• 87169
  • 7
  • 0
Нравится блог?
Подписывайтесь!

«Д» аралы дүниені өзгертпек

 
02.11.12.

2000 жылы ашылған кеніш араға 13 жыл салып, өзінің жемісін бергелі отыр. Яғни Д аралы теңіз қойнауындағы «қара алтын» қорының аузын ашады. Жоспар бойынша бұл айтулы кезең 2003 жылы жүзеге асуы керек еді. Сегіз жылға ке­шіккен жоспардың кеш болса да жүзеге аса бастағанына тәубе келтіреміз. Өйткені Қашаған жобасының жүзеге асырыла­­тынына күмән келтірушілер де, оған зор үміт артушылар да жетіп ар­тыл­ды. Әркім әр­түр­лі пікір айтты, жұрт­тың басы ай­на­лып, қайсысына сенерін де білмей, абдыра­ған кездер де болды.

1969 жылы Аляскада «Прудо-Бей» мұнай кен орыны ашылып, енді жер қойнауында мұндай ірі кеніш жоқ шы­­ғар деген байлам жасалыпты. Ғалымдар­­дың бұл пікірін біздің елімізде Каспий те­ңізінің түбінен табылған Қашаған кен орны жоққа шығарды. Аляскадағы соң­ғы алып кеніштен кейін ашылған Қаша­ған бүкіл әлем назарын өзіне ау­дарғаны мәлім. Жобаны басқарушылар алғашқы кезде өздерін мол батпан құйрыққа ке­зіккендей сезініп, төбелері көкке екі елі ғана жетпей жүрді. Әйтсе де табиғат-ана олардың теңіз түбіндегі мол байлықты оп-оңай ала қоюына бар ке­дергілерді жасап қойған екен. Ұйым­дастыру ба­рысындағы күрмеуі қиын күрделіліктер, барлау шығынының үнемі өсіп отыруы, өнім өндіру кезеңін кейін шегере беру секілді жүйкеге салмақ түсіретін сәттер көп болды.
North Caspian Operating Company (NCOC) өкілдері алғашқы мұнайды 2013 жылы беретінін мәлімдей отырып, оның қай айда жүзеге асатынын әлі де ашық айтуға батпай отырған сыңай танытты. Елі­міздің Мұнай және газ министрі Сауат Мыңбаевтың болжамы бойынша, айту­лы сәт алдағы жылдың наурыз айында жүзеге асады. Астана кеніштегі бірінші өндірілген мұнай Қазақстанды (қоры әлемдегі барлық дүниежүзілік мұнай қорының 3 пайызын құрайтын) әлемдегі жетекші 10 мұнай өндіруші мемлекет қатарына қо­сады деген үміт­те. Қазіргі кезде еліміз бұл тізімнің 18-ші қатарында тұр.
Кеніш көлемі 75 шақырым да 45 ша­қырымды құрайтынын айтады NCOC жоспарлау жөніндегі директоры Ален Гино. Оның қоры 35 млрд баррель мұ­найды құрайды екен. Консорциум оның нақты 8-12 млрд баррелін алуға болады деп бағалауда. Қашаған қоры әлем ба­сын айналдыруда. Себебі жер қой­на­уын­дағы байлықтың көзі таусы­ла бастады, бар болса, өндірілуі тым күрделі аймақ­тарда орналасқан. Ми батпақ саз бен ит тұмсығы өтпейтін қалың жы­ныс арасын­да. Са­лыстырмалы түрде Қаша­ған осылар­­дың қатарында Құдайдың өзі сыйлай сал­­ған үлкен байлық болып тұрған сы­ңайлы.
Әйтсе де Қашаған кенішіндегі мұ­найға қол жеткізу жеті фирмадан (ExxonMobil, Shell, Total, Eni және «Қаз­МұнайГаз» (бұлардың әрқайсысына акцияның 16,85 пайызы тиесілі), «Қаз­МұнайГаз» қазақстандық мұнай-энер­гетикалық компаниясы (бұлардың әрқайсысына 16,85 пайыз акция тиесілі), ConocoPhillips (8,49 пайыз) және жа­пондық INPEX фирмасы - (7,56 пайыз) құрылған консорциум үшін тым ауыр болды. Қашаған олардың алдына үнемі ұйымдастыру жұмыстарының тым соқ­пақты жолдарын тарта берді, Каспий теңізінің үлкен су жолдарына шыға ал­майтын тұйық теңіз болғаны да жұ­мыс­ты қиындата түсті. Ауа райы да өзінің дегенін істеп бақты.
Қашағанның мұнайы теңіздің тү­бінен төрт шақырым тереңдікте ор­на­ласып, жылдың бес айында құрсаған мұз астында жатады екен. Қыс айларында мұндағы суық 30 градустан төмендемейді. Теңіздің оңтүстігінде орналасқан Бау­тино пор­тынан мұзжарғыш тек 36 сағат­та әрең жетеді. Жедел қимылдауға құр­саған мұз жол бермейді.
Ал қоғам Қашағанның өнімін қашан көреміз деп дегбірсізденді. Тым ұзақ­қа созылып кеткен жобаны ұйымдасты­ру­шылардың арасында да толқулар болмай қойған жоқ. Жұмыс істелген сайын қа­жетті қаражаттың да көлемі өсе түс­кені, «Біз осы жобаны босқа бастаған жоқ­пыз ба?» деген түйткіл ойларға да жет­елегені белгілі.
Жоба бойынша о баста белгіленген
57 млрд доллар қаражат 136 млрд дол­ларға дейін өсіп шыға келді. Бүгінде оның көлемі 187 млрд долларға жетіп қалды деген мәліметтер де бар. NCOC кон­сор­циумы әзірше өз шығынын жария еткісі келмейді.
Оптимистік көзқарас бойынша Қашаған өнім алуға дайындалуда, бірақ оны алда әлі де талай сынақтардың кү­тіп тұрғаны анық. Алғашқы кезеңде ке­ніш күніне 370 мың баррель мұнай бере­ді деген болжам бар. Әрине, бұл алғаш­қы кезеңде ғана. Жалпы, Қашағанның болашағы зор.

