• 94658
  • 7
  • 0
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Айтақырға айналған Алатау

Ауыл шаруашылығы министрлігіне қарасты Орман және аңшылық шаруашылығы комитетінің төрағасы Ерлан Нысанбаев, «Табиғат» экологиялық одағының төрағасы Мэлс Елеусізов, былтыр 17 мамыр және 27 маусымда дүлей құйын шыршаларын сұлатып кеткен Іле Алатау мемлекеттік ұлттық табиғат паркіндегі табиғат апатының зардаптарын жою, сондай-ақ құлаған шыршалардың орындарына жас көшет отырғызу жұмыстарын барып көрді.
Алматы облысындағы Іле-Алатау мемлекеттік ұлттық табиғат паркінің (МҰТП) аумағына жататын «Мохнатка» жотасында қызу жұмыс жүріп жатыр. Медеу мұзайдынынан Шымбұлаққа қарай көтерілетін тау беткейінде орман шаруашылығының 81 жұмысшысы өртенген ағаштарды кесіп, тауды айналып өтетін жолға қарай домалатып жатыр. Жиналған кеспелтектер автокөліктерге тиеліп күресінге шығарылады. «Мохнатка» тауында 22 тамыз күні түнде өрт шығып, таудың сәнін келтіріп тұрған шыршалар екі күн бойы сатырлап жанды. Бұл беткейдегі былтырғы құйын жапырып кеткен шыршалардың 70 пайызы жиналып алынған. Осы оқиға бойынша жұмыс істеген комиссияның мәліметтері бойынша, негізінен, өртенген жердің жалпы аумағы 77,6 гектар, соның ішінде орманмен қамтылған алқап 47,6 гектар болған. Өрт келтірген залалдың жалпы сомасы 388 млн теңгеден астам. 
- Орман шаруашылығының инспекторлары, шамамен елу шақты адам түнгі сағат 22.10 минутта өрт сөндіруге кірісті. Артынша Алматы қаласының өрт сөндіру қызметтерінен 12 техника мен 200 адам келді. Талғар жақтан да бір экипаж өрт сөндіру техникасы көмекке жетті. Ең бастысы, шыршаның жас көшеттері егілген 55 гектар жерге өрттің жалынын жеткізбедік. Онда өрттің шығыны тіпті көп болар еді. Әрбір шыршаны біз питомникте төрт жыл бойы өсіріп, бағып-қағамыз. Содан кейін оны апарып отырғызатын жер дайындаймыз. Тау-тасқа балапан шыршаны отырғызу да оңай жұмыс емес. Оның өзіндік технологиясы бар. Былтыр құйын жел құлатқан аумақтардың тазарған 20 гектар тау беткейлеріне шырша еккен болатынбыз. Қазір олар тамыр алып, өсіп жатыр. Енді он-он бес жылда бой көтеріп алса әрі қарай тезірек өсіп кетеді. Осы уақытқа дейін құлаған шыршалардың 20 текше метрі жиналды, - дейді Іле Алатау мемлекеттік ұлттық табиғат паркіндегі Орман қорғау бөлімінің бастығы Дархан Исабеков.

