место в рейтинге
  • 12974
  • 10
  • 0
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Несібеміз – несие, жетісеміз несіне?

Несие келін. Жиырма бірінші ғасырға дейін қазақтар тойдың барлық іс-шараларын шаңырақта атқарған болса, қазір тек ресторандарда тойлайтын болды. Несие алудың қарқын алғаны соншалық, той күнін белгілеуде дүйсенбі мен сейсенбі жексенбіден кем түсіп тұрған жоқ. Осыған орай қалаларда ресторан құрылыстары да қыза түсті. Әр тойшының шама шарқын қай ресторанда той өткізуінен біле беріңіз. Әй, бірақ қазір байдың тойынан кедейдің тойын ажырату тіптен қиын боп кетті-ау. Қоянды қамыс, қазақты бәсеке өлтіретін заман туды ғой. Күндестігі күштінің, несиесі де күшті.

 

Ақшаның буы соншалық (несиеден алынған) кейбір әпкелеріміз ыдыс-аяқ жууды, түрлі салаттар даярлауды, тамақ пісіретіндерді жалдамалы қолға істетуге көшті. Бұл өз кезегінде келіндер арасындағы ауызбірлікке соққы болмас па екен? Уақыт өте келе келінді-абысындар бір-біріне деген жанашырлықтан алшақтап:, «Көмектесу дегенді қайдан шығардыңдар? Жалдасын да істетсін»,-дейтін шығар, бәлкім.

 

Несие көлік. Егер Кеңес үкіметі тұсында волганы тек мемлекеттік қызметкерлер мінген болса, қазір тек қана құрылыс материалдарын сататын ашық базарларда жүк таситын таксистер мінетін болды. Ол тұстарда волга тұрмақ, жигулидің өзін қалтасында ақшасы бола тұра, сатып алуға халық қорқатын. Көлік мінгендер міндетті түрде тексерілетін. Қалай және қай ақшасына алғаны туралы. Енді заман басқа. Кісі өлтіріп алдың ба, мемлекетті тонап алдың ба ешкімнің сенде шаруасы жоқ. Жигули тұрмақ, ұшақ мінсең де. Әрине, халыққа қысымның болмағаны да дұрыс.

«Пәленше баласына көлік әперіпті, біздің одан неміз кем»?,- деп, жеке куәлігіміз бен СТН-інімізді қолтықтап, банктен бір-ақ шығатын болдық. Алаған қол, береген. Аларда тегін алғандай боламыз дағыны, қайтарарда көзімізден сорамыз ағып күңкілдейміз. «Бәле болды»,- дейміз, «бәле тіледік басымызға»,- демейміз.

 

Несиеге көлік алып, қаншама жастар қайғылы жағдайға ұшырап жатыр. Сансыз көлік апаттары осыған куә.

 

Несие баспана. Қазақстан жер көлемі жөнінен әлемде тоғызыншы орынды алса, халқының тығыздығы жөнінен 195 мемлекеттің ішінен 185-ші орынды алады екен. Яғни 1 км2 жерге тиесілі адам саны  6,2-ні құрайды. Аспаннан киіз жауса да, кедей ұлтараққа жарымайды деген.

Пақыр жердің өзі орташа есеппен Қызылорданың өзінде 70 мың долларды құрап отыр. Мұндай бағадағы жерді сатып алу үшін 87500 теңге айлығы бар адам, ішпей жемей 10 жыл (толық 12 ай) жұмыс істеу керек екен. Тағы да еске салайын: ішпей-жемей, тойға бармай, ағайынмен араласпай. Жер болса да берілмейді. Әрбір қазақстандық он сотық жерді тегін алу құқығы бар. Бірақ, жер ресурстары басқармасы: «Барлық коммуникациялар (су құбыры, газ, жол, телефон) жүргізілмейінше ешкімге жер берілмейді»,-дейді. Мәселен өзім туып өскен жерімді айтайын. Біздің көшеде жол, газ, су, телефон 2005 жылға дейін болған емес. Көше тұрғындары қала әкіміне қайта-қайта арыз жазып, жүгіріп жүріп әзер қол жеткіздік аталмыш коммуникацияларға. Енді ойланыңыз! Үй салынбаған жерге кім жағдай жасасын? Жыламаған балаға емшек қайдан болсын? Сіз үйсіз далаға жол тартып, оны асфальттап, электр бағаналарын тартып жатқандарды көрдіңіз бе?

Тағы да тығырық! Жерді алу тоқталса, жалдамалы пәтерде жастар қашанғы тентіремек? «Айына әркімге елу мың төлегенше, неге ипотекаға үй алмаймын?»,-дейтіні анық ғой пенденің. Ол анық! Тағы да ұрынамыз несиеге.

Қазір газет беттерінде сауданың жаңа түрі пайда болды. Осыдан бірнеше жыл бұрын жер алу кезегіне тұрып қойғандар, өз кезектерін саудалауда. Жерін емес, жер алуға берген арызын. Және сіз ойлаған анау-мынау ақшаға емес.

