• 24268
  • 6
  • 1
Нравится блог?
Подписывайтесь!

ЖАСТАР БИЛІККЕ СЕНБЕЙДІ

«Жастардың көпшілігі мемлекеттік биліктен гөрі, мешіт-шіркеуге сенеді». Қоғамдық мәселелерді талдау орталығының жастар арасында жүргізген зерттеу нәтижесі осындай. Жастар ауылдан қалаға келіп, жарқын болашаққа қол жеткізе алады ма? Биліктің жастар проблемасын шешуге неге қауқарсыз? Зерттеу орталығының директоры, экономист Меруерт Махмұтова бүгін осы сауалдарға жауап берді.

«Қазақстандағы жастардың ішкі көші-қоны: Алматы қаласы мысалында» атты 14-29 жас аралығында 1000 жас адам қатысқан зерттеу «Сорос-Қазақстан» қорының қолдауымен жүргізілген. Қоғамдық мәселелерді талдау орталығы жастардың көші-қон статистикасын, көшу себептерін, әлеуметтік жағдайын, жұмыс, баспанаға қол жеткізу, әлеуметтік-саяси белсенділік секілді деңгейлерін анықтады. Жастар арасындағы мониторинг жүргізуге Қазақстанның жастар саясатының осалдығы, жастар проблемаларының шешілмеуі себеп болған.

Қоғамдық мәселелерді талдау орталығының директоры Меруерт Махмұтова ұсынған мәліметтерге сәйкес, 2011 жылы Алматыда тұратын барлық көшіп-қонушылардың 72,3%-ы – 14-29 жас аралығындағы жастар. Бұл қала халқының ең жоғарғы пайызы – 31,5 %. Респонденттердің 57,8 %-ы білім алғасы келгені үшін келсе, 45,1 % -ы табыс табу мақсатында келген, ал 43,4%-ы көшу себебі ретінде жұмыстың болмауын айтса, 31,8 %-ы өмір сүру деңгейі қанағаттандырмауы, ал 21,5 % отбасылық себептерді атаған. Белгілі болғандай Алматыға көшіп келгендердің 45,8 %-ның тіркелу құжаты бар болса, соның 12,5 %-ы тіркелген жерінде тұратын көрінеді. Ал 15 % респондент тіркеу құжатын сатып алған.

Зерттеу нәтижесі бойынша, респонденттердің басым бөлігі үшін білім беру қызметтері қолжетімді болып табылады. Мәселен, өздері үшін білім алу қызметтері қолжетімсіз болып отырған сұралғандардың 29,4 %-ның 75,9 %-ы олардың отбасыларының қалтасы көтермейтінін және небәрі 3,8 %-ы қажетті білім деңгейінің жоқ екенін келтірген. Алматыдағы жастар жұмыссыздығы деңгейінің жоғарылығын Меруерт Махмұтова ерекше атап өтті.

http://janaozen.net/bolasha/zhastar-bilkke-senbeyd.html?lang=kz

«Жұмыскер болып саналған 44,7 %-дың жартысы ғана ресми түрде тіркелгендер. 33,5 %-ы ауызша келісім бойынша және 5 %-ы болса мүлдем тіркелмей қызмет жасап отыр. Осы тұста, үкімет жастар арасындағы жұмыссыздық 5 % ғана құрайтынын айтады. Алайда, бұл жұмыссыз болып тіркелгендер ғана. Шынына келгенде, бізде барлық жастар жұмыссыз жүр».

Сарапшының айтуынша, жастар саясатына бөлінетін қаражат тиімді жұмсалмайды және мемлекеттік бағдарламалар жастардың барлығына бірдей бағытталмаған. Сол себептен де жастар арасында әлеуметтік теңсіздік қалыптасқан. Мысалы «Жастар тәжірибесі» бағдарламасы тек қала жастарына арналған. «Дипломмен ауылға» бағдарламасы бойынша ауылда қызмет етіп, тұрақты жұмысқа орналасқандар туралы дәйекті ақпарат жоқ көрінеді. Ал «Жас Отан» мен «Жасыл елге» көп қаржыбөлінеді, бірақ тиісті нәтиже жоқ болып шыққан.

