• 699
  • 0
  • 1
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Ақыл-көркі-тіл

Бүгін ашып отырған тақырыбымның бірі - Қазақ тілі туралы болмақ. Қаншама қазақтың ұлы ойшылары мен қайраткерлері, танымал тұлғалар Ана тілі, Қазақ тілі туралы жазылған ой- пікірлері мен тілге деген сүйіспеншілігі, ұлттық рухты, ұлттық намысты көтеретін сөзбен жазылған талай мақал-мәтелдер, өлен сөздер бар! Ана тiлi қайнаған қанның, қиналған жанның, толғантқан көңiлдiң, лүпiлдеген жүректiң сығындысы. Онда дәм де, мән де болу керек. деген Сұлтанмахмұт Торайғыр. Ал  В.И Ленин    Біз ұлтық тілді игеру арқылы мәдениетті адам бола аламыз деп айтқан. Қазақ елімізде, жерімізде қанашама қазақ болса да, сол қазақтардың жартысынан көбі орысша сөйлеп журеді. Әрине орыс тілін де жетік білгені де өте қуанышты жайт, өйткені шыны керек халықтың білімді, мәдениетті, жан-жақты көз қарасымыздың дамуы осы тілді жетік игеруі де себеп болғанын айта кету керек. Өйткені бәріміз де білеміз, мектепте болсын, университеттерде орыс кітаптарын оқып, болмаса қазақшаға аударып, аудармашы да болдық)). Әрине бұл бірталай қиындықтар туғызды, бірақ біз одан да мықты, білімді, қазақ жастарына айналдық. “Әрбір халықтың тілін сол елдің дүниетанымы, мәдениеті мен тарихы, салт-дәстүрі арқылы меңгеруге болады. Өзге тілді неғұрлым көп меңгерген сайын, соғұрлым дүниетанымы кеңейіп, рухани байи түседі” деп елбасымыз  Н.Назабаев айтқан еді. Айтылған сөздерді толығымен қолдаймын!  Қазіргі таңда, Мемлекеттік тіл мәртебесін толық жүзеге асыру үшін мемлекетпен көптеген іс-шаралар, бағдарламалар жүргізіліп жатыр. Бірақ, біздін халық Қазақ тілі, Ана тілі!!! деген тақырыптарға ат салысып, шешендік өнерін көрсетіп, орнынан тұра сөйлеп, намыстанып, қазақ тілін білмейтін қазақтардың бетіне басып, сөйлей кетеді. Сондай қазақ жастардың елін, туған жерін, ана тілін сүйетін, білімді, сөзге шешен, намысшыл, патриот қазақ жастарының болғанына да қуанамын. Мен олар сияқты сөзге шешен тапқырлығымен мақтана алмаймын, өйткені мектепте қазақша оқып орыс тілді ортада өстім. Бірақ оған қарамастан, жүрегімде еліме, ұлтыма, ана тілімізге деген сүйіспеншілігім соншама, блогымның бірінші тақырыбын осы мәселені талқылауға арнадым.

Халықтың жартысынан көбісі, ел басының қазақ тілі бойынша жүргізіп отырған саясаты туралы сөз қозғап, осал жақтарын іздеп, оқулықтарда қателіктерін тауып жариялап жатады. Осындай жат қылықтарды істеудің орнына, қазақ тілін жетік менгерген жастар өзінің жанында жүрген адамдарға түсінушілікпен қарап, онымен қазақша сөйлеуге тырысып, неге үйретпейді деген ой туындады. Қаншама қазақ тілінде көркем сойлейтін қазақ жастарын кездестірдім, тіл мәселесі көтерілетін болса сөзбен бәрін женетін жастар. Бірақ қазақ тілін біліп тұрған адамдар қазаққа күледі, немесе бетіңе басады. Қазақша неге сөйлемейсін? деген сөзден бастап әрі қарай жалғастыра кетеді....... Білмесең сөгеді немесе күледі. Сонда неге орыс халқы ауылдан келген қазақтар орысша сөйлей алмаса да, былдырлап бірнәрсе айтса да түсініп, бір күлмей әрі қарай орысша сөйлеп жалғастыра кетеді? Неге біз, тура солай қазақ тілін білмейтін адамдарға жауап беріп, орысша жалғастырмай қазақшамызда сөйлеп үйретпейміз?  Мен университетте орыс тобымен көп араластым, ол топта оқитындар барлығы қазақ еді, көбісі қазақ тілін түсінеді бірақ сөйлей алмайтын. Байқағаным арасында қазақша үйренгісі келетін жастар көп, олар қазақ тілін білмегеніне ұялатын, оларды үйрету үшін қазақша жазысып немесе қазақша сөйлесіп түсінбеген жерлерінде аударып отыруға тырысатынмын, кішкене болса да көмегім тисін деп. Универде 1 курсты бастаған кезде біздін топқа Қазақ-түрік лицейін бітірген қазақ бала келді, өте білімді бала. Бірақ, ана тілін мүлдем білмейді екен, оның қазақ тобына түскен себебі болып Ана тілін жетік менгеру болды. Бір жыл талпынып оқып, сабақтарды бізден артық білсе де қазақшалап жеткізу қиынға соқты, соның салдарынан қазақ мұғалімдері де оны талпынысын басып, орыс тобына бар несіне қиналасын десе де. Мен 3 тіл білем (орыс, түрік, ағылшын), қазақ тілін үйренгім келеді деп айтқан еді. Бірақ, өкінішке орай 1 жылдан кейін Мәскеудін универіне түсіп кетеді. Менің ойымша, бұған себеп болған қазақтардың өзіміз. Өйткені, топтың ұлдары оны өз қатарына қоспай, айта алмаған сөзін қайталап, үстінен жиі күліп отыратын еді. Біз қазақтарды қазақша сөйлете алмасақ, тартпасақ, қайдан Қазақ елі боламыз? «Тiлсiз ұлт, тiлiнен айрылған ұлт дүниеде ұлт болып жасай алмақ емес. Ондай ұлт құрымақ. Ұлттың ұлт болуы үшiн бiрiншi шарт – тiлi болу. Ұлттың тiлi кеми бастауы ұлттың құри бастағанын көрсетедi. Ұлтқа тiлiнен қымбат нәрсе болмасқа тиiстi». 
Мағжан Жұмабаев

