• 274
  • 0
  • 1
Нравится блог?
Подписывайтесь!

QAZAQ + STAN,ORDA ....ETC ???

Для репутации важен размах, а не итог.   (Сирил Норкот Паркинсон )

Өткенде Ел басы келешекте Қазақстан атауын Қазақ Елі есіміне ауысу ықтималдығын айтты.Бірақ бұны халық өзі шешетінің де қоса кетті. Интернетте қазіргі таңда актив түрде халық ішінде  талқыланып жатыр.Әрине бүл мәселе өтте  маңызды себебі  мемлекеттің жай ғана  аты емес соңымен  қоса сол елдің таситың мағына да өзгереді. Мемлекеттің есімін ауысуы тарихқа мәлім жайт.Көбінесе мемлекеттің идеологиясы ауысқанда, мемлекет ыдырағанда,басқа мемлекетпен қосылғанда және басқа да себебтермен өзгереді.Қоярлық сұрақтар өте көп. Неге өзгеру керек? Неге Қазақ Елі ? Қашан ? деген сұрақтарға жауап бірге іздейік.

Алыс  кетпей-ақ Қырғыстанды алсақ. Шет елдер Қырғыстан деп атаса да өз гербтарында “Қырғыз Республикасы” деп жасылған яғни Қырғыздардың отаны деп дөп басып айтқандай . СТАН деген жазу жоқ біздікіндей (яғни гербті де ауыстыру керек болады Қазақстанда ).Тауелсіздікдің алғаш жылы Киргизия  (Кыргызия дұрысы )деп аталатын әсіресе қырғыз еместердің арасында. Кейін Қырғыстан . Әрине бұл Орыс тілінен келген қате аудармалар. Әр ел басқа елді қалай атауы өз еркіндігі өз тілі болғандықтан . Бірақ халыкаралық аренада  мемлекет өзі шешу керек өз атауын. Біздің алғаш пасспортымызда “KazaКstan” деген және  қате жазылған есімдер әрі  аты-жөніміздегі ОВ пен ОВИЧ мәселесіне  ұқсас. Дұрысыда сол еді негізі бірақ Кирилицадан тіке аудару нәтижесінде қателіктер болды.. Және айта кетерлік жайт бұл өзгеріс латын әріпімен бірге шешілу керек себебі  себеі Х (Һ) әрпі өзінен өзі түсіп қалады. Яғни “Qazaq Eli “болуы керек. Бұл жерде мәселе тек Х әрпінде немесе латын әліппесіне оралу (яғни қайта алу) ғана емес .Мәселе құлдық сана сезімнен шығып кезінде өзіміз тандаған әліппеге қайта келу, Өз есімізді өзіміз қоюымыз. (Ресей бізді ғасырлар бойы Қырғыз деп атап келгенін ұмытпайық).Біреудің қатесі  үшін неге біз жапа шегу керекпіз ?

Бұл саяси қадам  болғанан кейін  саясатшылар тарапынан  бұнын айтылатын және айтылмайтын жақтары болады. Жайдан жай мемлекеттік аппарат осындай кокейкесті  ойды ұсынбас  еді. Менің ойымша бұл жерде терең бір саяси шешім жатыр.20 жылдың ішінде бізде халық  қолдайтын саяси идея шықпады. Жоғарғы жақтан 1,2 жобалар болды. Бірақ бұқара халықтан да , интелленциядан да қолдау таппады .“Қазақстандық ”деген ұлт шығаруға, куәліктен ұлт деген парагравті алып тастауга тырысты , бірақ қазақтар да, өзге ұлттар қолдамады десек болады. Осы әрекеттер  кері әсерін  беріп халық арасынан Ұлттық Патриоттық қозғалыс пайда болды. Бұл әрине оппозициялық вакум һәм тіл мәселесінің оң шешілмегеннің  себебі.Өкінішке орай , Қазіргі кезде бүкіл Қазақстанда тұратын халықты  біріктіретін  тек спорт болып тұр. Себебі адамдарды бір халыққа біріктіретін  ортақ тіл,дін және идея.

Әрине кезкелген демокртиялық елдерде сияқты осы ұсынысты қолдайтындар да, қолдамайтындар да болады. Басқа да  балама ұсыныстар  да болады . Мысалға : Қазақ респуликасы,Қазақия, Қазақ Орда немесе Алаш (өкінішке орай Алаш сөзі өз идеялық мағынасын қазір жоғалтты)  дегендей.Біраз адамдардар “СТАН деген қосымша мемлекетімізге кері имидж алып келіп жатыр, бізді аумақтағы басқа тұрақсыз елдермен шатастырып жатыр ” деген пікір алғаш тұста құптарлық жай боп естілсе де, терең ойланып қарасақ  аса сың көтермейді. Неге біз басқалардың не ойлайтынына жалтырақтау керекпіз ? Неге біз өз Түрік бауырларымыздан көрші болудан ұяламыз ?  Басқа біреулер” Қазақстанда одан да басқа проблемалар бар,ақшаның барлыгы  ЭКСПО-ға кетеді, кейінге ақ қалдырайық “деп жатқандарда бар. Маған қалса біз латын әліппеге өтуге де,мемлекеттік атауды өзгертуге де сәл кешігіп жатырмыз.Бірақ істегеннен кейін қатесіз істеу керек.

