Кондиционер – дос па, дұшпан ба?

Mediker KAZ June 7, 2013
1146
0
1
0

Адамзаттың қолынан келмейтіні жоқ. Ғарышты бағындырып, небір заманауи технологияларды игеріп жатырмыз. Бүгінгі ХХІ ғасырда техниканың алуан түрі дамып, жайлы өмір сүруге барлық жағдай жасалған. Қолдан

Адамзаттың қолынан келмейтіні жоқ. Ғарышты бағындырып, небір заманауи технологияларды игеріп жатырмыз. Бүгінгі ХХІ ғасырда техниканың алуан түрі дамып, жайлы өмір сүруге барлық жағдай жасалған. Қолдан келсе адамзат ауа райын өзіне бағындырып, өзгертіп алуға да дайын. Бірақ табиғат-ананың құдіретімен күш сынасуға дәрменіміз қайдан жетсіз? Дегенмен қыстың қаһарлы аязы мен жаздың алқымнан алатын аптап ыстығына төзу үшін мамандар құрал-жабдықтардың небір түрін ойлап тапты. Солардың бірі – кондиционер.

Ең бірінші өндірістік кондиционер 1902 жылы Америка жерінде пайда болған екен. Оны Уиллис Кэрриер есімді инженер Нью-Йорктың баспа үйінің таспырмасымен құрастырып шығарған көрінеді. Ең қызығы – ауа салқындатқыш қызметкерлердің еңбек ету жағдайын жақсарту үшін емес,  баспа материалдарын қорғап, шамадан тыс ылғалданудан сақтау үшін жасалған екен. Көп ұзамай ауа салқындатқыш Еуропада да пайда болды. Тұңғыш кондиционер туралы айтқанда, бірден Кельндегі театр еске түседі. Мұнда көрермен қойылымды тамашалу үшін емес, салқындап қайту үшін жиналатын. Ал АҚШ-тың Детройт қаласындағы  әмбебап дүкен кондиционердің арқасында саудасын үш есеге арттырыпты.

Шыныда да, күні бүгінге дейін біз үшін кондиционер деген қол жетпейтін таңсық дүние болып келді. Ал қазір ауа баптағыштар екінің бірінің үйінде бар. Бүгінде үйде болсын, жұмыста болсын, автокөлікте, қоғамдық орындарда кондиционер қолданысының аясы кеңейе түседі. Әсіресе жаздың ыстық күні ауа баптағыш болмаса жай таппай қалатынымыз рас.  Ал ыстығы ерекше еліміздің батыс өңірлерінде кондиционер барлық үйлер мен мекемелерде дамылсыз күні-түні қосылып тұрады. Ауа баптағыштар адамдарды ыстықтан қорғайды, жайлы микроклимат орнатады. Шілденің шіліңгір ыстығында бөлмедегі ауаның салқын болып, өзіңізді самал жел өтінде отырғандай сезіндіретін кондиционердің болғанына не жетсін. Дегенмен де, кондицонердің денсаулық үшін қауіпті тұстары да бар екенін айта кеткен жөн. Алайда бар мәселе ауа баптағыштың өзінде емес, оны дұрыс пайдалана білмейтіндігімізде!

Ең бастысы – орнатылатын кондицонердің сапасы жақсы болуы тиіс. Сондықтан құрылғыны алған уақытта оны қай жерде, қалай қолданатыңызды нақтылап, мамандардан кеңес алғаныңыз абзал.  Құрылғыны сатып алып, орнатқан соң, пайдалану нұсқасымен жақсылап танысып алу керек. Негізгі талап бойынша, даладағы ауа температурасы мен іштегі температура айырмашылығы 6 градустан аспауы қажет. Мысалы, далада күннің қызуы +30 градусты көрсетіп тұрса, бөлмедегі көрсеткішті  +24 градустан төмендетпеу керек. Екіншіден, кондиционер ауаны құрғатады.  Сәйкесінше бөлменің микроклиматы құрамындағы ылғал азаяды. Салдарынан сол бөлмеде отырған адамдардың тамағы мен мұрын қуысы құрғап, тыныс алуы жайсыздануы мүмкін. Сондықтан бөлмеге арнайы ауа ылғалдатқыш құрал немесе кәдімгі ыдысқа су құйып, бетін ашып қою керек. Соңғы үлгіде шығарылған кондицонерлердің кей бірі ылғалдатқыш құрылғымен жабдықталғанын. Сондықтан оларды пайдалану тіпті жеңіл. Дегенмен кондиционердің тағы бір кемшілігі бар – ол бөлмедегі оттегін азайтып, көмірқышқыл газын көбейтеді. Ал ауа жетіспеушілігі сол бөлмеде тапжылмастан отырған адамның ақыл-ой қызметіне әсер етіп, қан айналу процесін бәсеңдетеді. Сондықтан аракідік сыртқа шығып, ауа жұтқан абзал. Кондиционерді қосып қойып, ұйықтауға да болмайды. Таңертең ұйқыдан тұрғанда аяқ-қолыңыз сырқырап, бұлшықеттеріңіз құрысып қалуы мүмкін. Ол дененің шамадан тыс салқындауының әсері. Суық тиіп, ауырып қалуыңыз да ғажап емес.

Автокондиционерді қолданудың басты ережелері

Аптап ыстықта ауа салқындатқышы жоқ көлікті жүргізу тұрмақ, оның ішінде отыру мүмкін емес. Ауасы тар, ыстық салонда адам есеңгіреп, зейіні нашарлап, алаңғасар болады. Мұндай жағдайда жүргізуші байқаусызда жол ережесін бұзуы да мүмкін. Сондықтан бұл жайт жол қауіпсіздігін сақтауға кедергі келтіреді. Ең бастысы, көліктегі кондиционер адамға барынша жайлы жағдай жасау үшін қолданылады.  Мұнда да ауа баптағышты пайдаланудың өз талаптары бар:

-         кондиционерді қосқаннан кейін 2-3 минутқа терезелерді ашып, салонды желдетіп алу қажет;

-         күн ыстықта көлік салонындағы ауа температурасын бірден мұздатып жіберуге болмайды, ауаны бірте-бірте салқындатқан дұрыс;

-         салондағы ауа температурасын  + 20 °С градустан төмендетпеу қажет;

-         кондиционерің салқын ауа ағымдарын көліктің төбесіне қарай бағыттау қажет;

-         даладан келіп, көлікке отырған кезде салқын ауа лебін өзіңізге қарай тіке бағыттамаңыз, келесі күні салқын тиіп, еңбекке жарамай қалуыңыз мүмкін;

-         салон ауасының сүзгіштерін (фильтрларын) уақытында ауыстырып, кондиционердің өзін мерзіміне сай мамандарға тексертіп, техникалық талаптарын орындап жүру қажет.

Осындай қарапайым ережелерді ұстана отырып, сіз өз денсаулығыңызды күтіп, ауру-сырқаудан сақтанасыз. Сонда ғана ауа баптағыш атына заты сай пайдалы құрал болып, тек игілігіңізге ғана қызмет ететін болады.

 

Оцените пост

1