место в рейтинге
  • 11518
  • 10
  • 0
Нравится блог?
Подписывайтесь!

В центре внимания

Как правильно: Kazakhstan или Qazaqstan?

Как правильно: Kazakhstan или Qazaqstan?

ShpakShpak

  • 622
  • 11

Несібеміз – несие, жетісеміз несіне?

Несие келін. Жиырма бірінші ғасырға дейін қазақтар тойдың барлық іс-шараларын шаңырақта атқарған болса, қазір тек ресторандарда тойлайтын болды. Несие алудың қарқын алғаны соншалық, той күнін белгілеуде дүйсенбі мен сейсенбі жексенбіден кем түсіп тұрған жоқ. Осыған орай қалаларда ресторан құрылыстары да қыза түсті. Әр тойшының шама шарқын қай ресторанда той өткізуінен біле беріңіз. Әй, бірақ қазір байдың тойынан кедейдің тойын ажырату тіптен қиын боп кетті-ау. Қоянды қамыс, қазақты бәсеке өлтіретін заман туды ғой. Күндестігі күштінің, несиесі де күшті.

 

Ақшаның буы соншалық (несиеден алынған) кейбір әпкелеріміз ыдыс-аяқ жууды, түрлі салаттар даярлауды, тамақ пісіретіндерді жалдамалы қолға істетуге көшті. Бұл өз кезегінде келіндер арасындағы ауызбірлікке соққы болмас па екен? Уақыт өте келе келінді-абысындар бір-біріне деген жанашырлықтан алшақтап:, «Көмектесу дегенді қайдан шығардыңдар? Жалдасын да істетсін»,-дейтін шығар, бәлкім.

 

Несие көлік. Егер Кеңес үкіметі тұсында волганы тек мемлекеттік қызметкерлер мінген болса, қазір тек қана құрылыс материалдарын сататын ашық базарларда жүк таситын таксистер мінетін болды. Ол тұстарда волга тұрмақ, жигулидің өзін қалтасында ақшасы бола тұра, сатып алуға халық қорқатын. Көлік мінгендер міндетті түрде тексерілетін. Қалай және қай ақшасына алғаны туралы. Енді заман басқа. Кісі өлтіріп алдың ба, мемлекетті тонап алдың ба ешкімнің сенде шаруасы жоқ. Жигули тұрмақ, ұшақ мінсең де. Әрине, халыққа қысымның болмағаны да дұрыс.

«Пәленше баласына көлік әперіпті, біздің одан неміз кем»?,- деп, жеке куәлігіміз бен СТН-інімізді қолтықтап, банктен бір-ақ шығатын болдық. Алаған қол, береген. Аларда тегін алғандай боламыз дағыны, қайтарарда көзімізден сорамыз ағып күңкілдейміз. «Бәле болды»,- дейміз, «бәле тіледік басымызға»,- демейміз.

 

Несиеге көлік алып, қаншама жастар қайғылы жағдайға ұшырап жатыр. Сансыз көлік апаттары осыған куә.

 

Несие баспана. Қазақстан жер көлемі жөнінен әлемде тоғызыншы орынды алса, халқының тығыздығы жөнінен 195 мемлекеттің ішінен 185-ші орынды алады екен. Яғни 1 км2 жерге тиесілі адам саны  6,2-ні құрайды. Аспаннан киіз жауса да, кедей ұлтараққа жарымайды деген.

Пақыр жердің өзі орташа есеппен Қызылорданың өзінде 70 мың долларды құрап отыр. Мұндай бағадағы жерді сатып алу үшін 87500 теңге айлығы бар адам, ішпей жемей 10 жыл (толық 12 ай) жұмыс істеу керек екен. Тағы да еске салайын: ішпей-жемей, тойға бармай, ағайынмен араласпай. Жер болса да берілмейді. Әрбір қазақстандық он сотық жерді тегін алу құқығы бар. Бірақ, жер ресурстары басқармасы: «Барлық коммуникациялар (су құбыры, газ, жол, телефон) жүргізілмейінше ешкімге жер берілмейді»,-дейді. Мәселен өзім туып өскен жерімді айтайын. Біздің көшеде жол, газ, су, телефон 2005 жылға дейін болған емес. Көше тұрғындары қала әкіміне қайта-қайта арыз жазып, жүгіріп жүріп әзер қол жеткіздік аталмыш коммуникацияларға. Енді ойланыңыз! Үй салынбаған жерге кім жағдай жасасын? Жыламаған балаға емшек қайдан болсын? Сіз үйсіз далаға жол тартып, оны асфальттап, электр бағаналарын тартып жатқандарды көрдіңіз бе?

Тағы да тығырық! Жерді алу тоқталса, жалдамалы пәтерде жастар қашанғы тентіремек? «Айына әркімге елу мың төлегенше, неге ипотекаға үй алмаймын?»,-дейтіні анық ғой пенденің. Ол анық! Тағы да ұрынамыз несиеге.

Қазір газет беттерінде сауданың жаңа түрі пайда болды. Осыдан бірнеше жыл бұрын жер алу кезегіне тұрып қойғандар, өз кезектерін саудалауда. Жерін емес, жер алуға берген арызын. Және сіз ойлаған анау-мынау ақшаға емес.

