Тікелей эфир

Шетелге саяхат: Кипр

Кипр — бір кездері Жерорта теңізінде өмір сүрген көптеген ұлттардың мәдениеті мен дәстүрінің көп ғасырлық симбиоз. Бұл араласудың нәтижесінде аралда ерекше тарихи, архитектуралық мирас жиналған. Мысалы, аралдың батысындағы Соли мен Вуни хандарына салынған сарайлар, астана Лефкошадағы (Никосия) Арабахмет Паша мешіті, ежелгі Саламис қаласының орыны, ең шығыс нүктесіндегі Апостол Андрей шіркеуі, т.б. — бұлардың барлығы бізге адамзат дамуының IX мыңжылдығынан көрініс береді.

Бәрін де ретімен баяндайық.
Егер ағылшын не түрік тілдерін оқимын десеңіз, Солтүстік Кипрге арнайы курстарға баруға болады. Біз CIU университетін таңдадық. Ол Лефкоша сыртындағы үлкен территорияны алып жатқан түгелдей бір қалашық-университет екен. Айтпақшы, біз алғашқы рет жаздық курстарға қабылдаған Қазақстаннан келген студенттер болдық.

Алғашқы әсер

Самолет баяу қона бастағанда, менің бірінші ойым — ауылға келдік. Өйткені төбеден қарағанда мегаполистерге үйреніп қалған біздерге арал нағыз ауыл сияқты көрінді. Бірде-бір биік, тығыздалған ғимарат жоқ, тек қана жапан дала, табиғат және көк теңіз. Ал аяғымыз Кипр жерін басқанда, ыстық ауа бетімізді қарпыды. Маусымның аяғы, температура 35-40 градус. Күтіп алушы координаторлардың бірден ескерткен 2 жайы: Кипрда басыңды күннен қорғайтын бас киім мен қолыңнан су тастамау. Кері жағдайда сусап қаласың.

Бірақ жайлы университет орны, кешкі самал, таза ауа бірден өзіне баурап алып кетті.

Экскурсиялар

Экскурсия жағынан CIU бізді әбден еркелетті. Келесі күні алдымен ешқашанда ұйықтамайтын, шаттық энергиясы әрқашан тасып жататын порт-қала Кайренияға суға түсуге бардық. Кипрліктердің өздері Бешпармақ таулары мен көк теңіздің ортасында орналасқан Кайренияны Жерортаның кішкентай қызы дейді. Бірде ойнақы, бірде жұмбақ. Бірақ әрқашанда көз тартарлық сұлу.


Екінші есте қаларлық экскурсия готикалық архитектураның жарқын үлгісі — Беллапаис. Кипрлықтар өздері атағанда сондай әдемі сөз. Ол негізі француз тілінде «Аббе де ла паикс», яғни «әлем шіркеуі» дегенді білдіреді. Бұл монастырь/шіркеуде алғашқы болып 1187 ж. Салахаддин Аийоубидің Иерусалимді жаулап алғанынан кейін Палестинадан көшкен Қасиетті Августин Орденінің сопылары тұрақтапты. Шіркеудің негізгі бөлігі 1198-1205 ж.ж. француз королі ІІ Хьюдің бұйрығымен салынған. Ал арал Осман Империясына өткенде, монастырь Кипрдің Православтық Шіркеуіне берілген.
















Сұлтан Селим мешіті. Арнайы Саламистен әкелінген Пентеликс мәрмәрінен тұрғызылған көрікті собор әлі күнге дейін дәл 1326 жылы архиепископ Джон де Полоның салған кезінен өзгермеген. Ғимарат басында француздық Лузинья династиясы корольдерінің кафедралдық соборы болған. Ал қазірде Солтүстік Кипрдің басты мешіті, астанасы Никосияның дәл ортасында орналасқан. Латис Шығысы мен Осман мәдениетінің үйлесімін көрсететін, XIII ғасырдағы Францияның үздік құрылысшыларының салған шедевры архитектуралық эстеттердің құмарын бір қандырады.












Гюзельюрттегі апельсин фестивалі. 1977 жылдан бастап өтеді екен. Алматы алма Атасы секілді, Кипр, дәлірек айтқанда, Гюзельюрт қаласы апельсиндерімен танымал. Фестиваль кезінде дәстүрлі ән-би концертін көрдік. Онда көптеген ұлттар өздерінің дәстүрлі өнерлерін көрсетіп жатты. Түрлі жәрмеңкелерден сыйлықтар алып, ойын ойнадық.

