место в рейтинге
  • 125496
  • 96
  • 21
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Өмір мақсаты

Қазақ әңгімелері

Тоғызыншы әңгіме. Өмір мақсаты

Осы әлемге келген адам өмірінің мәні, оның осы өмірге неліктен келгенін түсіну болып табылады. Біздің нақты осы уақытта, нақты осы жерде, нақты қазіргі адамдардың ортасында пайда болуымыздың өзіндік себебі бар. Біз неліктен осы жерде пайда болдық және тағдырымыз қандай екенін түсінуіміз қажет. Себебі, әрқайсымыз осы өмірде өзінің өмірлік мақсатын орындау үшін пайда болады. Өміріміздің мәнін білу, осы өмірге бізбен бірге келеді. Жер бетіне шыр етіп, келген сәтте адам баласымен бірге өмірге оның осында келу себебі, өз тағдыры, өмірінің мәні мен өз жолы бірге келеді. Алайда осы сәттен бастап, қоршаған орта бізді сындыра бастайды. Балабақша, мектеп, университет, жұмыс, теледидар, саясат, идеология және біздің жақын туысқандарымыз біздің жеке әлемімізді құртады да, оның орнына басқа адамдардың идеялары мен ойларынан тұратын жаңа әлемді орнатады.

Бізді өзгенің заңдары мен ережелері бойынша өмір сүруге мәжбүрлейді. Ақыр соңында, біздің нақты санамыз қоқыспен және ескі-құсқымен толтырылып, кейін оған бетон құйылады да, ол біздегі мидың ең алшақ бөлігіне барып, тығылады. Осыдан кейін, біз өзгенің бағдарламасымен, ережелерімен өмір сүретін, ең бастысы өзгенің өмірлік мақсатын орындайтын зомби-роботтарға айналамыз. Біздің нақты санамызды жоюмен қатар, біз осы өмірде пайда болуымыздың негізгі мақсатын және тағдырымызды да қоса ұмытамыз. Және 30 – 40 жасқа келгенде біз басқа адамдардың мақсатына қол жеткізетін, басқа адамдардың жасап шығарған үлкен машинасының болтына айналамыз. Сонымен біздің шенімізге және байлығымыздың мөлшеріне қарамастан, күндердің бір күнінде көзіміздегі отымыз сөніп, қалған өміріміздің соңына дейін, өзіміздің өмірлік мақсатымызды орындай алмай, тұңғиыққа батамыз.

Кей кездері біз ішкі жан дүниеміздің мазасыздығынан оянып, бір нәрсенің дұрыс болмай жатқанын сеземіз. Бұл біздің әлі де болса тірі санамыз, біздің шынайы Өзіміз, ол оны қатпарлап тастаған, қоқыс пен бетонның астынан бізді тықылдатып, ескерткісі келеді.  Осындай сәттері біз өзімізге «Мен кіммін?», «Осы өмірге не үшін келіп, неге өмір сүріп жүрмін?», «Менің өмірімнің мәні неде?» деген дұрыс сұрақтарды қоя бастаймыз. Алайда бізді қоршаған орта бізге ары қарай толығымен оянуға мүмкіндік бермейді. Дұрыс сұрақтар қысымынан жарылған түрменің қоршауларын орнына келтіру үшін қоршаған орта біздің шынайы Өзімізді рет-ретімен және аяусыз  қоқыс пен бетонға қайта толтырады. Біздің көзқарас қайтадан сөніп, біз өмірде басқа адамдардың мақсаты мен міндеттерін орындайтын күнделікті жұмыс орнымызға қайтып келеміз. Біз санамызға компьютер бағдарламасы енгізілген шеңбер бойынша қозғалып, оянуды ұмытып, ұйқылы күйде қала береміз, ал ішкі жан дүниеміздің мазасыздығын, не ішімдікпен, не есірткімен, не басқа нәрселермен тұншықтырамыз. Біздің ақырғы деміміз таусылғанша осылай жалғаса береді және біз «осы өмірге келгендегі мақсатымыз не?» деген танымал сұраққа жауап бере алмай, өмірден өтіп кетеміз.

Осы айтылғандарды түсінуге жеңіл болу үшін келесі мысалды келтірейік.

