• 89062
  • 158
  • 21
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Стереотип сынған күн

Соңғы жылдары шыққан саны аз, сапасы да қуанта қоймайтын селдір-селдір болып сирек біткен қазақ фильмдерінің әсері болар, алғаш рет Саяси шешімдер институтына «Шалды» көруге барғанда екіұшты ой болды. Тұрсынов таң қалдырмаса да тұқырта қоймас деген үміт отандық актерлар ойынына, дыбыстық монтаждалуына, әуен-өлеңіне, сценарий-қойылымына деген қалған көңілге жол беріп, тасада қалып бара жатқан-ды.

Бірақ бізге бұл қазақ киносының басына біткен негіздісі бар, негізсізі бар сынның сағы сынған күнді көру бақыты бұйырыпты. Алғашқы кадрлар мен ә деп басталғанда-ақ айтылған сөздер алдымызда төрт аяғын тең басқан (аздап ақсаңдауы бар, ол туралы кейінірек) туындының жүріп жатқанынан хабар берді.

Өзгені білмедім, өзім «Тұрсыновтың «Шалы» деген тіркестің көптің көкейінде қатталып, жатталып қалатынына сенімдімін.

Аздап аңғалдау, ақкөңіл, шарт мінезді, нанотехнологияңа, Хиггс бозоныңа, әлемдік конспирациялық құпияларыңа түкіргені бар шал бейнесінің Ерболат Тоғызқовқа бұйырғаны сәтті болған секілді. Себебі, бұған дейін үлкенді-кішілі рөлдердің біразын бұтарлаған көзтаныс актердың бас кейіпкерді ойнауы қазір қолда бар әсерді сыйлай алмас еді деген пікірдемін. Біреу аула сыпырады екен, біреу әкімшілік қызметте істейді екен деп сан-саққа жүгіртетін Тоғызақов қанша дегенмен көрермен үшін белгісіз тұлға. Ал ана фильмде дүнгеннің, мына фильмде өзбектің эпизодтық рөлдеріне ие болғаны негізгі кейіпкер аурасына қосқан экзотикалық үлесіне зиянын тигізе қойған жоқ.

«Шал» — қарама-қайшылыққа толы фильм. Әр адам оны өзінің қалыптасқан тұлғасына, формасына, таным-түйсігіне сай бағалайды. Әрине, туындыны жақтағандар ақиқат шындықты айтып, жақтырмағандар хақ жолдан тура тайды (немесе керісінше) деген сөз жоқ. Режиссер түсірді, ал өзгесі талғам мәселесіне келіп тіреледі.

Жеке өзім тек визуалдық ғана емес, рухани да қорек алып шықтым. Ұрпақ арасындағы күрделі қарым-қатынастың қиын-қыстау күнде қандай жағдайда боларына көз жүгіртуге тырысқан Тұрсынов көрерменді ұйқыға жатқызып, ішін пыстырар туынды түсірмеген екен. Содан болар абстрактілі, моральдік, адами сигналдарды қабылдауды ұнататындар да, көз алдында қандай да бір оқиғаның жүріп жатқанын қалайтындар да фильмге бей-жай қарамады.

Ендігіден былай басқа бәкене туындыларды арасында шоғыры биік болып көрінетін «Шал» қазақ киносына жаңа өрнек, сипат бере алады деп ойлаймын. Аздаған эпизодтық актерларға тән жасандылық пен дыбыстық монтаждың тамаққа кес-кестей тұрғаны болмаса (мұндай кедір-бұдырға үйренгеніміз сонша, мән де бермейміз), айтпағы әжептеуір, айбары да бар, көлденең жұртқа ұялмай көрсететін фильм отандық киноның ошағы сөнбесін дегендердің картотекасында тұруы тиіс-ау…

«Шалды» көру керек. Фильм тек соны қажет етеді. Ал сеанстан шығып алып немесе компьютерімізды/теледидарымызды сөндіріп ұзақ-ұзақ ойларға берілуімізде Тұрсынов туындысының шатағы жоқ.

Режиссер баспасөз мәслихатында «мен «Шалды» қараған адамның кинодан шығысымен әкесіне хабарласқысы келгенін қалаймын» деген болатын. Тұрсынов жеке маған қатысты алғанда мақсатына жетті – экрандағы бір жапырақ Қасым шал 75-ке келген әкемді көзіме елестетті, сағындырды.

