Қайрат ЕРАЛИЕВ: Шетел бапкерлері қазақ боксын көтереді дегенге сенбеймін

Kazsport agent 2013 M03 4
256
0
0
0

  Жеңісті дәстүрі бар қазақ боксына шетел бапкерлері өз үлесін қосады дегенге сену қиын. Мәселен, кубалық бапкердің ұстанған тактикасы мен жаттықтыру стилі өзгеше. Біздің боксшылар оған бейімделе...

 

Жеңісті дәстүрі бар қазақ боксына шетел бапкерлері өз үлесін қосады дегенге сену қиын. Мәселен, кубалық бапкердің ұстанған тактикасы мен жаттықтыру стилі өзгеше. Біздің боксшылар оған бейімделе алмауы мүмкін. Оның үстіне біздікі бұрыннан келе жатқан классикалық бокс үлгісі.

Өткен жылғы ел біріншілігінде жеңімпаз атанған Қайрат Ералиев көпшіліктің ықыласына бөленіп үлгерді. «Қанат Әбутәліповтің орнын басатындай-ақ жігіт екен» десті жұрт. Рас, көптен бері тасада жүрген боксшының былтыр бағы жанды. Қайратпен сұхбаттаса отырып, оның көкейінде жүрген ойларына, мақсат-мүддесіне қанықтық.

– ҚР Бокс федерациясының кубогы бәсекесінде алымдылау көріндің. Бірақ финалға дейін алқынбай жеткен жігіттер күмісті қанағат тұтты. Қолда тұрған мүмкіндікті жіберіп алғандарың қалай?

– Шыны керек, спорттық бапқа енуім үшін кубоктік бәсекелердің пайдасы көп тиді. Жарысқа қатысқан сайын шеберлік шыңдала түседі екен. Маңғыстаулықтарды ұтуға мүмкіндік бар еді. Алыптарымыз әлсіз шықты.  Бармақтай ғана бақ жетіспеді. Оның үстіне, қарсыластар құрамасында бүкіл батыс өңірінің сақа боксшылары жиналыпты.

– Қайрат, 2009 жылы Қостанайда өткен ел біріншілігінде қола алдың. Содан бері ұлттық құраманың тізімінен көре алмай жүрдік. Еленбеуіңнің сыры неде?

– Рас айтасыз, көптен бері жолым болмай жүр еді. Бірақ келешектен үмітімді үзбедім. Жеңілсем де жасыған емеспін. Жеңілістің ащы дәмін татсам да, жаттығудан қол үзгенім жоқ.  Қолды бір сілтеп, қиыншылықтан қашсам жігіттігім қане? Әрбір ондай сәттің артында кеңшілік бар емес пе? Оның үстіне жеке бапкерім Мырзағали аға да жігерімді қайрай білді.

Бүгінде ұлттық құраманы басқарып отырған Айтжановтың жаттықтыру әдісінде қандай ерекшеліктер бар?

– Жаттықтырушы ең әуелі психолог болу керек. Мырзағали ағада осындай қасиет бар. Жігіттердің қандай күйде тұрғанын бір қарағаннан біледі. Спортшының не ойлап тұрғанына дейін сезетін секілді. Жаттығуда да артық күш салмай, рет-ретімен, байыпты істетеді. Тынығуға да ерекше мән береді.

– Биылғы жыл да бәсекелерден кенде емес. Қара күзде Алатау баурайында әлем боксшыларының басы қосылады. Ел чемпионы ретінде әлем біріншілігіне қатысудың сәті түсіп тұрғандай ма…

– Бәсі биік додада бақ сынауды кім қош көрмейді дейсіз. Қазақтың намысын жыртудан менің де үмітім бар. Ұлттық құрамаға ілігуге бар-күш жігерімді сарқып, күндіз-түні тер төгіп жүрмін. Қалай десек те, тағдырымызды шешетін бапкерлер ғой. Сол себептен жыл бойы өтетін іріктеу турнирлерінде көзге түсуіміз керек. Биылғы жылдың алғашқы сыны Астанада өткен «Төрттіктің турнирінде» әлеуетімді сынап көрдім. Жасыратыны жоқ, 56 келіде  көптен бері өзгелерге есеміз кетіп жүр ғой. Екі Олимпиада ойындарына қатысқан Қ.Әбутәліпов үлкен спортпен қоштасты. Қарсыластарымның бәрі де Қанаттың орнын басуға жанталасып жүр. Жас дарындардан Қ.Көптілеуов, Р.Рустамовтың қарымы жақсы. Кезінде маңғыстаулық М.Амантаев  Әбутәліповті талай састырған. Мұхитпен бұған дейін бірнеше рет жұдырықтасып, есем кетіп жүр еді. Ал кешегі чемпионаттың жартылай финалында жолымыз қайта қиысып, басым шықтым. Көп күшімді финал сарқыды. Естеріңізде болса, алматылық Рустамов кубоктік бәсекеде жолымды қиған. Сол себепті, қателік жіберуге құқығым жоқ еді.