Алма МҰХАМЕДЖАНОВА

«Айқын» AIKYN
Айқын» республикалық қоғамдық-саяси газетінің алғашқы саны 2004 жылы 6 наурызда жарық көрді. 2005 жыл газет Президент сыйлығын жеңіп алды. 2006 жылы «Алтын жұлдыз» сыйлығын иемденді. Аптасына 5 рет шығатын күнделікті газеттер арасында «Айқынның» өз орны бар. Аз ғана уақыт ішінде «Айқын» республикадағы белді де беделді басылымға айналып, Қазақстанның бұқаралық ақпарат кеністігінде өз ор…нын тапты. Газеттің әр нөміріндегі мақалалар түрлі сараптамалық шолуларда, пікірталастарда негізгі тақырыпқа айналып, интернет жүйесінде де қайта басылып келеді. Шенеуніктер, менеджерлер, түрлі деңгейдегі кәсіпкерлер өз жұмысын біздің газеттегі жаңалықтарды оқудан бастайды. Республикалық қоғамдық-саяси басылым – «Айқын» газеті қазақ қоғамының мәдени өмірі мен қоғамдық-экономикалық, саяси деңейін көтеруді алдына мақсат етіп қойған. Басылымның бірқатар облыстарда тілшілер қосыны бар. Сондай-ақ Будапешт, Пекин, Ашхабад қалаларында өз тілшілеріміз қызмет етеді. Газеттер бағасы мен таралымы жағынан б
2 ноября 2012, 10:02
256

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Школа High Tech High – дети здесь самостоятельны так же, как и профессионалы в офисах