Сіз мектепте не болмаса университетте оқып жүрген кезіңізді елестетіңіз. Сол уақытта сіз өзіңіздің алған бағаларыңызды, өзіңізді қоршаған достарыңызды, мүғалімдермен болған проблемаларды, тапсырылмай қалған емтихандар мен сынақтарды, қоршаған ортадағы орыныңызды және т.б. нәрселерді ерекше салмақтықпен қабылдадыңыз. Бірақ, сіз мектеп немесе университет бітіргеннен соң, «үлкен» өмірге қадам бастыңыз да, мектеп немесе университетте маңызды болған жайттар нақты өмірде еш мағынаға ие емес екенін ұқтыңыз. Мектеп пен университеттен алған құндылықтардың ішінен тек өмірдегі қиын-қыстау кездері көмекке келетін институт және мектеп қабырғасындағы достарыңыз ғана нақты өмірде сүйеу бола алады. Ал сіздің түнімен ұйықтамай сабақ оқып отырғаныңыз, сіздің намысыңызды көтерген немесе керісінше сізді бақытсыз еткен нәрселердің барлығының, шынайы өмірде ешқандай да құны жоқ. Шынайы өмірде сіздің география пәнінен үздік оқығаныңыз немесе дифференциалды теңдеулер бойынша сынақты керемет тапсырғаныңыз, ешкімге қызық емес. Шынайы өмірде сіздің сынып старостасы немесе барлық қыздар артынан жүгірген жігіт, не барлық жігіттер артынан жүгірген қыз болғаныңыз да маңызды емес. Нақты өмірде мектептің қабырға газетінде сізді жазғаны немесе үздіктердің мақтау тақтасында ілініп тұрғаныңыз немесе керісінше, бұзық болып, милицияның есебінде тұрғаныңыз ешкімді де қызықтырмайды.

Енді мектеп кездегі өміріңізден «үлкен» өмірге өтейік. Сізді бақытты немесе бақытсыз оқушы қылған мектеп кезіндегі бағаларыңыз «үлкен» өмірде байлықтарыңыздың деңгейіне сәйкес келеді деп елестетіңіз. Сіздің сыныпта иеленген орыныңыз сәйкесінше қоғамдағы лауазымыңыз немесе «үлкен» өмірдегі қызметіңіз болып табылады. Сіздің мұғалімдермен қарым-қатынасыңыз «үлкен» өмірде жоғары басшылықпен немесе түрлі мемлекеттік жетекшілермен жүзеге асатын қарым-қатынасыңызға айналады.

Енді мектеп кездегі өмірден «үлкен» өмірге өткен секілді, сіздің тәніңіздің биологиялық өлгенінен басталатын бақилық өмірге өтесіз деп елестетіңіз. Және сіз «үлкен» өмірден бақилық өмірге аттанған сәтте, сізге «үлкен» өмірде маңызды болып көрінген нәрселердің осы жерде еш мәні жоқ екенін анықтайсыз. Бұл жерде сіздегі байлықта, сіз иеленген лауазым да, «үлкен» өмірдегі сіздің қоғамдық орыныңыз да мағынасыз болып келеді. Осы жерде сіз «үлкен» өмірде көмектескен достарыңыздың, адамдардың санына және әрине, өзіңізге ғана сүйенесіз. Дәл осылай сіз мектептен «үлкен» өмірге өткен сәтте де, жалғыз сене алатыныңыз, ол жақсы қарым-қатынас орнатқан мектеп қабырғасындағы достарыңыз болып табылады. Себебі сіз олар үшін жақсы дос болып, оларға көмек қажет болған кезде еш риясыз көмектестіңіз. Сондықтан да, «үлкен» өмірде де сізді және сіздің досыңызды осы «үлкен» өмір құртып қоймайынша, сіздің мектептегі достарыңыз сізге де риясыз көмектесетін болады. Содан кейін, ақырындап сіздің жанарыңызды шел басып, сіз өзіңіздің достарыңызға көмектескіңіз келмей тұратын болады және сіздің достарыңыз да осылай етеді.

Бұл әрине тұспалдау ғана, алайда бұл тұспалдау сіздің маңызды деген нәрселеріңіздің бір-ақ сәтте сағымға айналатынын жақсы көрсетеді. Біз мектепте немесе университетте оқыған кезде, шын мәнінде бізді қоршағандардың барлығы ешқандай маңызға ие емес екенін елестете алмадық. Және біздің алатын жалғыз, дара құндылығымыз, біз оны сезінбесек те, ол бізді қоршаған адамдарға деген қарым-қатынасымыз болып саналады. Біз мектеп немесе университетті бітірген кезде, бізге «үлкен» өмірде көмектесетін, тек өзіміз аса түсіне бермейтін, яғни адамдармен жақсы қарым-қатынас құндылығын алып шығамыз.

