• 4087
  • 2
  • 0
Нравится блог?
Подписывайтесь!

ӨРІМШІ ЕСБОЛАЙ

Өркен ауылында тұрады ұрынғы қазақтардың қолынан қамшы түспейтін. Ал үйде отырған кезде керегенің басында, көгінде, уық, қырында, сыртқы дөдеге мен белдеуде немесе ашада қыстырулы тұратын. Қарбалас кезде жабық, киіз-сырмақ астында, тіпті тізесі астында жататын. Өмір талабына орай әркімнің қамшысы өзі қойған жерінде болуға тиісті.

Қамшы - ат-көлік, мал айдауға арналған жабдық. Қамшы сондай-ақ қорғануға, қарсыласын алып жығуға арналған суық қару. Мал шаруашылығыямен айналысқан көшпелі қазақтардың баладан бастап, еңкейген кәріге дейін ат-көлік мінетін ер-әйел түгелімен қамшы ұстайтын. Әркімнің өзіне лайық, өзіне тән қамшылары болған. Сөз сұрар болса, қамшы тастайтын.

Сонау замандарда қамшыгер-лік мамандақ болып саналған. Аяқ астынан ұмтылған ит пен қасқырды, бура, айғыр, бұқаларды қамшымен ұрып бетін қайтарған немесе мертіктіріп, жаралап, өлтіріп кеткендері де кезіккен. Ертеректе ел ішінде қамшыгерлерге малдың терісінен таспа тіліп, қамшы жасап беретін өрімшілер көп болған. Сондай жандардың бірі Аққыстау селосының Өркен ауылында тұрып жатқан бүгіндері жасы 83-тен асқан Есболай Қуатов деген ақсақал. Атамыз елдегі ауыр халді, қиын жағдайларды, жоқшылықты, аштықты, небір зұлматтарды бастан кешкен, көзбен көрген адам. Кешегі соғыс жылдары мен ұжымшар  кезіндегі небір қиын шаруалар, ауыр бейнеттерді де көрген.

Есболай ата көп жылдар «Жайықмұнайгаз» басқармасының құрылыс цехының ұжымында құрылыс шебері болып, еңбек етті. Жадымыздан ұмытылып, жоғалуға айналып бара жатқан ұлттық асыл мұрамыздың бірі саналатын өрімшінің өнері атамызға өздерінің арғы бабаларынан дарыған. Аталары зергер, палуан болған.

- Қарағым,  менің  руым-Жайық Беріш. Бұл өрімшілік жасау – сонау Тасболат-Мошай-Жанахан-Бекпенбет-Қуаттан маған жеткен.  Менің бұл кәсіппен  машықтанғаныма көп болды. Ертеректе  қамшыгерлер өрімшілерге арнайы тапсырыс беріп өргізген. Қамшы ұстаған адам өзін қарулы адамдай сезінген. Қамшының көптеген түрлері бар. Ер адам, әйел адамға арналған түрлері де кезігеді. Алты тұтам ат қамшы, жеті тұтам жері қамшы дейтіндерін де жасағанбыз.  Қамшыны негізінен сиыр терісінен жасаймын. Сабын жыңғыл, не тобылғыдан жонып аламын. Қамшы күн салқында жасалады. Қазір, жасымыз ұлғайды. Мендей үлкен кісіге қамшы өру оңай шаруа емес. Бұл ата кәсіпті енді балаларым мен немерелеріме үйретіп жүрмін. Осы кәсіптің арқасында талай рет аудандық, облыстық байқаулардан да жүлдені алғанмын, - дейді шебер өрімші бізбен әңгімесінде.

Шынында да Есболай атамыз өзінің қамшыларын талай рет көрмелерге шығарып, елдің мерейін асырды. Мәселен, 2006 жылы Атырау қаласындағы ауылшаруашылық көрмесінде жиырма шақты өз қолынан шыққан туындылары бірінші орынды иеленді. Есболай ата жұбайы Жаңыл апа екеуі 1 ұл, 5 қыз тәрбиелеп өсірді. Жаңыл апа осыдан жеті жыл бұрын дүниеден өтті. Ұлы Қуатов Байболат «Жайықмұнайгаз» басқармасында арнаулы көлік керуені цехында озат жүргізуші. Сәулесі өндірісте аспаз болып еңбек етті.

