• 2221
  • 1
  • 0
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Ішкі тауар өнімі де артпайды, импортқа және мұнайға тәуелділік те төмендемейді


Санкциялар мүмкін емес, себебі болған жағдайда бумеранг тәрізді шектеу қойып отырған елдердің өздеріне тиеді деген кейбір Россия эксперттерінің тұжырымдамалармен келіспеймін. Әрине АҚШ және басқа да Европа елдеріне Россияға жасалар экономикалық блокаданың әсері болады, оны ешкімде ешқашан жоққа шығарған емес. Прагматикалы батыс экономистері экономикалық есеп – қисапта кейбір ұтымсыз қадамдарға баруға тура келетінін салқынқандылықпен қабылдап отыр. Басты себеп, Россия батыс экономикасына, батыс экономикасы Россия экономикасына қарағанда әлдеқайда тәуелді. 2013 жылдың қорытындысы бойынша Россия экспортының Европалық Кеңес елдеріне, Россияның ішкі жалпы өніміне шаққандағы үлесі 13,5 пайызды құраса, Европа елдерінің Россияға бағытталған экспортының үлесі Европа елдерінің ІЖӨ - нің 0,8 пайызын құраған. Қысқасы, Европа елдері Россия үшін 17 есе маңыздырақ. Импорттық көрсеткіштерді салыстыратын болсаңыздарда шамамен осындай қорытындыға келесіз. 
Әрине, Россия газы Европа үшін аса маңызды, үйреншікті энергия көзі. Бірақ Европаның соңғы жылдары өз – өзін газбен қамтамасыз етудің басқа көздерін іздеп жатырғанын ескеру керек. 
Күткендей санкциялар өз кезегінде іске асырылуда. Кейбір Россия банктарына байланысты шаралар алынуда, олардың рейтингілік болжамдарындағы өзгерістер, сәйкесінше Россия компанияларының шет елдік қарыздарының бағамына тікелей әсер етуде. Россияның басты экспорт көзі саналатын қару – жарақ сатуынада шектеме қойылды.
Осындай жағдайда, кейбір саясатшылардың Россияға байланысты санкциялар ішкі өнімнің өсуіне әкеп соғады, санкциялардың зиянынан пайдасы көп дегенде пікірлері естілуде.
Мысал ретінде айтатын болсақ, Россияның ұлттық төлем жүйесін енгізу туралы шешімін Россия телеканалдарының жарыса жарнамалауы. Бәлкім шынындада халықаралық Visa және MasterCard төлем жүйелерінің қажеті жоқ болар? Мысалы, Қытай 2002 жылдан бастап UnionPay атты төлем жүйесін енгізді емес пе. Бірақ, ескеретін жайт, Россия тұрғыны шаруасымен иә демалысқа шет елдерге бара қалса аталмыш жүйелерге байланысты төлем карточкаларымен төлем жасай алмайды, «интернет - сатып алуға» мүмкіндігі болмайды. Қытайдың тәжірбесін мысалға келтіргенде Россия эксперттері, ол елге ешкімнің санкциялық шаралар қолданбағанын, UnionPay жүйесінің 141 елде карточкалары қабылданатынын айтпайды. Ескеретін жағдай, бұл төлем жүйесінің халықаралық статус алғаны, ішкі нарықтағы (Қытайдағы) қолданыс аясының кеңейуіне алып келді.
Әрине, Россияныңда өз төлем жүйесін енгізуіне толық мүмкіндігі бар. Бар әңгіме бұл қадамның тиімділігінде. Егер осы тәріздес шешімдер нарықтың талабымен емес, жоғарыдан түсірілген тапсырма негізінде іске асатын болса, тиімді нәтиже күту екіталай.
