• 75259
  • 167
  • 23
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Нағыз қазаққа билікте орын аз

Бұған дейін «нағыз қазақтар» мен «шалақазақтар» туралы әңгіме көбіне көшеде, ас үйде айтылып келсе, қазір ақпарат құралдарының бетіне шықты. Қазақтілділерге қарсы «шалақазақтар» орыстілді баспасөзінің бетінде ашық майданға шығып жүр. Бір халықтың тілдік тұрғыдан екіге бөлінуі ұлтымыздың басты трагедиясы екені анық. «Жас қазақ» газеті бұл тақырыпты бір емес, бірнеше рет қаузап келеді. Ондағы мақсатымыз – отқа май құю емес, жақындастыру, пікір таластыру арқылы ақиқатқа жету, ортақ тоқтамға келу, алыс­ты жақындатып, ағайынды табыстыратын, түрлі пікірлерге орын беретін алаңқай болу. Редакциямыздың кезекті қонақтары – «Аспандау» ғылыми-білім беру қорының президенті Қанат Нұров пен «Ұлт тағдыры» республикалық қозғалысының төрағасы Дос Көшім сөз таластыра келе, мәмілеге жетудің жақсы үлгісін көрсетіп берді.

Жас қазақ:  Біздің бүгінгі тақырыбымыз – орыстілді, яғни шалақазақтар феномені. Олардың арасында өздерін қазақ халқынан бөлек ерекше топқа жатқызып жүргендері де бар. Сонымен, шалақазақтар дегеніміз кімдер, олардың қоғамдағы рөлі қандай?
Қанат Нұров: Ертеде «шалақазақтар» деп көшпелі өмірден қол үзген жартылай отырықшы қазақтарды атаған. Қазіргі таңда бұл атау мүлде басқаша мағынаға ие. Өйткені, қазақ этносының көп бөлігі қазіргі кезде орыстілді болып кетті. Біз саяси-нормативтік жағынан мойындамасақ та, ғылыми тұрғыдан мемлекетімізді осы орыстілді «шалақазақтар» басқарып отырғаны анық. Олар қазақша да, орысша да сөйлей алады. Биліктегі жасы келген басшылардың біразы – қос тілділер. Алайда көбісінің қазақша сөйлеу деңгейі өте төмен, сөздік қоры аз. Олар орысша ойлайды, заңдарды орысша қабылдап, сосын қазақшаға аударады. Осы аталған жайларға сәйкес мынадай парадокс қалыптасқан: заманауи қазақ ұлты – орыстілді. Қазақша сөйлейтіндердің өзі күнделікті қолданылатын сөздерден аспайды. Ал медициналық рецепт жазу пен диагноз қоюда, ғылыми-техникалық, құқықтық  салаларда нақтылық қажет болады. Мұндай жағдайда, орыс тіліне жүгіну өте қолайлы. Міне, сондықтан да «шалақазақтар» қоғамның көп бөлігін құрайды. Жалпы, өз тілін, ділін, мәдениетін ұмытқандар қоғамның аз ғана бөлігі деп көрсеткілері келгенімен, шын мәнісінде, «шалақазақтар» қазақ ұлтының бетіндегі қалқып алар қаймақтары болып отыр.
Біз қазақ халқының шығармашылығын насихаттайтын ұлттық идея ұсындық. Караокеге барып қазақтың тамаша әндерін айта алмаймыз қазір. Яғни «Көзімнің қарасы», «Бір бала», «Дудар-ай» әндерін де білмейміз. Біз ағылшын әндерін естиміз, ұнатамыз, ағылшын тілін үйренеміз. Біз де осылай қазақ тілін насихаттауымыз керек. Біз тілді сүюіміз керек. Тілді сүйгенде ғана үйренеміз. Сонда жергілікті тіл ғана емес, ғылыми тіл де, медицина, әкімшілік және құқықтық құжаттар да қазақ тілінде жасалмақ. Осылайша, біз тілдің беделін көтереміз. Ары қарай тілдің өзі жаңаланып, халықтың тұрмыстық өміріне ене береді. Тілді ортаға сіңірудің басқа жолын көріп тұрған жоқпын. Себебі, ағылшын тілі ентелеп келе жатқанда,  қазақ тілі ғана емес,  орыс тілін де сақтап қалу қиынға соқпақ. Міне, бұл – менің негізгі көзқарасым.