Қорытындыласақ, Қазақстанда  әлі деколонизация процессі бітпеді. Әліппе,есім ауыстырулар соның бірде-бір көрінісі. Бірақ проблеманы мойындап, оны талқыға салу, соларды шешуге жұмсалған ең үлкен қадамдардың бірі деуге болады.Қазақ Елі есіміне ауысқаннан кейін басқа диаспоралар өздерін Қазақ деп айтуына жол ашады. Қазақ Ұлысы  біртекті этностан құралмағанын ескерсек және  олардын уақыт өте келе қазақ әтносының ішіне кіруіне тарихи шанс. Кезіндегі  (Ақ. Сүйек )Төрелер, (Асыл Сүйек )Қожалар және жүздерге кірмейтін басқа да рулар сияқты. Менің ойымша біз оларга Қазақ болуларына (жаңа сүйек ) мүмкіншілік беру керекпіз егер олар да бұны қаласа. Мысалы: Франциядағы араптар немесе қара  түсті азаматтар өздерін  “Французбыз” дейді. Бірақ бұл басқа мақалаға тақырыбы  және әр нәрсені уақыт көрсетер.

 
Qanat Bayli baylikanat
22 февраля 2014, 18:53
274

Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Самый большой провайдер в стране: методы работы с клиентами от «Казахтелеком»

Самый большой провайдер в стране: методы работы с клиентами от «Казахтелеком»

История о том, как Народный провайдер наваривается на своих клиентах, намерено не отключая услуги, и беря лишние деньги за ненужные и не оказываемые услуги.
ligaspravedlivosti
17 нояб. 2017 / 19:12
  • 33006
  • 194
Бесспорные доказательства – путь к упрощенному судопроизводству

Бесспорные доказательства – путь к упрощенному судопроизводству

В Казахстане введен институт упрощенного (письменного) судопроизводства, который позволяет повысить доступность правосудия и сократить сроки рассмотрения дел.
mark_iceberg
20 нояб. 2017 / 15:49
  • 15372
  • 3
«Почему я не хочу встречаться с мужчинами-казахами»

«Почему я не хочу встречаться с мужчинами-казахами»

Заранее отпишусь, данный пост не является попыткой оскорбить собственную нацию) Как говорится о вкусах не спорят, каждому свое.
Bonittta
16 нояб. 2017 / 14:28
  • 16733
  • 372
Новшества на орбите уголовного правосудия

Новшества на орбите уголовного правосудия

Недавно я приняла участие в международной конференции по модернизации уголовного процесса, прошедшей в Бурабае. В чем значимость данных реформ для обычного казахстанца?
mirabeisenova
20 нояб. 2017 / 16:22
  • 12216
  • 3
Почему катастрофический отток интеллектуальной элиты не тревожит Астану?

Почему катастрофический отток интеллектуальной элиты не тревожит Астану?

Как сообщает телеканал КТК, только за последние девять месяцев Казахстан покинули 28200 человек, из них почти пять тысяч инженеров, около 2700 экономистов и 1700 учителей.
openqazaqstan
17 нояб. 2017 / 11:00
  • 11957
  • 59
Задержан казахстанец, продававший детей в сексуальное рабство в ОАЭ и Бахрейн

Задержан казахстанец, продававший детей в сексуальное рабство в ОАЭ и Бахрейн

Подтверждаются худшие предположения, циркулирующие в соцсетях. Периодические исчезновения детей в разных регионах Казахстана объясняются не только семейными проблемами и «синими китами».
openqazaqstan
16 нояб. 2017 / 15:46
  • 8357
  • 57
О «топ-30», «топ-50» и прочих понтах можно пока забыть

О «топ-30», «топ-50» и прочих понтах можно пока забыть

В объективности выводов швейцарского банка Credit Suisse усомниться трудно – его экономические рейтинги относятся к самым авторитетным и их явно трудно упрекнуть в предвзятости
openqazaqstan
18 нояб. 2017 / 17:21
  • 7690
  • 87
Атамбаев под занавес президентства сделал всё, чтобы сжечь мосты

Атамбаев под занавес президентства сделал всё, чтобы сжечь мосты

На своей итоговой пресс-конференции в понедельник уходящий кыргызский президент говорил не об итогах своей деятельности, а о «плохом» Казахстане.
openqazaqstan
21 нояб. 2017 / 18:36
«Смех сквозь слезы», или 7 причин не любить Алматы

«Смех сквозь слезы», или 7 причин не любить Алматы

Жизнь в Алматы не всегда сладкая, как сахарная вата и мультики субботним утром. В этой ироничной статье автор блога «Almaty — My First Love» расскажет о семи причинах не любить Алматы.
AlmatyMyLove
20 нояб. 2017 / 13:12
  • 2566
  • 70