Россияның ГЛОНАСС – қа байланысты шешімдер тізімін мысалға келтіруге болады. Естеріңізде болса, 2001 – 2011 жылдары осы бағдарламаға 102 млрд. рубль бөлінді. Ал жоспар бойынша 23,6 млрд. Жүйе 5 есе қымбатқа шықты. Сочи Олимпиадасының бастапқы құны 314 млрд. рубль болса, ақыры 1,5 трлн. рубль жойылды. Мемлекеттің араласуымен жүзеге асырылатын жобалардың сметалақ құны шамамен 5 есе қымбатқа шығады. Неге? ГЛОНАСС – қа қосымша 346 млрд. рубль бөлінбекші. Бұл жобаға байланысты қылмыстық істердің бар екенін ескерсек, GPS – ке балама жүйенің жақын арада пайда боларына күмәнім бар. Бірнеше жыл бұрын А. Чубайс Россия басшыларына отандық планшетті ұсынымдаған болатын. Бірақ, сол Россия планшетін тауар сөрелерінен әлі күнге дейін көре алмайсыз. Жұмбақ.
Соңғы мезгілдегі Россияның негізгі тренді – өз өнімділігін көтеру үшін, шет елден келетін тауарларға шектеу қою. Мысал ретінде Россия Үкіметінің министрлігі дайындаған Қаулы жобасы негізінде, 2014 жылдың 1 апрелінен медициналық аппараттарды сатып алуға тиым қойылмақшы. Ол дегеніміз, дүние жүзіне әйгілі брендтер шығаратын томографтардың, дефибриляторлардың, рентген аппараттарының т.б. орнына россиялық аналогтарға көшу. Бұндай перспектива маған ұнап тұрған жоқ. Кеңес дәуіріндегі ауруханалардың материалды – техникалық базасы естеріңізде шығар?
Сондықтан, санкциялар ішкі өнімді өндіруге жағдай жасайды, мұнайға тәуелділіктен құтыламыз деп бөріктерін аспанға лақтырып жүрген эксперттерге айтарым: Россияда 2000 жылдары мұнайға тәуелділік тек артты, ө.ғ 90 жылдарындағы реформалар салдарынан күйзеліс, құлдырау кезеңінен көз ашпаған ғылыми – техникалық потенциалдарыңыз әлі де болса төмен, экономикаларыңыз конкурентті тауар шығаруға дайын емес, экономикалық жағдайларыңыз да мәз емес. Бұл, россиялықтар еш тауар шығара алмайды деген сөз емес. Бірақ «изоляция - экономикаға жақсы» принципін іске асырсаңыздар тауар шығаруға негізделген бар мүмкіндіктеріңізден айырылып қалуларыңыз ғажап емес. Себебі, экономикасындағы фундаменталды проблемалардың бірі – ішкі конкуренттік ортаның қалыптаспауы. Импортпен конкуренция қалай болғанда да отандық тауар өндірушулерді тонуста ұстап тұруға ықпал етеді. Кеден одағы аясында Қазақстанныңда Беларусияныңда экспорттық мүмкіндіктері шектеулі екенін естен шығармаған абзал.
Өздеріңізге белгілі, Иран өзінің ядролық амбициясынан қайтты. Себебі, оған қарсы экономикалық санкциялар орнатылған болатын. Бұл елдің де, шектеулер енгізілгеннен кейін, ішкі тауар өнімін арттырамыз, импортқа және мұнайға тәуелділігіміз төмендейді деген қиялдары іске аспады. Мұнай экспорты 60 пайызға төмендеді, Иран риалы қатты девальвацияға ұшырады, өмір деңгейі төмендеді. Халықаралық валюта қорының бағамы бойынша 2011 жылы Иранның ішкі жалпы өнімі 3 пайызға өссе, 2012-2013 жылдары сәйкесінше 1,9 және 1,5 пайызға төмендеген. Осыдан қорытынды шығарған Иран ресми түрде атом ядролық қаруын шығарудан бас тартты. Сәйкесінше санкциялар да алынуда.