Школа High Tech High – дети здесь самостоятельны так же, как и профессионалы в офисах

Известный казахстанский бизнесмен становится первопроходцем и создает школу, о которой можно только мечтать. То, что мы, как взрослые, делаем в бизнесе, дети будут делать в этой школе.
Zhumanova
24 апр. 2017 / 16:29
  • 21678
  • 5
Кому в Казахстане жить хорошо? Почему мы остаёмся в топ-5 стран мира по числу самоубийств

Кому в Казахстане жить хорошо? Почему мы остаёмся в топ-5 стран мира по числу самоубийств

Всё ли так хорошо у жителей Казахстана? Почему-то наша страна сохраняет твёрдые позиции в первых строчках мировых рейтингов по числу самоубийств.
openqazaqstan
24 апр. 2017 / 16:54
  • 4243
  • 20
«Казпочта» отжигает. Редкий шанс вспомнить агрессивные советские очереди

«Казпочта» отжигает. Редкий шанс вспомнить агрессивные советские очереди

Люди старшего и среднего поколений помнят шумные, недобрые, грубо ругающиеся очереди советских лет. Увидеть, как это было, можно теперь разве что в каком-нибудь фильме. Хотя не только.
openqazaqstan
26 апр. 2017 / 16:14
  • 2940
  • 33
Президент велел делиться. Почему бы казахстанским миллиардерам не послушаться?

Президент велел делиться. Почему бы казахстанским миллиардерам не послушаться?

Президент Назарбаев призвал крупных бизнесменов делиться с народом, следуя примеру своих коллег из развитых стран. В Казахстане, действительно, сегодня много богатых людей.
openqazaqstan
27 апр. 2017 / 14:09
  • 2481
  • 26
Юный алматинец покорил Первый канал на шоу Максима Галкина

Юный алматинец покорил Первый канал на шоу Максима Галкина

Житель Алматы по имени Марк Усачев недавно оказался на телепрограмме "Лучше всех", с успехом идущей на Первом канале России. 9-летний алматинец покорил публику своими недюжинными знаниями.
Seattle
24 апр. 2017 / 16:59
  • 2563
  • 2
Любовница. «Мне часто доставались мужчины, поломанные браком»

Любовница. «Мне часто доставались мужчины, поломанные браком»

Мне часто доставались мужчины, поломанные браком. Таких почти сразу видно – у них маска состоявшегося мужчины по швам трещит. И каждый из них реагирует по-своему. Поясню на паре примеров.
Jamiklisa
28 апр. 2017 / 14:21
Преподаватели и ЭКСПО: «Пока газеты пишут одно, нас заставляют покупать билеты на выставку»

Преподаватели и ЭКСПО: «Пока газеты пишут одно, нас заставляют покупать билеты на выставку»

Чтобы вы знали, чем занимаются в сфере образования - педагоги являются основой массовок. Какое отношение к учителям со стороны государства, такого же уровня и качество образования.
SaukovV
26 апр. 2017 / 16:05
  • 2394
  • 16
Инстаграм – это «рынок девушек» и он круче любой базы данных

Инстаграм – это «рынок девушек» и он круче любой базы данных

Для меня Инстаграм – это рынок. Почему? Ничего не изменилось, девушки все так же бьются в попытках наиболее выгодно себя продать, посредством привлечения внимания.
Annette_Scherer
24 апр. 2017 / 22:35
  • 2404
  • 5
Жуткие истории о рабстве – такие вещи творятся в стране, принимающей «ЭКСПО»

Жуткие истории о рабстве – такие вещи творятся в стране, принимающей «ЭКСПО»

Мы живём, возможно, уже совсем в другом обществе, а не в том, к которому привыкли. Не первый год Казахстан периодически потрясают жуткие истории о рабстве.
openqazaqstan
26 апр. 2017 / 9:39
  • 2178
  • 22