Дос Көшім: Біріншіден, менің ойымша, екі нәрсенің жігін ажыратып алғанымыз дұрыс. Екі тілде сөйлейтін қазақтар бар және шалақазақтар бар. Мен билингвистерді «шалақазақтарға жатқызбаймын. Өйткені, олар қазақ тілін де, орыс тілін де  жақсы меңгерген. Өткен жылы Солтүстік Қазақстанда қызықты бір конференция өтті. Ондағы баяндамалардың бірінен «шалақазақтар» терминологиясын кездестіріп қалдым. Ол жерде «шалақазақ» сөзінің шығу тарихына тоқталады. Ең алғаш қалалар тұрғызыла бастағанда, қазақтың кейбір  байлары мұнда саудамен айналыса бастайды. Олардың ауылдағы екі-үш әйелінен басқа қалада міндетті түрде бір әйелі болады. Қала әйелінен туған балаларды «чала қазақтар» деп атай бастапты. Бұл – менің алғашқы көрген дерегім. Негізінен, 70-80-жылдары «шалақазақ» сөзі пайда болды. Өкінішке қарай, орыстілділер мен қазақтілділер екі басқа әлемде өмір сүретіндей. Оқитын газеттері де, көретін бағдарламалары, қызығушылықтары да екі түрлі. Мойындаймыз, техникалық аудармалар бар, басқа да жайттар бар, бірақ біз бұдан да өтеміз. Бұған XVII ғасырдың ортасындағы Ресейдегі француз тілі мен неміс тілінің рөлін орыс тілі қалай тықсырғанын дәлел ретінде келтіруімізге болады. «Шалақазақтардың» түсініктері де, мәдениеті де, ұстанымдары да орыстілді әлемге жақын. Бір-бірін жақсы түсінеді. Алайда олар нағыз орыстар секілді ойлай алмайды, солар сияқты сөйлей алмайды, ұстанымдары бөлек. Ең негізгі мәселе, қазақтардың «шалақазақтарға» қырын қарамауы, «шіріген жұмыртқа» деп есептемеуі керек. Бүгін «шалақазақ»  болса, ертең-ақ қос тілді болып шыға келеді.
Қазір олардың саяси сауалдарға, басқа да мәселелерге қатысты көзқарастары шовинистік бағытта.
Қанат Нұров: Досеке, сіздің «нағыз қазақтың» ұлттық ұстанымы дегеніңіз түсінікті. Ал «шалақазақтардың» шовинистік ұстанымы дегеніңізді түсінбедім. Мұнымен не айтқыңыз келеді?
Дос Көшім: Меніңше, орыстілділердің шовинистік көзқарастары сақталған деп есептеймін. Бұл Кеңес одағы кезіндегі идеологияның сарқыншағы да болуы мүмкін.
Қанат Нұров: Сонда олар Ресейдің мүддесін көздейді демексіз бе?
Дос Көшім: Ресейдің емес, орыстілділердің мүддесіне жұмыс істейді.
Қанат Нұров: Бұл екеуінің не айырмасы бар?
Дос Көшім: Ленин айтпақшы, орыстардың мүддесі – ұлы державалық мүдде. Оған біздің ішіміздегі орыстардың бір саты жоғары тұруы, ал қалғандарын «бұратана» дейміз бе, әлде кірмелер дейміз бе, жалпы екінші сортты деп есептеу секілді шовинистік ұстаным жатады.
Қанат Нұров: Айналып келгенде, мәселе бәрібір Ресейге тірелмей ме?