Жастардың әлеуметтік және саяси белсенділік деңгейі сарапшыларды таң қалдырған. Зерттеу нәтижесі бойынша, жастардың 22,7 %-ы түрлі ұйымдардың қызметіне «белсенді» түрде қатысады. 23,5 % -ы мерзімді түрде (апта сайын, ай сайын, жыл сайын) спорттық клубтарға, волентерлік ұйымдарға барады. Ал сұралғандардың 11, 7 %-ы тым болмағанда бір әлеуметтік бағытталған ұйымның жұмысына қатысатынын айтқан.

Меруерт Махмұтова, жастар арасындағы саяси белсенділік әлі төмен деңгейде екенін айтады. Сөзіне дәлел ретінде зерттеу нәтижесін ұсынды. Респонденттердің 9,7 %-ы саяси ұйымның қызметіне қатысады және 2,2 %-ы ғана көп ұйымдардың қызметіне тартылған. Жауап бергендердің 3,9 %-ы саяси ұйымдарда ерікті қызметін атқарады екен. Ал сұралғандардың 7 %-ы үндеулерге қою, митингілерге шығу секілді шараларға қатысқан.

«Жас көшіп-қонушылардың 54,7 %-ы үндеулерге ешқашан қол қоймайтынын, 64,4 %-ы – ешқашан көтерілістерге қатыспайтынын, ал 63 %-ы митингілерге қатыспайтынын атап өтті. Мұндай жауаптарды жиналыстар мен митингілер өткізуге қатысты заңдық тұрғыдан шектеумен түсіндіруге болады» делінген зерттеуде.

Меруерт Махмұтова жастар арасындағы сенімділік индексіне алаңдаулы. Оның айтуынша, сұралғандардың көпшілігі адамдарға сенуге болмайды деп жауап қатқан.

«Небәрі 21,6 % адамдарға сенуге болады десе, қалғаны 78,8 %-ы адамдарға сақ болу керек деп айтты. Бұл сенімділік деңгейінің төмен көрсеткіші. Ал жас көшіп-қонушылардың 57,9 %-ы мешіт-шіркеулерге сенімділік танытады. Әскерге 44,1 %-ы, телевидениеге 38,3 % сенеді. Ал үкіметке тек 33,3 %-ы ғана сенеді», - деді сарапшы.

Бұған қоса, жастар полицияға 20,7, ірі компанияларға 21,8 сенім білдіретін көрінеді. Билік өкілдеріне сенімділік деңгейінің төмен болуын М.Махмұтова, олардың жастар проблемасына назар аудармауынан деп санайды.

«Біз анықтаған проблемалар осыдан бірнеше жыл бұрынғы проблемалар. Шенеуніктер жастардың шынайы жағдайын білмей түрлі бағдарламалар қабылдап жатады. Ал нақты мәселелеріне көңіл аударғылары да келмейді. Сондай-ақ ұсынатын шешу жолдары да өте тиімсіз. Сондықтан біз үкіметке, түрлі ұйымдарға өзіміздің ұсыныстармызды жіберетін боламыз», - дейді экономист.

Біздің бір қосарымыз, еліміздегі жастар саясаты, жастар проблемасы ондаған жылдар бойы шешілмей келеді. Оған мемлекет болашағына немқұрайлы қарайтын, жеке мүддесінен аса алмайтын бір ғана – билік кінәлі. Жемқорлық жайлап, бүкіл әлеуметтік лифтілер тоқтап тұрған сәтте жастардың жарқын болашақ құруы екіталай. Осы себептен де жастардың екінің бірі баспанасыз, оқу-білімсіз жүр. Сөйтіп өмірде жолы болмағандар міне, экстремист пен террорист атануда. Осыдан кейін «Жастарға жағдай жасалған ба?» деген сауал қоюдан бұрын, «Жастардың болашағы бар ма?» деген сауал туады.