Демек, біздің «үлкен» өмір де дәл осындай заңдар мен қағидаларға негізделеді. Шындығында, біз маңызды деп санайтын нәрселердің құны жоқ. Тек өзімізге және айналадағы адамдарға деген біздің жақсы және дұрыс қарым-қатынасымыз ғана маңызды болып саналады.

Біздің бір азамат осындай қағидалар бойынша өмір сүреді. Бір күні одан: «Неліктен сен ірі тендерге қатысуға келіспедің?» деген сұраққа ол былай жауап берді: «Бұл жағдайда Менің тендерге қатысуым маған қымбат көптеген адамдармен қатынасымды бұзуға әкеледі. Өмірде осы тендерден басқа бірнеше тендерлер болады. Ал адамдармен қарым-қатынас бұзылғанда, оларды мәңгілікке жоғалтасың.

Бұл «үлкен» өмірдегі байлық мектепте алатын бағаның деңгейіне айналады. Адамның иеленген лауазымы, оның сыныпта алған орыны. Ал адамның теледидар мен журналдардан көрінуі, бұл мектептегі газет бетіне және мақтау тақтасына шығудың баламасы. Ал адамның мемлекет жетекшілерімен жақсы қарым-қатынасы, ол директордың мейірбандығымен пара-пар. Және бақилық өмірге өту байлық, лауазым мен иеленетін қызметтен тұратын жылтырақтың барлығы, «үлкен» өмірге аттанған сәттегі сурет салу және ән айту пәндерінен алған бағалардың жоғалатыны секілді, оларда көзден ғайып болады. Сізбен бірге қалатын жалғыз нәрсе, ол сіздің шынайы Өзіңіз бен басқа адамдар арасындағы жақсы қарым-қатынас.

Бізді шынжырмен тығырықта ұстап тұрған жалғыз нәрсе, ол біздің қорқынышымыз. Біз өзіміздің жеке жолымызды, шынайы Өзімізді таңдай отыра, бізді қатаң сызылып қойылған бағытпен жүруге мәжбүрлейтін бүкіл қоғамға, міндетті түрде қарсы шығу қорқынышы. Өзге адамдардың идеялары мен ойларын тықпалайтын, бізге өзінің жүріс-тұрыс модельі, жақсы мен жаман жайындағы өзгенің ойын міндеттейтін қоғамға қарсы шығу жеңіліске әкелуі мүмкін деген қорқыныш. Алайда, егер біз ғылымда, саясатта, бизнесте, мемлекеттік құрылымда, дінде, қоғамдық өмірде жетістікке жеткен адамдардың өмірін қарайтын болсақ, онда олардың өздерінің өмір сүрген кездеріндегі әлем туралы қалыптасқан түсініктерден бас тартқанын көреміз. Олардың барлығы өмірдегі өз жолдарын таңдады, нәтижесінде өмірдегі өз міндетін орындады.

Қорқыныштың біздің шынжырды алып тастауға мүмкіндік бермейтінін, неміс нейрофизиологы Эрих фон Хольст және оның эксперименті жақсы суреттеген. Ол үйірлі балықтарға, яғни өзендегі гольянға өте қызықты эксперимент жүргізеді. Гольян қандайда бір бағытта суда жүзіп келе жатқанда, ол өзінің ең алғашқы қозғалысынан бастап, достары артында келе жатыр ма және олардың қаншауы келе жатыр дегенге мән береді. Ал егер гольянның артынан ешкім жүзбесе немесе аз ғана балықтар жүзіп келе жатса, онда ол қатты шошып, кері қарай үйіріне қайтады. Хольст жүргізген эксперимент соңында ғалым осы түрдегі бір балықтағы топтық әрекеттің барлығына жауап беретін алдыңғы миды алып тастайды. Алдыңғы миын жоқ гольян, кәдімгі балықтар секілді қоректеніп, жүзіп жүреді. Оны басқалардан ерекшелейтін жалғыз қылық, ол үйірден жүзіп кеткен кезде, басқа балықтар артынан келе жатыр ма, әлде жоқ па деген нәрсеге мән бермеуінде. Яғни, бұл балықта қоғамдық ойға деген сенімсіз «жалтақтау» мен қарапайым балықтағы қорқыныш сезімі жоқ. Алдыңғы миы жоқ гольянды оның артында басқа балықтың бар-жоқтығы мүлдем қызықтырмайды. Егер ол қорек немесе басқа бір себептерге байланысты белгілі бір жерге жүзгісі келсе, ол сол жаққа нық сеніммен жүзе берді. Және ең қызығы басқа балықтар да оның артынан еріп жүрді. Бұл балық, өзіндегі ақаудың арқасында сөзсіз көшбасшыға айналды.