Дос Көшім: Жоқ, мен теріс бағытқа беттеп бара жатқан кейбір орыстар туралы айтып жатырмын. Бірінші Петрдан кейін орыстардың санасында, қандарында да «ұлы державалық» пиғыл пайда болды. Бұл өз кезегінде күнделікті өмірде де, әлеуметтік, саяси ортада да көрініп қалады.
Қанат Нұров: Бұл түсінікті жайт.
Дос Көшім: Бір ғана мысал келтірейін. Қазақстан халқы ассамблеясы бар. Заң бойынша онда екі орынбасар болуы керек. Қазақстан халқы ассамблеясының басшысы – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев. Ал қалған екі орынбасары жыл сайын өзгеріп отырады. Сонда әрдайым Захар Бунаков былай дейді: «Екі орынбасардың біреуі міндетті түрде орыс болуы керек. Өйткені, біз көппіз. Қалғандары ауыса берсін». Сонда біз тең құқылымыз ба, жоқ па? Олар бұған жауап ретінде өздерінің көптігін алға тартады. Яғни өздерін өзгелерден жоғары ұстау олардың санасына, қанына дейін сіңіп кеткен. Олардың тілдік жағынан болсын, басқа жағынан болсын, өмір сүру кеңістіктері тарылған сайын қыжылдары арта береді. Мені әріптесі ретінде Бунаковтың славян орталығы, «Лад» секілді ұйымдар жиі шақырады. Сонда әрдайым кездестіретін сұрағым, құжаттардан да көретін нәрсем – «Біз бұлардың бәрінен жоғары бірінші тұрушы едік. Қалайша тең құқылы болып қалдық?» деген ой.
Қанат Нұров: Иә, орыстілді қазақтар көп, оларды орыс деуге болмайды емес пе?  Бұл – сізге қояр келесі сауалым еді. Осыны сезген Досекең жауабын беріп те қойды. Біз орыстілді қазақтардың да қазақ екенін мойындауымыз керек. Олардың ұлттық көзқарасы басқаша қырынан болуы мүмкін, олар орыстың мүддесін көздемейді. Егер шартты түрде бүркемелемесек, мұны этнос ішіндегі субэтнос деуге болады. Мысалы, оралмандарды алып қарайықшы. Олар нағыз қазақтықты сақтағанымен де, қазақи ортаға да, орыстілді ортаға да сіңісуі қиындау. Осыған қарап, ұлттық ұстаным қазақтарға ғана тән, ал шовинистік орыстілділерге тән деуге болмайды. Қазақтар өз мемлекеті болғандықтан, өздері басқарғысы келеді, орыстар «ұлы державалық» ұлт ретінде басқарғысы келеді. Алайда бұл екі көзқарас та дұрыс емес. Біздің мемлекетіміз ұлттық болып саналады. Расында да солай ма? Кез келген ұлттық мемлекет, тіпті моноэтникалық мемлекет болсын, олар ортақ азаматтық бағытта жұмыс жасайтын. Мысалы, Мұстафа Кемал Ататүрікті алсақ, ол барлық азаматтарын «түрік» деп санағанымен, күрд, басқа да халықтарға «күрд емессің», «ұлттарың жойылады» деген жоқ. Бәрінің де түрік елінің азаматтары екенін түсіндірді.
Кез келген этнос мемлекет болуға ұмтылады. Сосын ұлт ретінде қалыптасады. Біз осы мақсатқа жеттік. Енді неге ұмтыламыз? Қазақ тілін мемлекеттік тіл ретінде танимыз. Кейінірек тек қазақ қана елді басқармайтынын білген соң, «мемлекеттік қызметке келу үшін қазақ тілін білу керек» деген қағида пайда болды. Оны Конституцияның бір бөлімдеріне де енгізді. Мұның  астарында мүмкіндігінше қазақ болу керектігі көрінеді. Қазіргі кезде орыстардың қызметі төмендеп барады. Ал қалған ұлт өкілдері статистика бойынша азайып жатыр. Осы жағынан алғанда, орыстілділер шу шығаруда. Олар өздерінде де қазақтар секілді мүмкіндік болғанын қалайды. Ал біз мұны шовинистік көзқарас деп ұғамыз. Яғни олар тең құқылық үшін күресіп жатыр.