 

Баспана салуға несие алған кісі құрылысқа қажетті материалдық шығындармен қоса, жалдамалы жұмысшыларға кететін қосалқы қаржыны да есепке алары ақиқат. Осындай әрекеттер ауыл арасындағы достық пен ағайындықтың белгісі боп келе жатқан «асар» деген түсінікті жақын арада құлататын түрі бар. «Несие алсын да, салдыртсын!»,-сөйлемі болашақта көмекке шақырылған әрбір ер азаматтардың жауабы болатын шығар. Таң қалмаңыз!

 

Еркебұлан Ерлен

 
Еркебұлан Ерлен yerlenyerkebulan
Қазақ. Мұсылман. Инженер.
1 апреля 2013, 17:23
660

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Еркебұлан, керемет жазылған! Рахмет! Біздің қазаққа осыны насихаттау керек.
Мен несие алмауға кеңес беремін. Несие алмақшы болып жүретіндерге. Тыңдайтындары шамалы. Ақша жиналмайды деген сылтаумен. Бүгінде несиеге шырмалмағандар некен -саяқ. Туыстарымның көпшілігі несиеге байланған. Бірін төлеп бітірсе тағы несие алады. Өткенде бір танысым агентте "технодомнан кредитке ноутбук алсам қалай болады" деп сұрайды менен. Мен айттым:"алсаң өз ақшаңа ал, болмаса кредит алып мойныңа тұзақ салмай-ақ қой" дедім. Ол сразу агенттен шығып кетті.
Дұрыс айтқансыз! Рахмет сізге!

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Как казахстанцы могут получить кусок международного рынка аутсорса?

Как казахстанцы могут получить кусок международного рынка аутсорса?

Сокурсник Илона Маска инвестировал в образовательные проекты, и теперь хочет создать в Казахстане рабочие места на глобальном рынке аутсорса.
Zhumanova
18 мая 2017 / 13:38
  • 45738
  • 22
Алматы ошеломил ненавистью к пешеходам

Алматы ошеломил ненавистью к пешеходам

Алматы – «бензиновые джунгли». Неповторимая Алма-Ата растерзана чиновниками и распродана алчным собственникам строительных компаний, выжимающим соки из каждого квадратного сантиметра ее земли...
ValentinaVladimirska
15 мая 2017 / 23:38
  • 13905
  • 36
Уятмены снова в деле. Танец обнаженных монашек возмутил пользователей Казнета

Уятмены снова в деле. Танец обнаженных монашек возмутил пользователей Казнета

Видео из столичного клуба, попавшее в Интернет, возмутило пользователей Казнета. Причиной такой реакции стало содержимое ролика – девушки гоу-гоу в костюмах монашек танцуют...
Washington
16 мая 2017 / 10:49
  • 8390
  • 31
А-ля Астана: новый город начали строить на левом берегу Сырдарьи

А-ля Астана: новый город начали строить на левом берегу Сырдарьи

Свершилось! Сегодня в Кызылорде приступили к застройке левобережной части Сырдарьи. Через 10 лет на месте этого пустыря будет шумный и современный новый город, наш престижный деловой Левый берег!
socium_kzo
17 мая 2017 / 17:39
  • 4948
  • 8
Пристань для обиженных людей. Как Жарылкап Калыбай Родину поменял

Пристань для обиженных людей. Как Жарылкап Калыбай Родину поменял

Этот несомненно талантливый, яркий, достаточно харизматичный журналист приобрёл себе много поклонников в среде оппозиционно-либеральной интеллигенции. Теперь они вновь, стоя, аплодируют своему кумиру.
openqazaqstan
17 мая 2017 / 16:01
  • 4404
  • 57
Телохранитель корейского президента сводит мир с ума

Телохранитель корейского президента сводит мир с ума

И телохранители могут быть секс-символами! 36-летний охранник нового президента Южной Кореи Мун Чжэ Ина стал невероятно популярным в последнее время.
Seattle
16 мая 2017 / 16:49
  • 3905
  • 13
Кого нам ждать: обнародована культурно-развлекательная программа EXPO-2017

Кого нам ждать: обнародована культурно-развлекательная программа EXPO-2017

Рианны не будет (как и ожидалось, в общем-то). Зато будут Мумий Тролль с Би-2, Эрос Рамазотти, 30 Seconds to Mars, и даже почему-то Limp Bizkit. А также фестивали J Azzia и "The Spirit of Tengri".
Clair-de-la-Lune
18 мая 2017 / 1:19
  • 3607
  • 8
Алматинские проститутки превращаются в шпионок

Алматинские проститутки превращаются в шпионок

Попасть в притоны на алматинском проспекте Сейфуллина, которых, как бы ни старались полицейские, меньше не становится, теперь можно, только зная явки и пароли.
Mirogloff
19 мая 2017 / 13:25
  • 3343
  • 29
Нью-Йорк — другая планета. Дороги тут переходят, как в моем родном Чимкенте

Нью-Йорк — другая планета. Дороги тут переходят, как в моем родном Чимкенте

Тут нет безвкусицы, нет осуждающих взглядов на меховые тапки под вечерним платьем. Тут все одеваются как дети. Нацепили и пошли. Тоже самое и о волосах.
miyatov
17 мая 2017 / 11:09
  • 3016
  • 8