– Шыныңды айтшы, Лондонға барсам деген ойың болды ма?

– Ересектер сапында жүлдегер атануым үміттің қоламтасын үрлегендей еді. Әлем біріншілігіне дайындалып жүргенімде жолдама мәселесі шешіліп қалды. Бүкіләлемдік бокс сериясында Қанаттың  бағы жанып кетті.

– Әріптесіңнің Олимпиададағы айқасын көрген боларсың. Біздің ұлға не жетіспеді деп ойлайсың?

– Лондон төріндегі бокс бәсекелерін күні-түні тамашаладық қой. Өз салмағымдағы жекпе-жектерді мұқият қарауға мүмкіндік туды. Қанат тәп-тәуір бастап еді, соңына қарай көсіле алмады. Оны орта жолда сүріндірген ирландиялық Джон Невин ширақ қимылдайды екен. Техникасы сүйсінтерлік. Аяқпен жұмыс істеуге көп көңіл бөлетіндей. Қанат «Астана арландарының» сапында жүріп, кәсіпқой боксқа бейімделіп қалғандай әсер қалдырды. Онымен шаршы алаңда жолымыз түйісіп көрген емес. Тек жаттығу барысында ғана жұдырық сілтестік. Ал Олимпиада жүлдесіне іліккен кубалық Лазаро Алвареспен айқасқаным бар. Жастар арасындағы бәсекеде оның алдын орап кеткенмін. Осы додада ерекше әсер қалдырған боксшы моңғол Тугсогт Нямбаяр. Барлық жекпе-жегін жоғары қарқынмен өткізді. Өзіміздің боксшылардың арасында, әрине, Серік Сәпиевтің орны бөлек.

–  Үлкен спортта төрешілердің кесірі тиіп жатады.  Ондай жағдай басыңнан өтті ме?

– Ондай жағдайлар болды. Әсіресе, жастар сапында жүргенде жиі кездесті. Бұл қызығы мен шыжығы мол спорт қой. Кімге ренжисің? Бар шеберлігімізді көрсете алмаған өзіміз кінәлі деп қоятыным бар.

– Басқа басқа, қазақ боксқа шетелден бапкер шақыртуды қош көрмейді. Таяуда ғана Жамбыл облысының құрамасын жаттықтыруға кубалық маман келді.

– Қазақ бапкерлері ешкімнен кем емес. Нұрғали Сафиуллин ағамыз Қытайдың боксын қандай дәрежеге көтерді? Дамир Буданбеков те Иракта тындырымды тірлік атқарып жүр. Бирмада Берікбол Қасымханов ағамыз бар. Мұның өзі қазақ боксының беделі емес пе? Жеңісті дәстүрі бар қазақ боксына шетел бапкерлері өз үлесін қосады дегенге сену қиын. Мәселен, кубалық бапкердің ұстанған тактикасы мен жаттықтыру стилі өзгеше. Біздің боксшылар оған бейімделе алмауы мүмкін. Оның үстіне біздікі бұрыннан келе жатқан классикалық бокс үлгісі. Сонымен қоса, Тараз өңірінен үш алтын жүлдегер шығарамын дегені тіпті күмәнді. Өйткені Лондон ойындарында әйгілі Кубаның өзі екі алтынды қанағат тұтты.

–  Чемпионның бос уақыты әдетте қалай өтеді?

– Қолым қалт етсе, әке-шешемнің жанында болуға тырысамын. Боксқа келмей тұрып, аяқдопқа деген әуестігім басым еді.

– Алдағы жоспарларың қандай?

– Қазақ боксында өз ізімді қалдырсам деймін. Алла нәсіп етсе, биылғы әлем чемпионатына қатысып, халқымды қуантқым келеді. Түптің түбінде Олимпиада чемпионы атансам, өмірдегі бар арманымның орындалғаны!

Оцените пост

0
Дальше