• 103590
  • 6
  • 3
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Түркілер мен тәңіршілдік

Астана. 15 ақпан. Baq.kz- Ғалымдар жер бетіндегі ең бірінші дін «тәңіршілдік» болуы мүмкін деген пікір айтады. Бұл, бірақ, дәлелденбеген ақиқат. Әйтпесе, оған мысал шаш-етектен жетіп артылады. Мәселен, «Алтын Орда» мемлекеті адамзат тарихында неге ең ұзақ жасаған империя болды (250 жыл)? Оның басты себептерінің бірі –тәңіршілдікте.

Тәңіршіл Шыңғысхан қаһан (моңғолдар сияқты Будда емес-авт.) жер бетіндегі діндердің бәрі Тәңір дінінен тарайды деп түсінгендіктен, отарлап алған елдің дініне тиіспеген. Қайта дін адамдарына қолдау көрсетіп, оларды салықтан босатқан. Бүгінде Шыңғысхан айтты деген мынандай сөз бар: «Әр түрлі діннің адамдары бәрі тату-тәтті бірге тұрады. Біз бұрынғыдай қайтадан бауырлас адамдарға айналамыз». Шыңғысхан кемеңгер болмаса мұндай данышпандық сөзді айтар ма еді? Бұған дейін басқа билеушілердің оған ақылы неге жетпеген? Басқа жаулаушылар үшін дін адамдардың, халықтардың арасын жіктеп, бұзып, араздастырып, соғыстырып келсе, Алтын Орданың хандары үшін ол, керсінше, ел мен елдің басын қосатын негіз болған. 
Белгілі түркітанушы Л.Гумилев түркілердің Көк Тәңірге сыйынуы аруақтарға сыйынуынан жоғары тұрады деп есептейді.«Тағыр-тайық дәстүрінде бүкіл қауым ерлері жиылып, Тәңірі құрметіне құрбандық шалады. Сойылған мал еті түгел таратылып, құрбандықтың аяғы үлкен тойға ұласады», –дейді ғалым. 
Түркілік дәстүрде адамдар көктегі тылсым күшке табынып, оны «Жарық» деп атаған. Көк Тәңірінің құрметіне құрбандық шалған. Бұл адамдардың психологиялық әлсіздігінен туындаған әрекет емес, мұның мәні тереңде жатыр. Түркілер Көкке, Күн мен Айға жоғарыдан шапағат беретін күш есебінде табынумен қатар, ата-баба рухын да қастерлеген. Адам жер мен көктің аясында дүниеге келіп, соның аясында өмірден өтеді. Яғни, тәні жер-ана қойнауына қойылса, рухы көкке көтеріледі. Аруақтар өзінің ұрпақтарына қиыншылықта сүйенер сүйеніш болған. Сондықтан шайқасқа кіргенде, ат бәйге шапқанда, палуан күреске түскенде, т.б ар мен жан сынға түскен қысылтаяң шақта қазақ ат-бабалар атын ұрандап шақырып, олардың аруағынан медет күткен. Тәңірге шалынған құрбандық ата-баба рухына да тиесілі етілген. Қазақтар күні бүгінге дейін Көк Тәңірге табынған бабаларымыз сияқты ата аруағын аса қастерлейді, оның рухына мал шалып, құран оқытады.
Дәулетқали Асауов

 
nazgulnaz
15 февраля 2013, 16:42
429

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Инструкция для аллергиков. Как бороться с аллергией в период обострения

Инструкция для аллергиков. Как бороться с аллергией в период обострения

Я аллергик с детства. Имею аллергию на пыльцу березы, липы, полыни (выяснил это благодаря кожным пробам), а также пищевую аллергию на горчицу. Свои проблемы знаю, однако это меня не спасло.
Romeo_17
15 авг. 2017 / 17:21
  • 38059
  • 62
Алматы предложили сделать центром секс-туризма

Алматы предложили сделать центром секс-туризма

Известный политолог России Андрей Карпов предложил сделать Алматы центром секс-туризма. Но для этого сперва нужно легализовать проституцию в стране.
tala03
13 авг. 2017 / 14:48
Американцы хотят напасть на КНДР, но не знают, где находится эта страна

Американцы хотят напасть на КНДР, но не знают, где находится эта страна

В США 75% жителей считают, что КНДР является "критической угрозой" для их страны. Авторы популярного американского шоу Джимми Кимела решили проверить жителей США, знают ли те, где находится КНДР.
tala03
10 авг. 2017 / 16:48
  • 2667
  • 64
Ограбление года: 3 млн долларов и 50 тысяч евро украли у казахстанского экс-министра

Ограбление года: 3 млн долларов и 50 тысяч евро украли у казахстанского экс-министра

КТК: "У жителя Алматы украли… 3 миллиона долларов! В деле, которое расследует сейчас местная полиция, удивляет всё – и внушительная сумма, и фамилия пострадавшего..."
SamJamKZ
10 авг. 2017 / 11:43
  • 2408
  • 42
Учителям, владеющим английским языком, повысят зарплату на 200%

Учителям, владеющим английским языком, повысят зарплату на 200%

В Казахстане началось поэтапное внедрение трехъязычного образования. По данным МОН РК, с 2017 учебного года начнется внедрение трехъязычия в 5-х классах.
tala03
10 авг. 2017 / 15:20
  • 1977
  • 31
Приложение казахстанских школьниц признали лучшим на конкурсе в Сан-Франциско

Приложение казахстанских школьниц признали лучшим на конкурсе в Сан-Франциско

Команда алматинских школьниц выиграла главный приз международного конкурса Technovation Challenge 2017 по разработке мобильных приложений.
yviNews
11 авг. 2017 / 16:38
  • 2252
  • 5
Недоразумение с грантами в ВУЗы: «медалисты» до сих пор имеют преимущество

Недоразумение с грантами в ВУЗы: «медалисты» до сих пор имеют преимущество

Многие способные выпускники без Алтын Белги готовились к тестированию, чтобы в честной борьбе попытать счастья на гранты без ущемления со стороны якобы "золотых" выпускников.
DanaJarlygapova
14 авг. 2017 / 14:35
На EXPO через Балхаш и Боровое своим ходом

На EXPO через Балхаш и Боровое своим ходом

Мы объехали по кругу озеро Иссык-Куль, о чем повествует предыдущий пост, и вернувшись из поездки подумали, а почему бы нам не рвануть на наше озеро, не менее прекрасное?
yelenasergiyenko
13 авг. 2017 / 13:13
  • 1197
  • 6
Сколько дней казахстанцы отдохнут на День Конституции и Курбан айт

Сколько дней казахстанцы отдохнут на День Конституции и Курбан айт

Многие уже сейчас планируют отпуска и праздничные выходные. Сколько дней отдыха будет в этом году в честь Дня Конституции и мусульманского праздника Курбан айт?
yviNews
11 авг. 2017 / 15:08
  • 1192
  • 0