   
zarikz
15 февраля 2014, 0:24
699

Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Самый большой провайдер в стране: методы работы с клиентами от «Казахтелеком»

Самый большой провайдер в стране: методы работы с клиентами от «Казахтелеком»

История о том, как Народный провайдер наваривается на своих клиентах, намерено не отключая услуги, и беря лишние деньги за ненужные и не оказываемые услуги.
ligaspravedlivosti
17 нояб. 2017 / 19:12
  • 33673
  • 194
Бесспорные доказательства – путь к упрощенному судопроизводству

Бесспорные доказательства – путь к упрощенному судопроизводству

В Казахстане введен институт упрощенного (письменного) судопроизводства, который позволяет повысить доступность правосудия и сократить сроки рассмотрения дел.
mark_iceberg
20 нояб. 2017 / 15:49
  • 15486
  • 3
«Почему я не хочу встречаться с мужчинами-казахами»

«Почему я не хочу встречаться с мужчинами-казахами»

Заранее отпишусь, данный пост не является попыткой оскорбить собственную нацию) Как говорится о вкусах не спорят, каждому свое.
Bonittta
16 нояб. 2017 / 14:28
  • 16953
  • 372
Новшества на орбите уголовного правосудия

Новшества на орбите уголовного правосудия

Недавно я приняла участие в международной конференции по модернизации уголовного процесса, прошедшей в Бурабае. В чем значимость данных реформ для обычного казахстанца?
mirabeisenova
20 нояб. 2017 / 16:22
  • 12334
  • 3
Почему катастрофический отток интеллектуальной элиты не тревожит Астану?

Почему катастрофический отток интеллектуальной элиты не тревожит Астану?

Как сообщает телеканал КТК, только за последние девять месяцев Казахстан покинули 28200 человек, из них почти пять тысяч инженеров, около 2700 экономистов и 1700 учителей.
openqazaqstan
17 нояб. 2017 / 11:00
  • 12102
  • 60
Задержан казахстанец, продававший детей в сексуальное рабство в ОАЭ и Бахрейн

Задержан казахстанец, продававший детей в сексуальное рабство в ОАЭ и Бахрейн

Подтверждаются худшие предположения, циркулирующие в соцсетях. Периодические исчезновения детей в разных регионах Казахстана объясняются не только семейными проблемами и «синими китами».
openqazaqstan
16 нояб. 2017 / 15:46
  • 8560
  • 57
О «топ-30», «топ-50» и прочих понтах можно пока забыть

О «топ-30», «топ-50» и прочих понтах можно пока забыть

В объективности выводов швейцарского банка Credit Suisse усомниться трудно – его экономические рейтинги относятся к самым авторитетным и их явно трудно упрекнуть в предвзятости
openqazaqstan
18 нояб. 2017 / 17:21
  • 7825
  • 87
Атамбаев под занавес президентства сделал всё, чтобы сжечь мосты

Атамбаев под занавес президентства сделал всё, чтобы сжечь мосты

На своей итоговой пресс-конференции в понедельник уходящий кыргызский президент говорил не об итогах своей деятельности, а о «плохом» Казахстане.
openqazaqstan
21 нояб. 2017 / 18:36
«Смех сквозь слезы», или 7 причин не любить Алматы

«Смех сквозь слезы», или 7 причин не любить Алматы

Жизнь в Алматы не всегда сладкая, как сахарная вата и мультики субботним утром. В этой ироничной статье автор блога «Almaty — My First Love» расскажет о семи причинах не любить Алматы.
AlmatyMyLove
20 нояб. 2017 / 13:12
  • 2707
  • 70