Жас қазақ: Досеке, сіз орыстілділер өз құқығы үшін күресіп жатыр деген пікірмен келісесіз бе?
Дос Көшім: Мен Қазақстанда орыстардың екінші сатыға түсіп қалғанын көрген жоқпын. 1994 жылы Шымкентте, Қызылордада болғанымда, Соломиннің әйелі Севрюкова сайлауға түсіп жатқан. Нағыз қазақи ортада ол жеңіп шықты, яғни қазақтар соған дауыс берді. Басқалар да солай жасай алады.
Конституцияда жазылған елімізде қазақ тілін білуге міндетті бір ғана адам бар. Ол – президент. Мұның өзі де шартты нәрсе. Басқа ешкімге міндеттелмеген. Біз кейде басқа елдер үшін аксиома болып саналатын жайттардан заң жасаймыз. Егер біз осы бағытпен кете берсек, ертеңгі күні заңға «адам екі аяқпен жүруі керек, ауызбен тамақ ішуі керек» дегендерді де енгізу қажеттілігі туындайды.
Біз тәуелсіздік алғанда Мұрат Әуезов Қазақ Республикасының орнына елімізді Қазақстан деп атауды ұсынды. Оған менің досым Виталий Воронов қарсы шықты: «Социализм кетті, Кеңес одағы тарқады, Қазақ Республикасы қалды. Неге Қазақстан болып өзгеруі керек?»
Ал орыстілділер мен шалақазақтарда қорқыныш бар. Мен оны «прибалтикалық синдром» деп атаймын. 1997 жылы Тіл туралы заң қабылданғанда қазақ тілін білуге міндетті қызмет түрлерінің тізімі дайындалуы керек болатын. Сол кезде «министрлер де қазақ тілін білуі тиіс» деген ұсыныстар түсе бастады. Олар бір-бірін тықсыру үшін осындай тәсіл қолданбақ болды. Тіл олар үшін оңтайлы қару болатын еді. Эстонияның заңын қарасақ, онда, ең алдымен, тілді «А» категориясы білу керек деп  жазылған. Ол категорияға кассир, таксист, анықтама бөлімінде жұмыс істейтіндерді, яғни күнделікті адамдармен қарым-қатынасқа түсетін мамандық иелерін жатқызған. Ал біз бірден министрлерден бастамақ болдық. Мемлекет мұны тоқтатты.
Қанат Нұров: Өзіңізді «ұлтшыл» деп айтқаныңызбен, одан гөрі сізге «ұлттың патриоты» деген сай келетін секілді. «Ұлтшыл» сөзі біз қаласақ та, қаламасақ та жалпыға бұрыннан белгілі мағынаны береді...
Дос Көшім: «Ұлтшыл» сөзінің ішіне патриоттық кіреді. Өзінің аты-ақ айтып тұр ғой.
Қанат Нұров: Жоқ, олай емес. Сіз ұлттық мемлекет үшін барыңызды беретін өз еліңіздің патриотысыз. «Ұлтшыл» сөзінде агрессия басымдау.
Дос Көшім:  Неге біздің ұстанымдарымыз екі түрлі? Менің ескі досым Сергей Дуванов бірде былай деген еді: «Мені қазақ дейсің бе, қазақстандық дейсің бе, маған бәрібір. Ол маған қатысты нәрсе емес. Тек дискриминация болмаса болғаны». Жақында Свойк да дәл осылай деді. Онда неге 30-жылдардың ортасында «қазақстандық» деген сөз шығып, осы сөздің айналасында дау көбейді? Мысалы, ертеңгі күні референдум өткізіліп, дискуссияда бір жағы «қазақстандық», екінші жағы қазақ сөзінің ұстанымын қорғаса, қай жаққа өтер едіңіз?