Фотография: Ішкі тауар өнімі де артпайды, импортқа және мұнайға тәуелділік те төмендемейді Санкциялар мүмкін емес, себебі болған жағдайда бумеранг тәрізді шектеу қойып отырған елдердің өздеріне тиеді деген кейбір Россия эксперттерінің тұжырымдамалармен келіспеймін. Әрине АҚШ және басқа да Европа елдеріне Россияға жасалар экономикалық блокаданың әсері болады, оны ешкімде ешқашан жоққа шығарған емес. Прагматикалы батыс экономистері экономикалық есеп – қисапта кейбір ұтымсыз қадамдарға баруға тура келетінін салқынқандылықпен қабылдап отыр. Басты себеп, Россия батыс экономикасына, батыс экономикасы Россия экономикасына қарағанда әлдеқайда тәуелді. 2013 жылдың қорытындысы бойынша Россия экспортының Европалық Кеңес елдеріне, Россияның ішкі жалпы өніміне шаққандағы үлесі 13,5 пайызды құраса, Европа елдерінің Россияға бағытталған экспортының үлесі Европа елдерінің ІЖӨ - нің 0,8 пайызын құраған. Қысқасы, Европа елдері Россия үшін 17 есе маңыздырақ. Импорттық көрсеткіштерді салыстыратын болсаңыздарда шамамен осындай қорытындыға келесіз. Әрине, Россия газы Европа үшін аса маңызды, үйреншікті энергия көзі. Бірақ Европаның соңғы жылдары өз – өзін газбен қамтамасыз етудің басқа көздерін іздеп жатырғанын ескеру керек. Күткендей санкциялар өз кезегінде іске асырылуда. Кейбір Россия банктарына байланысты шаралар алынуда, олардың рейтингілік болжамдарындағы өзгерістер, сәйкесінше Россия компанияларының шет елдік қарыздарының бағамына тікелей әсер етуде. Россияның басты экспорт көзі саналатын қару – жарақ сатуынада шектеме қойылды. Осындай жағдайда, кейбір саясатшылардың Россияға байланысты санкциялар ішкі өнімнің өсуіне әкеп соғады, санкциялардың зиянынан пайдасы көп дегенде пікірлері естілуде. Мысал ретінде айтатын болсақ, Россияның ұлттық төлем жүйесін енгізу туралы шешімін Россия телеканалдарының жарыса жарнамалауы. Бәлкім шынындада халықаралық Visa және MasterCard төлем жүйелерінің қажеті жоқ болар? Мысалы, Қытай 2002 жылдан бастап UnionPay атты төлем жүйесін енгізді емес пе. Бірақ, ескеретін жайт, Россия тұрғыны шаруасымен иә демалысқа шет елдерге бара қалса аталмыш жүйелерге байланысты төлем карточкаларымен төлем жасай алмайды, «интернет - сатып алуға» мүмкіндігі болмайды. Қытайдың тәжірбесін мысалға келтіргенде Россия эксперттері, ол елге ешкімнің санкциялық шаралар қолданбағанын, UnionPay жүйесінің 141 елде карточкалары қабылданатынын айтпайды. Ескеретін жағдай, бұл төлем жүйесінің халықаралық статус алғаны, ішкі нарықтағы (Қытайдағы) қолданыс аясының кеңейуіне алып келді. Әрине, Россияныңда өз төлем жүйесін енгізуіне толық мүмкіндігі бар. Бар әңгіме бұл қадамның тиімділігінде. Егер осы тәріздес шешімдер нарықтың талабымен емес, жоғарыдан түсірілген тапсырма негізінде іске асатын болса, тиімді нәтиже күту екіталай. Россияның ГЛОНАСС – қа байланысты шешімдер тізімін мысалға келтіруге