Мүмкін адамзат баласында да осындай құбылыстар болатын шығар? Мүмкін қандай да бір жоғарғы күш саясат, дін және білім секілді түрлі қоғамдық өмір салаларындағы көшбасшылардың қорқыныш пен қоғамның пікіріне мән беретін ми бөлігін жойып жіберетін шығар? Және осыған байланысты мұндай адамдар ең таңдаулы және адамзатты алға сүйрейтін болып табылады ма? Әзіл әзілмен, қалжың қалжыңмен, алайда барлық жетістікке жеткен адамдар ешқашанда қоғамдық пікірге мән бермеген. Олар қоғамдық пікірді өздері қалыптастырған. Сондықтан да, ұйқыдан ояныңыз, басыңыздағы қоқыстан айырылыңыз және осы өмірде не үшін пайда болғаныңыздың себебін есіңізге түсіріңіз.

Жоғарыда айтылғандардың барлығы, мақсатыңызға жетуге тікелей бағыттамайтын кез келген жұмыспен, қызметпен айналысуға қатаң тыйым салынған деген ойға итермелейді. Осындай тұжырым қате болады, себебі біз басқа нәрсені меңзеудеміз. Адам өзінің басты мақсатына бірден бастамайтын кез келген жұмыспен толықтай айналыса алатынын түсінген жөн. Алайда бұл жағдай біріншіден, адам осы жұмыс оның өмірге келуінің басты себебі еместігін ұмытпаған, кейіннен ол өзінің басты мақсатын көз алдынан таса қылмаған сәтте орындалу тиіс екенін ескерген жөн. Екіншіден, осындай жұмыс болашақта адамның өмірдегі міндетін орындауға мүмкіндік беретін дұрыс білім, қажетті тәжірибе мен басқа адамдармен қарым-қатынас орната білуге үйретуі тиіс. Және кез келген жұмыстан өзіңізге қажеттінің бәрін алғаннан соң, осы өмірге келгендегі басты міндетіңізді орындауға кірісу керек. Сізге өзіңіздің өмірлік мақсатыңызды орындауға көшу қажет.

Дәл осы сәтте көптеген адамдар естерінен айырылып, олардың өмірдегі мақсаты не болуы мүмкін деп, басқа адамдардан кеңес сұрай бастайды. Алайда бұл сұраққа жауапты сізден артық ешкім де бере алмайтынын түсінген жөн. Жауап сіздің ішкі жан дүниеңізде жатыр. Жан дүниеңізді ақтарыңыз және жауапты міндетті түрде табатын боласыз. Қоршаған ортаның сіздің шынайы Өзіңізді қаптап қойған бетоны мен қоқысын сындырыңыз және сол кезде сұрағыңызға жауап табасыз. Кейде жан дүниеңізді көп қазбалауға тура келуі мүмкін, себебі кейбірінің шынайы Өзі қатты қатып, толтырылғаны соншалықты оған не күрек, не шойын балға, не бульдозер де көмектеспейді. Бұл жерде бағытталған қуатты жарылыс көмегіне жүгіну қажет. Сондықтан да, сізге динамиттердің көп көлемін толтырып, қопарғыш-диверсанттың курсына жазылу керек.

Басымыздағы бетоннан бөлек, неліктен біз өзіміздің өмірлік мақсатымызды орындамай жүргеніміздің тағыда бір себебі бар. Бұл біздің жеткілікті көлемдегі энергияны иеленбеуіміз болып табылады. Әрқайсысымызға балалық кезден өзіміздің өмірлік мақсатымызды орындауға жетерліктей энергия беріледі. Мысалы, шартты түрде адамға оның өмірдегі басты мақсатын орындауы үшін 100 бірлік энергия берілді делік. Содан кейін, осы міндетті орындау үшін адамға 50 бірлік энергия жеткілікті деп пайымдайық. Демек, әрбір адамға өз мақсатына жету үшін энергия толығымен жетіп артылады.