Жалпы, орман өртін сөндіруге Іле Алатау МҰТП, Қазавиаорманқорғау, Алматы және Алматы облыстық төтенше жағдайлар жөніндегі департамент, Қорғаныс және Төтенше жағдайлар жөніндегі министрліктердің әскери бөлімдері, Қазавиақұтқару сияқты мекемелердің қызметкерлері қатысты. Оған барлығы - 448 адам, 12 АЦ, 9 арнайы техника, 41 көмекші техника және бес тікұшақ жұмылдырылды. Екі күннің ішінде өрт ауыздықталып, сөндірілді. Кейбір шыршалар қазірге дейін бықсып жатыр. Орманшылардың айтуынша, қылтан жапырақты ағаштардың түбірі бір тұтанып алса, қар жауғанша іштен бықсып, түтіндеп тұратын көрінеді. Сондықтан оларды өшіру үшін әрбір жұмысшы тауға шығарда өзімен бірге 5 литр суды көтере барады. Кейбір ағаштардың от кеулеген түбі босап, төмендегі плотинаға баратын жолға құлау қаупі бар. Қазір 9 гектар жердегі құлап жатқан шыршаларды, от шалған түбірлерді жол бойына түсіріп, қоқыс төгетін жерлерге шығаруда. Тазалау жұмыстары кезінде жолдың бұл кесіндісіне екі жағынан жол полициясы тосқауыл қойған. Тезірек бітіру үшін тазалау жұмыстарымен айналысып жатқан төтенше жағдайлар қызметкерлеріне қосымша ұлттық парктің қыз­меткерлері жұмылдырылған.
- Өрттің неден шыққаны әзірге белгісіз. Біреулер қасақана өртеді ме, жоқ басқадай себептер болды ма, оны нақты айта алмаймыз. Қазір «Мохнатка» жотасында күн сайын 60-80 адам тазалау жұмыстарымен айналысып жатыр. Барлық жұмыстарды келесі жылы бітіруіміз керек. Түргеннен Каскелеңге дейінгі орман шаруашылықтарының бәрі жұмыл­дырылды. Өрттен келген залал 388 млн теңгені құрайды. Бүгінде Қа­зақстанда ғана емес, әлем бойынша қатты ыстық болып, өрт қаупі жиіледі. Ресейде соңғы жылдары миллион гектар орман алқабы өртеніп кетті. Семей өңіріндегі ормандарда өрт көп шығып жатыр. Қазір Іле Алатау МҰТП өртенген алқаптың шыршаларын қалпына келтіру үшін Үкіметтен 86 млн теңге бөлуін сұрап отырмыз. Өртенген жердегі шыршалардың қалпына келуі үшін кемінде 25-30 жыл уақыт керек. Ол үшін алдымен күлге айналған жерге шөп егіледі, одан кейін бұталы өсімдіктер, жапырақты ағаштар өсіріледі, содан кейін қылтанды ағаштарды егеді. Бұл өте ұзақ процесс. Былтырғы жылы құйыннан құлаған шыршаларды да беткейлерден төмен түсіруіміз керек. Кейбір адам аяғы жетпейтін құлама құздар болмаса, жоталардағы желсұлатпаны (ветровал) тазалауға күшіміз де, тәжірибеміз де жетеді. Өткен ғасырда бүкіл Қазақстанда мұндай құйындар болған емес. Сондықтан алғашқы кезде біз тау беткейлерінде қалай жұмыс істеу керектігін білмедік. Қазір қолымыз үйренді, тәжірибеміз бар. Қазір желсұлатпаның шеті 500-700 метр биіктікте. Бәрін қолмен істеуге тура келеді. Бұл оңай шаруа емес. Дегенмен қыс кезінде құлаған шыршаларды мұз астаулармен төмен сырғыту оңайлайды. Сол кезде жоспарды орындаймыз, деген үміт бар. Қалай болғанда да Медеу шатқалын желсұлатпадан толықтай тазартуға міндеттіміз, - дейді Орман және аңшылық шаруашылығы комитетінің төрағасы Ерлан Нысанбаев.
Шындығында, орман, дала өрттері жылдан-жылға көбейіп, етек алып барады. Мысалы, Павлодар облысының мамандары орман мен далалық алқапта тұтанған өртпен бес тәулікке жуық алысып, кеше толықтай сөн­дірілді. Павлодар облысының Железинск ауданындағы ірі орман өрті 1 қыркүйек күні кеште басталған. Тілсіз жау жалпы 144,9 гектар алқапты, соның ішінде орманның 125,2 гектарын жалмаған. Көп жағдайда өртке адам факторы себеп болады. «Мохнатка» тауындағы өртке де адамдар себеп болған сияқты.
- Менің қызметім осы болғандықтан осында арнайы келдім. Тау беткейлерінен құлаған шыршаларды басқа жасыл желектерге зиянын келтірмей түсіруге қазір жұмысшылар үйреніпті. Алғашқы кезде төмен домалататын шыршалардың діңгектері жолындағы ағаштардың бәрін түбірімен жұлып әкететін. Қазіргі істеліп жатқан жұмыстарға көңілім толады. Ал «Мохнатка» тауындағы өртке келсек, оны біреулер қасақана өртеген деген ойдамын. Өйткені өрт үш жерден тұтанған. Ол жерге турис­тер де, малшылар да бармайды. Тік құламаға түнгі сағат ондарда кім баруы мүмкін?! Оны құзырлы органдар тексерсін. Демек, біреулерге ажиотаж туғызу керек болған. Қолдан жасалған өрт. Менің нақты, жүз пайыздық тұжырымым осындай. Іле Алатау мемлекеттік ұлттық табиғат паркі - бұл әкімшіліктің де, ешқандай министрліктің де құзырлығында емес, ол мемлекеттік ұлттық парк. Сондықтан оған барлығымыз кө­мектесуіміз керек. Қазір жалаңаш қалған тау жотасы жүргіншілерге қауіп төндіреді. Төбеден тас домалауы мүмкін, қыста қар көшкіндері жүреді. Олай болса, оң жақ беткеймен өрлейтін жолды уақытша жауып тастау керек, - деп «Табиғат» экологиялық одағының төрағасы Мэлс Елеусізов өзінің ойын айтты.
Табиғат қорғаушысы Мэлс Елеусізов Төтенше жағдайлар министрлігі және АШМ Орман және аңшылық шаруашылығы комитетіне «Ерікті өрт сөндірушілер» қоғамын құру туралы ұсыныс жасаған көрінеді. Ерікті өрт сөндірушілер дружиналарын осы құзырлы органдар қаржыландырып отырса, орман, дала және басқа өрттердің алдын алуға болар еді, деген пікірін айтып, комитет басшысына тың ой салды.