Алтын жағажай. Расында мұндай мөлдір суы мен километрлік алтын құмдай жағажайлары бар Жерорта теңізі жерін көрген жоқпын. Аралдың шығыс бөлігі Фамагуста мен Боаз қалаларының ортасындағы Карпаз «алтын жағажай» аталады. Үлкен қонақүйлер мен ауыр техника, асфальт тимеген жалаң табиғатқа арнайы қорғау енгізілген.




Қасиетті Иларион қамалы. X ғасырда салынған қамал. Тарихы да айналасындағы аңыздары да өте көп. Соның біреуі, мысалы, бұл қамалдың көрінісі Уолт Диснейдің «Белоснежка және 7 гном» мультфильмінің анимациялануына түрткі болған. Және де жалпы Дисней мультипликацияларының көбісіндегі қамалдардың прототипі екен.












Антикалық Саламис қаласының орны. Бұл археологиялық үйінділерден: гимназиум, монша, антикалық театр, римдік вилла, Зевс шіркеуі, т.б. қалған. Гимназиум, мысалы, б.з.д 205-180 ж.ж. басқарған V Птоломейдің кезінде салынған. Оған кіре берісте үлкен қоғамдық дәретхана (44 адамдық) сақталыпты.







Гирне қаласынан бір естелік)

Адамдар

Кипрліктер түрікше сөйлейді. Алайда өз диалекттері бар дейді. Арал болғаннан соң оның тұрғындары да сәйкесінше байсалды, жайлы, өмірлік проблемаларға аса бас қатыра бермейтін, күнделікті тамақтары мен теңізге түссе болғаны. Бірақ сондай қонақжай. Тіпті бұл өңірге 1827 жылы келген Чарльз Фланкландтың өзі олардың қонақжайлылығы туралы тебірене жазған екен. Кипрлықтардың дәстүрлі күтуі — кішігірім кофеханалардағы кофе ұсынулары. Бекерден кез келген кипрлық «бір ішілген кофе кесесінің 40 жылдық достығы бар» демейді. Егер мұнда сізге арнайы шақырылып кофе ұсынылса, ол шақырушының достық пейілі мен жомарттығының белгісі болады.





Қызықты бір жайт

Кипр аралы солтүстік және оңтүстік болып екі мемлекетке бөлініп жатыр. Солтүстігінде түрік-кипрлықтар тұрса, оңтүстігінде гректер тұрады. Ал екі мемлекеттің астанасы бір — Никосия. Қаланың дәл ортасында, базар аралап жүріп, кедендік линияға тап болуға болады. Линияның ар жағынан сізді өткізбейді, бөлек виза керек. Дәл сол арада тұрып, екінші жаққа бір топ қазақ болып қарайлап тұрған біздерге грек жақтағы кедендік кеңседен кенет бір әйел жүгіріп келе жатты. Бұл әйел неге дәл бізге жүгіріп келе жатыр, бір нәрсе дұрыс емес пе деп тұрғанда: «Қазақтааар!» деп жаңағы әйел дауыстады. «Бауырлар, қалайсыңдар?» Біз аң-таңбыз. Қасымызда тұрған апайымызды құшақтап жатыр. Сөйтсе ол әйел бір кездері Қазақстанда тұрып, оқыған екен. «Шымкенттенмін ғой» деп қояды. Солай тіпті кішкентай аралдағы кедендік линиядан да бізге жақын тартатын адамымызды таптық.








P.S фотолардың сапасына аса мән бермеңіздер, саяхаттарыңыз әрдайым сәтті өтсін!

Айжан Кәрібаева

Алия Arsik
31 наурыз 2013, 9:58
5467

Loading...