Кейіннен, сіз өзіңізді үнемі белгілі бір нәрсе алаңдататын нақты өмірге тап боласыз. Сіз өз ісіңізбен айналыспаған сәтте немесе керексіз шиеленістерге түсіп, әрбір ұсақ-түйекке тітіркенетін болсаңыз, онда сіз өзіңізге берілген энергияны ақырындап жоғалта беретін боласыз.

Осындай энергияны жоғалту күнделікті өмірде жиі кездеседі. Мысалы, сіз жолда кетіп бара жатқанда, әлдекім көлігіңізді сырып өтті деп елестетейік. Осы уақытта сіз жынданасыз да, өзіңізге тиесілі энергияның бір бөлігін жоғалтасыз. Сонымен қатар, сіз жұмыста, отбасында немесе дүкенде адамдармен қақтығысып қалатын болсаңыз, онда энергияңыздың бір бөлігін жоғалта беретін боласыз. Өз ісіңізбен айналыспау арқылы сіз одан да көп энергия жоғалтасыз. Сәйкесінше, өзіңіздің мақсатыңызды орындау үшін сізде аз ғана энергия қалатын болады. Ақыр соңында сіздің ең алғашқы иеленген 100 бірлігіңізден 1 бірлік қалады да, ол сіздің жұмыстан үйге жетіп, теледидар немесе интернет алдында отыру үшін ғана әзер жететін болады. Сондықтан да, ешқашанда қажетсіз шиеленістерге түспеңіз, өз энергияңызды керек емес заттарға құртпаңыз, өз энергияңызды мақсатыңызға жетуге бағыттайтын маңызды және қажетті нәрселерді жасауға жұмсаңыз.

Осы жерде мынандай жақсы жаңалық бар, яғни біз өзімізде бар энергия мөлшерін көбейте аламыз. Өз энергияңызды көбейтудің негізгі көзі, белгілі бір нәрсені жасау болып табылады.

Жасау, бұл өмірде қандайда бір аяқталған нәтиженің жетістігі саналады. Сондай-ақ, нәтиженің үлкен немесе кішкентай екендігі маңызды емес. Сіз мәселен, ағаш отырғызуыңыз, үстел құрастыруыңыз немесе көлік жөндеуіңіз мүмкін, осылардың бәрі Ньютонның классикалық механикасының заңдары, Максвеллдің тернодинамикасы және кванттық механиканың заңдарын біріктіріп, түсіндіріп беретін ортақ теорияны ойлап тапқанындай сізге қосымша энергия береді. Осы жерде физикадағы үш заңды бір теорияға біріктіру мәселесін айтуымыздың себебі ол классикалық механика заңдарының тернодинамикада, тернодинамика заңдарының кванттық механикада, ал кванттық механика заңдарының классикалық мехника заңдарында жұмыс істемеуінде. Физикалық әлемде, осы үш заңды бір теорияға біріктіру мәселесі тұр. Әйгілі ғалым Альберт Энштейн бүкіл нәрселерді түсіндіріп беретін, ортақ бір теория болуы қажет деп пайымдаған. Ал басқа әйгілі ғалым Нильс Бор ортақ бір теорияның болуы мүмкін емес және әлемдегі барлық нәрселер «кездейсоқ» пайда болады деп тұжырымдаған. Содан кейін А. Энштейн Н. Бордың «кездейсоқтық» ойларын білгеннен соң, оған былай деген: «Құдай кездейсоқ жолмен жүрмейді (Бог не играет в кости)». Н. Бор осыны естіп, бұған жауап береді: «Энштейн, құдайға қай жолмен жүру керектігін үйретпе» (Не говорите Богу что делать). Мүмкін сіз осы Энштейн мен Бордың арасында болған дау-дамайды шешу үшін, өмірге келген боларсыз?

Ең бастысы, сізге қуаныш сезімін беретін соңғы нәтиже ғана маңызды орынға ие. Яғни, өмірде сенің бір нәрсені жасауың, қандай да бір жобаларды іске асыруың, жаңадан белгілі бір нәрсені жасауың, осылардың барлығы энергияңды көбейтудің жалғыз жолы саналмақ.