 
Қазақ Ұлтшылы kaznationalist
12 февраля 2013, 20:02
1148

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Инструкция для аллергиков. Как бороться с аллергией в период обострения

Инструкция для аллергиков. Как бороться с аллергией в период обострения

Я аллергик с детства. Имею аллергию на пыльцу березы, липы, полыни (выяснил это благодаря кожным пробам), а также пищевую аллергию на горчицу. Свои проблемы знаю, однако это меня не спасло.
Romeo_17
15 авг. 2017 / 17:21
  • 38984
  • 63
СМИ – ассистент провокаторов? Как гости из соседних стран сеют раздор в Казахстане

СМИ – ассистент провокаторов? Как гости из соседних стран сеют раздор в Казахстане

Инцидент с пьяным киргизским гостем на борту Air Astana, наверное, остался бы только во внутренних сводках авиакомпании, если бы г-н Доган, не поднял громкий крик о государственном языке.
openqazaqstan
17 авг. 2017 / 14:43
  • 11617
  • 177
Казахский национализм раньше выглядел несовременно. Теперь он другой

Казахский национализм раньше выглядел несовременно. Теперь он другой

Националисты стали совсем другими. По-английски хорошо говорят, русскую классику цитируют. Очень современные, образованные, адекватные. А после Крыма в националисты уже чуть ли не любой казах готов был записаться.
Aidan_Karibzhanov
16 авг. 2017 / 16:52
Имеющий уши да услышит. Латиница касается только казахского языка

Имеющий уши да услышит. Латиница касается только казахского языка

Президент Назарбаев наконец-то разъяснил для всех, кто ещё не понял, очевидный вопрос, который всем в Казахстане очевиден. Елбасы повторил: на латиницу мы переводим казахский язык, и это не означает отказ от русского языка.
openqazaqstan
18 авг. 2017 / 16:23
  • 3368
  • 52
Дайте Байбеку сломать и переделать город. Он хочет шагнуть вверх, а не бабло украсть

Дайте Байбеку сломать и переделать город. Он хочет шагнуть вверх, а не бабло украсть

Я в тогдашней Алма-Ате родился, вырос. В школу начал ходить пешком. Весь центр опползал. Все эти знаковые места помню как ещё не знаковые места. Никаких этих ностальгических страданий у меня нет.
Aidan_Karibzhanov
вчера / 16:25
  • 2319
  • 21
«Доехать до Алтын Орды» – как мошенники обманывают алматинцев

«Доехать до Алтын Орды» – как мошенники обманывают алматинцев

Из множества грустных откровений постепенно сложился перечень самых распространённых уловок охотников за нашими деньгами. В нём ожидаемо лидировали профессиональные попрошайки.
caravan_kz
16 авг. 2017 / 15:05
  • 2274
  • 4
Надо научиться видеть скрытые экономические процессы за вспышкой национального гнева

Надо научиться видеть скрытые экономические процессы за вспышкой национального гнева

При полном отсутствии бюджетного жилищного строительства, целые аулы оседают в ветхих домишках, сквозь заборы которых насмешливо возвышаются башни "коктемов", "риц карлтонов" и "есентаев".
niyazov
19 авг. 2017 / 11:16
  • 2372
  • 64
В Кокшетау строят два парка для молодёжи. Будут учтены интересы и любителей спорта

В Кокшетау строят два парка для молодёжи. Будут учтены интересы и любителей спорта

Общая площадь парка составляет 25 гектаров. На территории предусмотрено устройство прогулочных дорожек, площадок для установки аттракционов и павильонов различного назначения, цветников.
zhasakmola
17 авг. 2017 / 17:13
  • 2091
  • 1
«Нас и здесь неплохо кормят», или почему я не собираюсь уезжать из Казахстана

«Нас и здесь неплохо кормят», или почему я не собираюсь уезжать из Казахстана

Я всегда теряюсь, когда слышу этот вопрос, потому что я так и не сумел выразить причину одной фразой. Давайте рассмотрим популярные варианты, и я объясню, что именно мне в них не нравится.
convoluted
вчера / 12:29