 1330%

Эти кабальные займы никакой пользы для экономики не несут, при этом ухудшают финансовые возможности населения, пополняют ряды новых неплательщиков, тем самым создавая социальную напряженность в...
Armanjan
18 июня 2017 / 15:43
  • 3721
  • 28
Инфантильный миф о «молодом народе Казахстана» опасен. В 21-м веке ни у кого нет форы

Инфантильный миф о «молодом народе Казахстана» опасен. В 21-м веке ни у кого нет форы

Терпеть не могу миф о том, что мы "молодой народ, окруженный старыми нациями" и у нас еще есть время на развитие. Это чушь! Мы что - на миллион лет позже эволюционировали из обезьян?
Aks_Ras
18 июня 2017 / 10:16
  • 2963
  • 18
В Казахстане заблокировали сайт, раскритиковавший EXPO в «захолустной» Астане

В Казахстане заблокировали сайт, раскритиковавший EXPO в «захолустной» Астане

Все помнят Медузу и ЖЖ. Теперь в этот "особенный" список попал сайт Foreign policy. Предполагается, что причиной блокировки стала нелицеприятная заметка Джеймса Палмера об EXPO в Астане.
Seattle
19 июня 2017 / 15:40
5 фильмов, за которые Голливуду должно быть стыдно

5 фильмов, за которые Голливуду должно быть стыдно

Однажды Джоэл Шумахер попросил прощение за свою несуразную работу в том самом фильме про Бэтмена. Его примеру должны последовать многие режиссёры, которые умудрились испортить свои картины.
Seattle
16 июня 2017 / 15:53
  • 2363
  • 18