Пікірлер

түфф, неткен керемет! Мына қыздың бармаған жері жоқ шығар деп ойлап қоям)))
рахмет) бармаған жер жетеді әлі))
Алтын жағажайды тағы тасбақа жағажайы деп те атайды, себебі тасбақалар жұмыртқаларын сол құмдарда жерлейді
Туууф Кипрді бір еске алып, сағынып отрымын.Жайдарлы күндердің бірі еді.Кипрге баруды жоспарлап жүрген адмадарға жақсы ақпараттық-танымдық пост. Антика мен модерні үйлескен ғажайып ел. Ең ұнағаны - мейірімді адамдары. Есте қалған бір жайт. Университет территориясына кешкі серуенге шығып, абайсыздан әмиянымды қалдырып кеттіппін. Ішінде барлық ақшаларым, құжаттар, қайтар билетім болған. Жоғалғанын тек келесі күні аңғардым. Сөйтіп тез арада іздеу салсам, бір студент жігіт полиция бөлімшесіне таңертең тауып, апарып беріпті. Мен аң-таң болдым....
P.S: Кербез ханымның осындай пост арқылы ой бөліскені өте қуантады. Қаламың ұштала берсін!!!!
рахмееет!) иә, үнемі алдымыздан жақсы адамдардың кезігуіне де мың да бір алғыс)
Керемет фотореп! Кипр күшті, Кипрге барған сен де күшті.))
күшті пікіріңізге рахмет:)

Пікір қалдырыңыз

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Сондай-ақ Ctrl+Enter басуға болады

Танымал жазбалар

«До какой же еще степени унижения должен дойти народ?!»

«До какой же еще степени унижения должен дойти народ?!»

Министерство труда и соцзащиты провело через парламент очередной крайне неоднозначный закон, который может вызвать всплеск недовольства в стране.
openqazaqstan
15 нояб. 2017 / 11:17
  • 26635
  • 19
«Почему я не хочу встречаться с мужчинами-казахами»

«Почему я не хочу встречаться с мужчинами-казахами»

Заранее отпишусь, данный пост не является попыткой оскорбить собственную нацию) Как говорится о вкусах не спорят, каждому свое.
Bonittta
16 нояб. 2017 / 14:28
  • 13933
  • 354
Самый большой мошенник в стране: об эффективной схеме развода «Казахтелеком»

Самый большой мошенник в стране: об эффективной схеме развода «Казахтелеком»

История о том, как Народный провайдер наваривается на своих клиентах, намерено не отключая услуги, и беря лишние деньги за ненужные и не оказываемые услуги.
ligaspravedlivosti
17 нояб. 2017 / 19:12
  • 12291
  • 48
Почему катастрофический отток интеллектуальной элиты не тревожит Астану?

Почему катастрофический отток интеллектуальной элиты не тревожит Астану?

Как сообщает телеканал КТК, только за последние девять месяцев Казахстан покинули 28200 человек, из них почти пять тысяч инженеров, около 2700 экономистов и 1700 учителей.
openqazaqstan
17 нояб. 2017 / 11:00
  • 9694
  • 49
Задержан казахстанец, продававший детей в сексуальное рабство в ОАЭ и Бахрейн

Задержан казахстанец, продававший детей в сексуальное рабство в ОАЭ и Бахрейн

Подтверждаются худшие предположения, циркулирующие в соцсетях. Периодические исчезновения детей в разных регионах Казахстана объясняются не только семейными проблемами и «синими китами».
openqazaqstan
16 нояб. 2017 / 15:46
  • 6885
  • 54
О «топ-30», «топ-50» и прочих понтах можно пока забыть

О «топ-30», «топ-50» и прочих понтах можно пока забыть

В объективности выводов швейцарского банка Credit Suisse усомниться трудно – его экономические рейтинги относятся к самым авторитетным и их явно трудно упрекнуть в предвзятости
openqazaqstan
вчера / 17:21
  • 4879
  • 75
«Думай как британец»: 8 вещей, которым я научилась в Великобритании

«Думай как британец»: 8 вещей, которым я научилась в Великобритании

Как два года в Великобритании изменили мою жизнь. Несколько простых вещей, которые могли бы сделать нашу жизнь лучше.
goribaldi
13 нояб. 2017 / 16:51
  • 4294
  • 28
Мой личный рейтинг женщин: от пуританки до содержанки

Мой личный рейтинг женщин: от пуританки до содержанки

Сегодня предлагаю вашему вниманию мой личный рейтинг женщин. А вот я хочу быть домохозяйкой, правда, не пахать дома, а хозяйничать.
Mysli_v_Sluh
13 нояб. 2017 / 15:00
Российским женщинам нужны казахстанские мужчины?

Российским женщинам нужны казахстанские мужчины?

Отдельные инициативы некоторых российских чиновников вызывают в Казнете приступы просто-таки гомерического ржача. Женщин в регионе – пруд пруди, а вот мужчин, с которыми они могли бы создать семьи, не хватает.
openqazaqstan
14 нояб. 2017 / 15:55
  • 2818
  • 18