болады. Естеріңізде болса, 2001 – 2011 жылдары осы бағдарламаға 102 млрд. рубль бөлінді. Ал жоспар бойынша 23,6 млрд. Жүйе 5 есе қымбатқа шықты. Сочи Олимпиадасының бастапқы құны 314 млрд. рубль болса, ақыры 1,5 трлн. рубль жойылды. Мемлекеттің араласуымен жүзеге асырылатын жобалардың сметалақ құны шамамен 5 есе қымбатқа шығады. Неге? ГЛОНАСС – қа қосымша 346 млрд. рубль бөлінбекші. Бұл жобаға байланысты қылмыстық істердің бар екенін ескерсек, GPS – ке балама жүйенің жақын арада пайда боларына күмәнім бар. Бірнеше жыл бұрын А. Чубайс Россия басшыларына отандық планшетті ұсынымдаған болатын. Бірақ, сол Россия планшетін тауар сөрелерінен әлі күнге дейін көре алмайсыз. Жұмбақ. Соңғы мезгілдегі Россияның негізгі тренді – өз өнімділігін көтеру үшін, шет елден келетін тауарларға шектеу қою. Мысал ретінде Россия Үкіметінің министрлігі дайындаған Қаулы жобасы негізінде, 2014 жылдың 1 апрелінен медициналық аппараттарды сатып алуға тиым қойылмақшы. Ол дегеніміз, дүние жүзіне әйгілі брендтер шығаратын томографтардың, дефибриляторлардың, рентген аппараттарының т.б. орнына россиялық аналогтарға көшу. Бұндай перспектива маған ұнап тұрған жоқ. Кеңес дәуіріндегі ауруханалардың материалды – техникалық базасы естеріңізде шығар? Сондықтан, санкциялар ішкі өнімді өндіруге жағдай жасайды, мұнайға тәуелділіктен құтыламыз деп бөріктерін аспанға лақтырып жүрген эксперттерге айтарым: Россияда 2000 жылдары мұнайға тәуелділік тек артты, ө.ғ 90 жылдарындағы реформалар салдарынан күйзеліс, құлдырау кезеңінен көз ашпаған ғылыми – техникалық потенциалдарыңыз әлі де болса төмен, экономикаларыңыз конкурентті тауар шығаруға дайын емес, экономикалық жағдайларыңыз да мәз емес. Бұл, россиялықтар еш тауар шығара алмайды деген сөз емес. Бірақ «изоляция - экономикаға жақсы» принципін іске асырсаңыздар тауар шығаруға негізделген бар мүмкіндіктеріңізден айырылып қалуларыңыз ғажап емес. Себебі, экономикасындағы фундаменталды проблемалардың бірі – ішкі конкуренттік ортаның қалыптаспауы. Импортпен конкуренция қалай болғанда да отандық тауар өндірушулерді тонуста ұстап тұруға ықпал етеді. Кеден одағы аясында Қазақстанныңда Беларусияныңда экспорттық мүмкіндіктері шектеулі екенін естен шығармаған абзал. Өздеріңізге белгілі, Иран өзінің ядролық амбициясынан қайтты. Себебі, оған қарсы экономикалық санкциялар орнатылған болатын. Бұл елдің де, шектеулер енгізілгеннен кейін, ішкі тауар өнімін арттырамыз, импортқа және мұнайға тәуелділігіміз төмендейді деген қиялдары іске аспады. Мұнай экспорты 60 пайызға төмендеді, Иран риалы қатты девальвацияға ұшырады, өмір деңгейі төмендеді. Халықаралық валюта қорының бағамы бойынша 2011 жылы Иранның ішкі жалпы өнімі 3 пайызға өссе, 2012-2013 жылдары сәйкесінше 1,9 және 1,5 пайызға төмендеген. Осыдан қорытынды шығарған Иран ресми түрде атом ядролық қаруын шығарудан бас тартты. Сәйкесінше санкциялар да алынуда.
     