Дінмұхамед Зиядин

Түпнұсқа: shal.kinostan.kz

Dinmukhamed Ziyadin aliziyadin
17 октября 2012, 17:59
3064

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Мен бұл киноға ғашық болып қалдым! Кез келген фильм мені жылата алмайды (көптеген драмаларда дәлелденген), бірақ "Шал" жылатты... Өзім үшін көптеген ой түйдім, бәрі дерлік "розовый" әлемде өмір сүрмейді, біздің күн сайынғы ивент, патиларымыздан өзге де әлем бар. Онда адамдар қой бағып, малын сақтап қалу үшін далада неше түрлі қиындықтармен күреседі...
Ермек Тұрсыновтың үлкен экранға қарапайым шалды, ауыл өмірін, қарапайым дүниені шығарғаны қазіргі зымыраған өмірде өте өзекті болды. Рахмет, сол үшін де! Бәрі түсінікті дүниелер сияқты болса да, осындай қарапайым құндылықтарды осылай еске салып тұру керек!

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Инструкция для аллергиков. Как бороться с аллергией в период обострения

Инструкция для аллергиков. Как бороться с аллергией в период обострения

Я аллергик с детства. Имею аллергию на пыльцу березы, липы, полыни (выяснил это благодаря кожным пробам), а также пищевую аллергию на горчицу. Свои проблемы знаю, однако это меня не спасло.
Romeo_17
15 авг. 2017 / 17:21
  • 38933
  • 63
СМИ – ассистент провокаторов? Как гости из соседних стран сеют раздор в Казахстане

СМИ – ассистент провокаторов? Как гости из соседних стран сеют раздор в Казахстане

Инцидент с пьяным киргизским гостем на борту Air Astana, наверное, остался бы только во внутренних сводках авиакомпании, если бы г-н Доган, не поднял громкий крик о государственном языке.
openqazaqstan
17 авг. 2017 / 14:43
  • 11481
  • 177
Казахский национализм раньше выглядел несовременно. Теперь он другой

Казахский национализм раньше выглядел несовременно. Теперь он другой

Националисты стали совсем другими. По-английски хорошо говорят, русскую классику цитируют. Очень современные, образованные, адекватные. А после Крыма в националисты уже чуть ли не любой казах готов был записаться.
Aidan_Karibzhanov
16 авг. 2017 / 16:52
Имеющий уши да услышит. Латиница касается только казахского языка

Имеющий уши да услышит. Латиница касается только казахского языка

Президент Назарбаев наконец-то разъяснил для всех, кто ещё не понял, очевидный вопрос, который всем в Казахстане очевиден. Елбасы повторил: на латиницу мы переводим казахский язык, и это не означает отказ от русского языка.
openqazaqstan
18 авг. 2017 / 16:23
  • 3275
  • 52
«Доехать до Алтын Орды» – как мошенники обманывают алматинцев

«Доехать до Алтын Орды» – как мошенники обманывают алматинцев

Из множества грустных откровений постепенно сложился перечень самых распространённых уловок охотников за нашими деньгами. В нём ожидаемо лидировали профессиональные попрошайки.
caravan_kz
16 авг. 2017 / 15:05
  • 2222
  • 4
Надо научиться видеть скрытые экономические процессы за вспышкой национального гнева

Надо научиться видеть скрытые экономические процессы за вспышкой национального гнева

При полном отсутствии бюджетного жилищного строительства, целые аулы оседают в ветхих домишках, сквозь заборы которых насмешливо возвышаются башни "коктемов", "риц карлтонов" и "есентаев".
niyazov
19 авг. 2017 / 11:16
  • 2256
  • 61
В Кокшетау строят два парка для молодёжи. Будут учтены интересы и любителей спорта

В Кокшетау строят два парка для молодёжи. Будут учтены интересы и любителей спорта

Общая площадь парка составляет 25 гектаров. На территории предусмотрено устройство прогулочных дорожек, площадок для установки аттракционов и павильонов различного назначения, цветников.
zhasakmola
17 авг. 2017 / 17:13
  • 2067
  • 1
В «Жилстройсбербанке» посоветовали не ходить в кафе, а копить на квартиру

В «Жилстройсбербанке» посоветовали не ходить в кафе, а копить на квартиру

При какой зарплате можно купить квартиру, рассказала председатель правления АО ЖССБ Ляззат Ибрагимова. Она также подчеркнула, что придется забыть, что такое вечеринки, кафе и всякие развлечения.
tala03
18 авг. 2017 / 9:55
  • 1672
  • 47
Как я перестала верить в бога: «Религия показалась мне фарсом, а бог – выдумкой»

Как я перестала верить в бога: «Религия показалась мне фарсом, а бог – выдумкой»

Первое, что зародило во мне сомнения – это стэндап-выступление Джорджа Карлина. Его монолог о религии показался мне смешным, но его было недостаточно, чтобы пошатнуть годы моей веры в бога.
DominaOmnium
18 авг. 2017 / 22:17