Қанат Нұров: Мен қазақ пен қазақстандық дегенде болашақта қазақстандықты таңдар едім. Бұл мазмұнына қарай менің ғылыми азаматтық көзқарасым. Ал саяси көзқарас жағынан бізде көп түрлі ұлт өмір сүреді. Қазақстанда тұратын орыс қазақ емес, ол орыс болып қала бермек. Меніңше, тіл кей құбылыстарды, біздің ойымыз бен сезімімізді дәл бере алмайды.
Дос Көшім: Жоқ, тіл дәл беруін береді, тек біздің ол құбылыс туралы көзқарастарымыз әртүрлі.
Қанат Нұров: Иә, біз бір затты екі түрлі қабылдаймыз. Меніңше, бір құбылыс туралы бұрыннан қалыптасқан мазмұнды өзгертудің қажеті жоқ. Қазақ дегеніміз – ұлтты білдірсе, қазақстандық дегеніміз – азаматтықты білдіреді. Біздің ұлт туралы түсінігіміз Еуропаның деңгейіне жете қойған жоқ. Орыстарды мәжбүрлеп қазақ деудің қажеті жоқ, мұны қазақтардың өздері түсінбей қалады емес пе?
Дос Көшім: Түсінбейді деп қоя салсақ, біз еш уақытта алға жүрмейміз. Оларға «ұлтшыл» сөзінің де жаман емес екенін ұғындыруымыз керек.
Қанат Нұров: Сіздіңше,  «ұлтшыл» сөзі  жаман ба?
Дос Көшім: Жоқ.
Қанат Нұров: «Ұлтшыл» – жаман, патриот – жақсы сөз.  Меніңше, әр сөздің бұрыннан беретін өз мағынасы бар. Оған жаңа мағына үстеудің не қажеті бар? «Ұлтшыл» сөзі жағымсыз мағынада қолданса, «патриот» сөзі бар ғой. Сол да жеткілікті емес пе?
Жас қазақ: Қанат, сіз «тілді мемлекет ойлап тауып жатыр. Оны ақша беріп өмірге күшпен енгізіп жатыр» дейсіз. Бірақ біздің Абай, Шәкәрім, Мұхтар Әуезов секілді классиктеріміз, Ілияс Есенберлин, Мұхтар Мағауин секілді мүйізі қарағайдай жазушыларымыз ойлап тапқан тілмен жазған ба, сонда? Досекең, сіз «мемлекет қазақ тілін дамытуға аз жағдай жасап жатыр» дейсіз. Сонда, қайсысыңызға сенейік?
Дос Көшім: Тіл үшін жасалып жатқан бірде-бір дүние жоқ. Қайда кеткені белгісіз ақшалардан сыбайлас жемқорлықты аңғарамыз. Қазақ тіліне мұндай көп ақшаның бөлінгенін көрген орыстілділер немесе өзге де ұлт өкілдері «неге бізге де ақша бөлмейді, біз де Қазақстанда өмір сүреміз» деп шығады. Бірақ ол дұрыс емес. Қазақ тіліне мемлекеттік тіл болғандықтан, ақша бөлінеді. Ал ол қаражат құмға сіңген судай.
Қанат Нұров: Тіл мәселесінде бұрын қай жерде тұрсақ, сол жерден әлі де жылжыған жоқпыз. Алайда себепті басқа жақтан іздеймін. Олар тілді дамытуға әрекет жасап жатыр, бірақ бағыты қате. Мемлекеттің дұрыс жолға қоюына әлеуметтік қоғам мүмкіндік бермей отыр. Өйткені, барлық адам орыс тілінде сөйлейді деуге болады. Біздің орыстілді ұлт болғанымыз үлкен кедергі тудыруда. Мұны түзеуіміз қажет. Бөлінген ақша желге ұшып жатыр. Себебі, ондағылардың өздері – орыстілділер.
Дос Көшім: Мен мәдениет арқылы тілді дамытуға келісемін. Алайда бұл ең бастысы емес, негізгі критерийлердің бірі ғана болуы керек. Кешенді болуы керек.
Қанат Нұров: Досекең бәрін жоғарыдан бастауды ұсынады. Ал менің ойымша, төменнен бастау керек. Тағы да 20 жыл бойы жоғарыдан ұрсақ та еш өзгеріс болмайды.