Аяпберген САЛИХОВ,
Исатай ауданы.

akzhelken_atyrau
13 февраля 2014, 12:53
264

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Инструкция для аллергиков. Как бороться с аллергией в период обострения

Инструкция для аллергиков. Как бороться с аллергией в период обострения

Я аллергик с детства. Имею аллергию на пыльцу березы, липы, полыни (выяснил это благодаря кожным пробам), а также пищевую аллергию на горчицу. Свои проблемы знаю, однако это меня не спасло.
Romeo_17
15 авг. 2017 / 17:21
  • 38977
  • 63
СМИ – ассистент провокаторов? Как гости из соседних стран сеют раздор в Казахстане

СМИ – ассистент провокаторов? Как гости из соседних стран сеют раздор в Казахстане

Инцидент с пьяным киргизским гостем на борту Air Astana, наверное, остался бы только во внутренних сводках авиакомпании, если бы г-н Доган, не поднял громкий крик о государственном языке.
openqazaqstan
17 авг. 2017 / 14:43
  • 11601
  • 177
Казахский национализм раньше выглядел несовременно. Теперь он другой

Казахский национализм раньше выглядел несовременно. Теперь он другой

Националисты стали совсем другими. По-английски хорошо говорят, русскую классику цитируют. Очень современные, образованные, адекватные. А после Крыма в националисты уже чуть ли не любой казах готов был записаться.
Aidan_Karibzhanov
16 авг. 2017 / 16:52
Имеющий уши да услышит. Латиница касается только казахского языка

Имеющий уши да услышит. Латиница касается только казахского языка

Президент Назарбаев наконец-то разъяснил для всех, кто ещё не понял, очевидный вопрос, который всем в Казахстане очевиден. Елбасы повторил: на латиницу мы переводим казахский язык, и это не означает отказ от русского языка.
openqazaqstan
18 авг. 2017 / 16:23
  • 3353
  • 52
«Доехать до Алтын Орды» – как мошенники обманывают алматинцев

«Доехать до Алтын Орды» – как мошенники обманывают алматинцев

Из множества грустных откровений постепенно сложился перечень самых распространённых уловок охотников за нашими деньгами. В нём ожидаемо лидировали профессиональные попрошайки.
caravan_kz
16 авг. 2017 / 15:05
  • 2271
  • 4
Дайте Байбеку сломать и переделать город. Он хочет шагнуть вверх, а не бабло украсть

Дайте Байбеку сломать и переделать город. Он хочет шагнуть вверх, а не бабло украсть

Я в тогдашней Алма-Ате родился, вырос. В школу начал ходить пешком. Весь центр опползал. Все эти знаковые места помню как ещё не знаковые места. Никаких этих ностальгических страданий у меня нет.
Aidan_Karibzhanov
вчера / 16:25
  • 2110
  • 20
Надо научиться видеть скрытые экономические процессы за вспышкой национального гнева

Надо научиться видеть скрытые экономические процессы за вспышкой национального гнева

При полном отсутствии бюджетного жилищного строительства, целые аулы оседают в ветхих домишках, сквозь заборы которых насмешливо возвышаются башни "коктемов", "риц карлтонов" и "есентаев".
niyazov
19 авг. 2017 / 11:16
  • 2354
  • 63
В Кокшетау строят два парка для молодёжи. Будут учтены интересы и любителей спорта

В Кокшетау строят два парка для молодёжи. Будут учтены интересы и любителей спорта

Общая площадь парка составляет 25 гектаров. На территории предусмотрено устройство прогулочных дорожек, площадок для установки аттракционов и павильонов различного назначения, цветников.
zhasakmola
17 авг. 2017 / 17:13
  • 2089
  • 1
«Нас и здесь неплохо кормят», или почему я не собираюсь уезжать из Казахстана

«Нас и здесь неплохо кормят», или почему я не собираюсь уезжать из Казахстана

Я всегда теряюсь, когда слышу этот вопрос, потому что я так и не сумел выразить причину одной фразой. Давайте рассмотрим популярные варианты, и я объясню, что именно мне в них не нравится.
convoluted
вчера / 12:29