Жасаудың немесе басқаша айтқанда қуаныштың, сыртқы ортадан энергияны қабылдайтын арнайы толқыны болады. Алайда, бұл адамды әрқашанда көңілдендіретін болсаң, онда сенің энергияң үнемі ұлғая беретін болады дегенді білдірмейді. Бұл жерде тамақ жеудегідей құбылыстар байқалады. Егер адам әркез дәмді, тәтті және майлы тағамдарды жейтін болса, онда оның денесі семіз, майлы, ауру және әлсіз болады. Ал егер адам табиғи таза тағамдарды жесе, онда оның денесі салауатты және күшті болады. Сондықтан да, егер адам қуанышы, комедия, күлкілі кітап, әртістердің сахнада ойнауы және т.б. секілді жасанды себептердің негізі болса, бұл жағдайда энергия көбеймейді. Адам бұл жағдайда керісінше энергетикалық тұрғыдан «семіз» адамға айналып, әлсірейтін болады. Фильмдер, сайттар, кітаптардың барлығы адамның энергетикалық алаңына, дәл адам денесіне әсер ететін тәтті тағамдары секілді көрініс алады. Энергияның нақты өсіп, көбеюі, өмірде өзіңнің орыныңды табу, жаңа жобаларды орындау, белгілі бір нәрсені жасау секілді дүниелерден тұрады. Бұл адамның энергетикалық алаңында спортпен айналысу және ағзаға қажетті табиғи тмақтану секілді орын алады.

Қорқыныш, бұл энергия азаюының себебі. Өміріңді, байлығыңды, беделіңіді және т.б. жоғалту қорқынышы, энергияны жолғалтудың негізгі себебі болып табылады. Мысалы, жоғарыда көрсетілген сіздің көлігіңізді басқа біреу сырып өткен кезде, сізде беделіңізді жоғалту үрей пайда болып, сіз «Маған осылай әрекет ететіндей, бұл соғыршама кім еді?» деп айтасыз. Яғни, сіз өз орыныңызды, бетіңізді, өз беделіңізді жоғалтып алудан қорқасыз. Және сондықтан да, сіз жоғалтып алған беделіңізді орнына келтіру үшін энергияңызды бірден шиеленістерге жұмсайсыз. Алайда, бұл әрекеттер қалай сіздің мақсатыңызға жол көрсетуде? Ешқалай да, себебі шын мәнінде сіз тек энергияңызды жоғалтып, әлсірейсіз.

Энергияны алу мен жоғалту арнайы толқын бойынша жүзеге асады. Сіз басқа адамның қорқынышын немесе адамға лық толы бөлмеге кіргенде осы жерде болып өткен адамдар арасындағы шиеленісті сезетініңізді бірнеше рет байқаған боларсыз. Итте адамның одан қорыққанын бірден сезеді. Яғни, қорқыныштың өз иесінен энергияны қоршаған ортаға тарататын арнайы толқыны бар. Сондықтан да, тірі жан жаман нәрсені ойлаған кезде, ол өз энергиясын қорқыныш сезімін сезінгені үшін жоғалта бастайды.

Сонымен қорытындылай келгенде, сіз өзіңізге қорқыныш және аяушылық сезімін шақырғысы келетін адаммен байланысты мейлінше шектей алуыңыз қажет. Әрине сіз арнайы жөндейтін құрал-жабдықтарды алып, адамдардың қорқыныш сезімінің орнына қуаныш сезімін тарата алатындай етіп, жасауыңызға болады. Сонымен қатар, ешқашанда қорқынышқа сіздің эмоцияңыз бен әрекетіңізді басқаруға жол бермеңіз. Өзіңіздің өмірдегі мақсатыңызды тауып, оны орындаңыз. Және тек жасау ғана, яғни кез келген аяқталғанн және соңына дейін жеткізілген ісіңіз ғана сізге қосымша энергия мен өз күшіңізбен жасағаныңыз үшін шынайы қуаныш сезімін сыйлайтынын ешқашанда жадыңыздан шығармаңыз.