Дос Көшім: Біз төменгі жақпен  жұмыс жүргізе отырып, жоғарыны да ұмытпауымыз керек. Адамның бірінші– басы, сосын қолы-аяғы өспейді, бәрі бірге дамиды.
Тек қана төменмен жұмыс істеуден қорқамын. 90-жылдары біз сонда көп жұмыс істедік, жолды да жаптық, пойызды да тоқтаттық. Алайда төменнен бас­талса, дау-дамай, жанжал көбейіп кетеді.
Қанат Нұров: Мен төменнен бастау керек дегенде қоғам арасында тілге деген қажеттілікті тудыру, қазақ тілінде сөйлеттіру, соны қалау секілді мәселелерді айтқым келді. Келе-келе ол күрделеніп ғылымның да, саясаттың, әлеуметтің, медицинаның, техниканың тіліне айналар деген үмітім бар.
Шадияр Өстемірұлы: Шалақазақтар қазақтілділерге қарсы науқанды бастады. Бұрын көшеде айтылатын нәрсе БАҚ-қа шыға бастады. Қазақ журналистердің, жазушылардың: «Орыстар біздің досымыз, нағыз жауымыз шалақазақтар, күрессек, солармен күресейік»  деген пікірлерін естіп жүрміз.
Дос Көшім: Бізге саяси мәдениеттілік жетіспейді. Әркімнің өз ойын айтуға құқы бар. Ал біз өз кезегімізде қарсы пікір білдіре аламыз.  Мен соңғы кездері мұндай нәрселерге көңіл аудармауға тырысатын болдым. Бұларға жауап беру оларға жарнама жасаумен бірдей.
Қанат Нұров: Қазақтілді қазақтардың арасында Қазақстан халқының өркениетті жетістіктерінің маңызын жоққа шығаратындар бар. Қазақтілділерге ғана іш тартып, ағылшындарды да, орыстарды да, «шалақазақтарды» да жау көретін жаман мағынасындағы ұлтшылдар бар. Біз Ресейді, оның отаршылдығын жақтырмасақ та, Ресейдің арқасында дәстүрі ұқсас  Моңғолиядан жоғары тұрмыз.
Дос Көшім: Нақты деректеріңіз бар ма? Ол қандай топтар? Қандай ұран тас­тапты? Орыстар да кейде маған осылай дейді. Бірақ бірде-бір нақты мысалы жоқ.
Қанат Нұров: Кез келген ұлтта шектен шығушы бұзақылар бар. Басты тартыс осылардың арасында жүреді. Қазақтілділердің арасында жоқ деп айта алмаймыз. Мәселен, аттарын атамай-ақ қояйын, үкіметте отырған шала-қазақтардың кейбірі: «Бізге қазақ тілінің не қажеті бар? Өткенге оралу, қайта құлдырауға түсу неге керек?» – дегенін өз құлағыммен естігенмін. Сіз осындай шектен шыққан «шалақазақ» туралы нақты деректі қайдан көрдіңіз? Өз басым бұлай ойламаймын,  өз мәдениетіме дер кезінде қол жеткізе алмағаныма қынжыламын. Мұндай шектен шығушылар барлық топта да бар.
Бұрын қазақтілділер мен шалақазақтар арасын жақындату қиын болар деп ойлайтын едім. Бұл әңгімеден кейін ойымыздың бір жерден шығып жатқан тұстары көп екеніне көз жеткіздім. Біз тек жоғарыдағы және төмендегі шектен шығушылардан арылуымыз керек. Мұның әлеуметтің маңызы да бар. Шалақазақтардың дені – билікте, нағыз қазақтар – қарапайым халық өкілдері. Ресей тарихындағыдай әлеуметтік күйзелістерден сақ болуымыз керек. Орыс элитасы француз тілінде сөйледі, орысша сөйлеуге намыстанатын еді. Нағыз орыстілді халық, мұжықтар бәрін бұзып жарып, дегеніне жетті. Біз мұндай күйзелістерге дейін жетпеуіміз керек.