saulen
11 апреля 2014, 15:36
393

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Школа High Tech High – дети здесь самостоятельны так же, как и профессионалы в офисах

Школа High Tech High – дети здесь самостоятельны так же, как и профессионалы в офисах

Известный казахстанский бизнесмен становится первопроходцем и создает школу, о которой можно только мечтать. То, что мы, как взрослые, делаем в бизнесе, дети будут делать в этой школе.
Zhumanova
24 апр. 2017 / 16:29
  • 21540
  • 5
Кому в Казахстане жить хорошо? Почему мы остаёмся в топ-5 стран мира по числу самоубийств

Кому в Казахстане жить хорошо? Почему мы остаёмся в топ-5 стран мира по числу самоубийств

Всё ли так хорошо у жителей Казахстана? Почему-то наша страна сохраняет твёрдые позиции в первых строчках мировых рейтингов по числу самоубийств.
openqazaqstan
24 апр. 2017 / 16:54
  • 4163
  • 20
«Казпочта» отжигает. Редкий шанс вспомнить агрессивные советские очереди

«Казпочта» отжигает. Редкий шанс вспомнить агрессивные советские очереди

Люди старшего и среднего поколений помнят шумные, недобрые, грубо ругающиеся очереди советских лет. Увидеть, как это было, можно теперь разве что в каком-нибудь фильме. Хотя не только.
openqazaqstan
26 апр. 2017 / 16:14
  • 2863
  • 31
Президент велел делиться. Почему бы казахстанским миллиардерам не послушаться?

Президент велел делиться. Почему бы казахстанским миллиардерам не послушаться?

Президент Назарбаев призвал крупных бизнесменов делиться с народом, следуя примеру своих коллег из развитых стран. В Казахстане, действительно, сегодня много богатых людей.
openqazaqstan
27 апр. 2017 / 14:09
  • 2408
  • 26
Юный алматинец покорил Первый канал на шоу Максима Галкина

Юный алматинец покорил Первый канал на шоу Максима Галкина

Житель Алматы по имени Марк Усачев недавно оказался на телепрограмме "Лучше всех", с успехом идущей на Первом канале России. 9-летний алматинец покорил публику своими недюжинными знаниями.
Seattle
24 апр. 2017 / 16:59
  • 2417
  • 2
Преподаватели и ЭКСПО: «Пока газеты пишут одно, нас заставляют покупать билеты на выставку»

Преподаватели и ЭКСПО: «Пока газеты пишут одно, нас заставляют покупать билеты на выставку»

Чтобы вы знали, чем занимаются в сфере образования - педагоги являются основой массовок. Какое отношение к учителям со стороны государства, такого же уровня и качество образования.
SaukovV
26 апр. 2017 / 16:05
  • 2284
  • 16
Любовница. «Мне часто доставались мужчины, поломанные браком»

Любовница. «Мне часто доставались мужчины, поломанные браком»

Мне часто доставались мужчины, поломанные браком. Таких почти сразу видно – у них маска состоявшегося мужчины по швам трещит. И каждый из них реагирует по-своему. Поясню на паре примеров.
Jamiklisa
вчера / 14:21
  • 2518
  • 99
Инстаграм – это «рынок девушек» и он круче любой базы данных

Инстаграм – это «рынок девушек» и он круче любой базы данных

Для меня Инстаграм – это рынок. Почему? Ничего не изменилось, девушки все так же бьются в попытках наиболее выгодно себя продать, посредством привлечения внимания.
Annette_Scherer
24 апр. 2017 / 22:35
  • 2319
  • 5
Жуткие истории о рабстве – такие вещи творятся в стране, принимающей «ЭКСПО»

Жуткие истории о рабстве – такие вещи творятся в стране, принимающей «ЭКСПО»

Мы живём, возможно, уже совсем в другом обществе, а не в том, к которому привыкли. Не первый год Казахстан периодически потрясают жуткие истории о рабстве.
openqazaqstan
26 апр. 2017 / 9:39
  • 2088
  • 19