 
Дана жол danajol
Dana Zhol: qazaq economic school «Қазақстанның экономикалық даму бағдарламасын» таныстыру мақсатында экономикалық семинар-тренингтер өткізеді. Осы күнге дейін орталық БАҚ, кәсіподақтар, бизнес ассоциация, университеттер мен маслихаттар және т.б. салалармен жұмыс істеп келді. vk.com/danazhol facebook.com/danazhol https://www.youtube.com/channel/UCxz8e1MUxjOmKNSq2RAYPfA
13 мая 2013, 22:54
9447

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Инструкция для аллергиков. Как бороться с аллергией в период обострения

Инструкция для аллергиков. Как бороться с аллергией в период обострения

Я аллергик с детства. Имею аллергию на пыльцу березы, липы, полыни (выяснил это благодаря кожным пробам), а также пищевую аллергию на горчицу. Свои проблемы знаю, однако это меня не спасло.
Romeo_17
15 авг. 2017 / 17:21
  • 38977
  • 63
СМИ – ассистент провокаторов? Как гости из соседних стран сеют раздор в Казахстане

СМИ – ассистент провокаторов? Как гости из соседних стран сеют раздор в Казахстане

Инцидент с пьяным киргизским гостем на борту Air Astana, наверное, остался бы только во внутренних сводках авиакомпании, если бы г-н Доган, не поднял громкий крик о государственном языке.
openqazaqstan
17 авг. 2017 / 14:43
  • 11601
  • 177
Казахский национализм раньше выглядел несовременно. Теперь он другой

Казахский национализм раньше выглядел несовременно. Теперь он другой

Националисты стали совсем другими. По-английски хорошо говорят, русскую классику цитируют. Очень современные, образованные, адекватные. А после Крыма в националисты уже чуть ли не любой казах готов был записаться.
Aidan_Karibzhanov
16 авг. 2017 / 16:52
Имеющий уши да услышит. Латиница касается только казахского языка

Имеющий уши да услышит. Латиница касается только казахского языка

Президент Назарбаев наконец-то разъяснил для всех, кто ещё не понял, очевидный вопрос, который всем в Казахстане очевиден. Елбасы повторил: на латиницу мы переводим казахский язык, и это не означает отказ от русского языка.
openqazaqstan
18 авг. 2017 / 16:23
  • 3353
  • 52
«Доехать до Алтын Орды» – как мошенники обманывают алматинцев

«Доехать до Алтын Орды» – как мошенники обманывают алматинцев

Из множества грустных откровений постепенно сложился перечень самых распространённых уловок охотников за нашими деньгами. В нём ожидаемо лидировали профессиональные попрошайки.
caravan_kz
16 авг. 2017 / 15:05
  • 2271
  • 4
Дайте Байбеку сломать и переделать город. Он хочет шагнуть вверх, а не бабло украсть

Дайте Байбеку сломать и переделать город. Он хочет шагнуть вверх, а не бабло украсть

Я в тогдашней Алма-Ате родился, вырос. В школу начал ходить пешком. Весь центр опползал. Все эти знаковые места помню как ещё не знаковые места. Никаких этих ностальгических страданий у меня нет.
Aidan_Karibzhanov
вчера / 16:25
  • 2110
  • 20
Надо научиться видеть скрытые экономические процессы за вспышкой национального гнева

Надо научиться видеть скрытые экономические процессы за вспышкой национального гнева

При полном отсутствии бюджетного жилищного строительства, целые аулы оседают в ветхих домишках, сквозь заборы которых насмешливо возвышаются башни "коктемов", "риц карлтонов" и "есентаев".
niyazov
19 авг. 2017 / 11:16
  • 2354
  • 63
В Кокшетау строят два парка для молодёжи. Будут учтены интересы и любителей спорта

В Кокшетау строят два парка для молодёжи. Будут учтены интересы и любителей спорта

Общая площадь парка составляет 25 гектаров. На территории предусмотрено устройство прогулочных дорожек, площадок для установки аттракционов и павильонов различного назначения, цветников.
zhasakmola
17 авг. 2017 / 17:13
  • 2089
  • 1
«Нас и здесь неплохо кормят», или почему я не собираюсь уезжать из Казахстана

«Нас и здесь неплохо кормят», или почему я не собираюсь уезжать из Казахстана

Я всегда теряюсь, когда слышу этот вопрос, потому что я так и не сумел выразить причину одной фразой. Давайте рассмотрим популярные варианты, и я объясню, что именно мне в них не нравится.
convoluted
вчера / 12:29