Шадияр Өстемірұлы

http://jasqazaq.kz/post/na%D2%93yz-%D2%9Baza%D2%9B%D2%9B-bil%D1%96kte-oryn-az

Aspandau Aspandau
Название нашего фонда отражает глубокий духовный смысл казахского глагола «аспандау» - «взвиться ввысь». Миссия Фонда: Объединение здоровых сил общества с целью выявления, накопления и развития личностного потенциала на территории Казахстана на основе создания целостной саморазвивающейся системы, важнейшими элементами которой являются наука и образование. Официальный сайт - http://aspandau.kz/
2 ноября 2012, 10:38
507

Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

«До какой же еще степени унижения должен дойти народ?!»

«До какой же еще степени унижения должен дойти народ?!»

Министерство труда и соцзащиты провело через парламент очередной крайне неоднозначный закон, который может вызвать всплеск недовольства в стране.
openqazaqstan
15 нояб. 2017 / 11:17
  • 23381
  • 19
«Почему я не хочу встречаться с мужчинами-казахами»

«Почему я не хочу встречаться с мужчинами-казахами»

Заранее отпишусь, данный пост не является попыткой оскорбить собственную нацию) Как говорится о вкусах не спорят, каждому свое.
Bonittta
16 нояб. 2017 / 14:28
  • 12146
  • 344
Почему катастрофический отток интеллектуальной элиты не тревожит Астану?

Почему катастрофический отток интеллектуальной элиты не тревожит Астану?

Как сообщает телеканал КТК, только за последние девять месяцев Казахстан покинули 28200 человек, из них почти пять тысяч инженеров, около 2700 экономистов и 1700 учителей.
openqazaqstan
вчера / 11:00
  • 6966
  • 44
Задержан казахстанец, продававший детей в сексуальное рабство в ОАЭ и Бахрейн

Задержан казахстанец, продававший детей в сексуальное рабство в ОАЭ и Бахрейн

Подтверждаются худшие предположения, циркулирующие в соцсетях. Периодические исчезновения детей в разных регионах Казахстана объясняются не только семейными проблемами и «синими китами».
openqazaqstan
16 нояб. 2017 / 15:46
  • 6031
  • 54
«Думай как британец»: 8 вещей, которым я научилась в Великобритании

«Думай как британец»: 8 вещей, которым я научилась в Великобритании

Как два года в Великобритании изменили мою жизнь. Несколько простых вещей, которые могли бы сделать нашу жизнь лучше.
goribaldi
13 нояб. 2017 / 16:51
  • 4034
  • 28
Мой личный рейтинг женщин: от пуританки до содержанки

Мой личный рейтинг женщин: от пуританки до содержанки

Сегодня предлагаю вашему вниманию мой личный рейтинг женщин. А вот я хочу быть домохозяйкой, правда, не пахать дома, а хозяйничать.
Mysli_v_Sluh
13 нояб. 2017 / 15:00
Российским женщинам нужны казахстанские мужчины?

Российским женщинам нужны казахстанские мужчины?

Отдельные инициативы некоторых российских чиновников вызывают в Казнете приступы просто-таки гомерического ржача. Женщин в регионе – пруд пруди, а вот мужчин, с которыми они могли бы создать семьи, не хватает.
openqazaqstan
14 нояб. 2017 / 15:55
  • 2560
  • 18
«Men in black» по-казахски: «сотрудники» плевать хотели на Закон о СМИ

«Men in black» по-казахски: «сотрудники» плевать хотели на Закон о СМИ

Бесцеремонные попытки силовиков помешать работе журналистов демонстрируют, в каком правовом государстве мы живём. Разбить телефон, угрожать, бить – всё это для «сотрудников» в порядке вещей.
openqazaqstan
13 нояб. 2017 / 19:02
  • 2423
  • 33
Поездка на заработки в Южную Корею: пройти таможню и не стать персоной нон грата

Поездка на заработки в Южную Корею: пройти таможню и не стать персоной нон грата

Между нашими странами действует безвизовый туристический режим до 30 дней. Но на таможне не "туристов" разворачивают назад с пожизненным запретом во въезд в их страну. Однако пройти паспортный контроль вполне возможно.
Krykbayeva
12 нояб. 2017 / 14:38
  • 2780
  • 46