 

Баспана салуға несие алған кісі құрылысқа қажетті материалдық шығындармен қоса, жалдамалы жұмысшыларға кететін қосалқы қаржыны да есепке алары ақиқат. Осындай әрекеттер ауыл арасындағы достық пен ағайындықтың белгісі боп келе жатқан «асар» деген түсінікті жақын арада құлататын түрі бар. «Несие алсын да, салдыртсын!»,-сөйлемі болашақта көмекке шақырылған әрбір ер азаматтардың жауабы болатын шығар. Таң қалмаңыз!

 

Еркебұлан Ерлен

 
Еркебұлан Ерлен yerlenyerkebulan
Қазақ. Мұсылман. Инженер.
1 апреля 2013, 17:23
700

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Еркебұлан, керемет жазылған! Рахмет! Біздің қазаққа осыны насихаттау керек.
Мен несие алмауға кеңес беремін. Несие алмақшы болып жүретіндерге. Тыңдайтындары шамалы. Ақша жиналмайды деген сылтаумен. Бүгінде несиеге шырмалмағандар некен -саяқ. Туыстарымның көпшілігі несиеге байланған. Бірін төлеп бітірсе тағы несие алады. Өткенде бір танысым агентте "технодомнан кредитке ноутбук алсам қалай болады" деп сұрайды менен. Мен айттым:"алсаң өз ақшаңа ал, болмаса кредит алып мойныңа тұзақ салмай-ақ қой" дедім. Ол сразу агенттен шығып кетті.
Дұрыс айтқансыз! Рахмет сізге!

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Юрист, пришедший в школу учителем по зову души, о главной проблеме системы образования

Юрист, пришедший в школу учителем по зову души, о главной проблеме системы образования

Алматинский учитель поставил диагноз системе, частью которой является образование. Будучи успешным юристом, имевший степень МВА, он вдруг развернул траекторию своей карьеры, став обычным школьным...
Zhumanova
вчера / 16:26
  • 4317
  • 11
«Это будут твои большие похороны». Гуф высказался о Скриптоните и Басте

«Это будут твои большие похороны». Гуф высказался о Скриптоните и Басте

Досталось и Скриптониту, который ранее опубликовал запись, о том, что больше не будет сниматься в клипе Гуфа и Тимати. "Я тебя ни о чем больше не попрошу, казах ты мой дорогой" - высказался рэпер.
tala03
21 сент. 2017 / 15:48
  • 3630
  • 12
Почему депутат Божко хочет ограничить приток сельской молодёжи в города?

Почему депутат Божко хочет ограничить приток сельской молодёжи в города?

Вице-спикер Мажилиса Владимир Божко остановился на некоторых деталях известного конфликта в Астане возле строящегося «Абу Даби Плаза», затронув проблему «многочисленной сельской молодёжи»...
openqazaqstan
19 сент. 2017 / 13:16
  • 2656
  • 64
«Моя депрессия длилась больше двух лет». История о том, как я была готова сдаться

«Моя депрессия длилась больше двух лет». История о том, как я была готова сдаться

По данным статистики 2017 года Казахстан занимает 4 место по самоубийствам. Говорить об этом - социальное табу. Мы игнорируем разговоры о депрессиях. Потому что нам страшно.
goribaldi
18 сент. 2017 / 15:45
  • 2594
  • 85
«Папина принцесса» или «обезьяна с гранатой»? Случай в бассейне

«Папина принцесса» или «обезьяна с гранатой»? Случай в бассейне

Мужчины спокойно подчиняются логичным правилам, большинство женщин пытаются выторговать себе особые условия. Я убеждалась в этом много раз.
ValentinaVladimirska
18 сент. 2017 / 14:25
  • 2107
  • 35
Лайфхаки для путешественников. Как я не заплатила ни цента за проживание в Испании

Лайфхаки для путешественников. Как я не заплатила ни цента за проживание в Испании

Бесплатное проживание и завтрак в Испании, как прокачать иностранный язык и где поймать бесплатные ништяки в Европе. Если вы backpacker, который пересекает границу разных стран каждую неделю -...
dianaobyrne
18 сент. 2017 / 12:16
  • 2634
  • 1
Мой опыт вегетарианства: «Я ела овощи, и сама стала как овощ»

Мой опыт вегетарианства: «Я ела овощи, и сама стала как овощ»

Три года назад начитавшись-наслушавшись кое-каких знаменитых людей, я решила завязать  с абсолютно любым мясом. Как же возмущались все мои близкие, это надо было видеть, но я была непреклонна.
Bonittta
18 сент. 2017 / 14:33
  • 2005
  • 32
Бой Головкина и Альвареса завершился ничьей

Бой Головкина и Альвареса завершился ничьей

Канело согласен на реванш, что неудивительно, Гена тоже "за". Все это было немного ожидаемо - эксперты отмечали, что промоутеры надавят на поединок, и захотят растянуть его на трилогию.
Trequartista
17 сент. 2017 / 0:15
  • 2408
  • 17
Путешественник был шокирован полицейским беспределом в Казахстане

Путешественник был шокирован полицейским беспределом в Казахстане

Полицейский беспредел в Казахстане осудил российский блогер и путешественник Евгений Золотухин. На своей странице он рассказал, как встретился с казахстанскими полицейскими, и как они оставили не...
tala03
18 сент. 2017 / 16:58
  • 1774
  • 13