Қайыржан ТӨРЕЖАН

«Айқын» AIKYN
Айқын» республикалық қоғамдық-саяси газетінің алғашқы саны 2004 жылы 6 наурызда жарық көрді. 2005 жыл газет Президент сыйлығын жеңіп алды. 2006 жылы «Алтын жұлдыз» сыйлығын иемденді. Аптасына 5 рет шығатын күнделікті газеттер арасында «Айқынның» өз орны бар. Аз ғана уақыт ішінде «Айқын» республикадағы белді де беделді басылымға айналып, Қазақстанның бұқаралық ақпарат кеністігінде өз ор…нын тапты. Газеттің әр нөміріндегі мақалалар түрлі сараптамалық шолуларда, пікірталастарда негізгі тақырыпқа айналып, интернет жүйесінде де қайта басылып келеді. Шенеуніктер, менеджерлер, түрлі деңгейдегі кәсіпкерлер өз жұмысын біздің газеттегі жаңалықтарды оқудан бастайды. Республикалық қоғамдық-саяси басылым – «Айқын» газеті қазақ қоғамының мәдени өмірі мен қоғамдық-экономикалық, саяси деңейін көтеруді алдына мақсат етіп қойған. Басылымның бірқатар облыстарда тілшілер қосыны бар. Сондай-ақ Будапешт, Пекин, Ашхабад қалаларында өз тілшілеріміз қызмет етеді. Газеттер бағасы мен таралымы жағынан б
10 сентября 2012, 15:41
558

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

О проститутках, ЗППП и других сексуальных страстях

О проститутках, ЗППП и других сексуальных страстях

У меня обширный сексуальный опыт, и я этим не хвастаюсь. Будь у меня возможность, променял бы это всё на одного партнёра. Но так как с личной жизнью не заладилось, а секс я очень люблю, то приходилось изворачиваться.
bez_prav
18 окт. 2017 / 18:01
Отчего в Казахстане предвзятое отношение к отечественному продукту?

Отчего в Казахстане предвзятое отношение к отечественному продукту?

Вы когда-нибудь пользовались казахстанской косметикой? Я тоже нет, поэтому сразу же откликнулась на приглашение своего фейсбук-френда протестировать отечественные крема… из Степногорска.
Shimanskaya
16 окт. 2017 / 11:32
  • 3006
  • 35
Я помню тот день, когда мне позвонили друзья и сообщили: «Она выходит замуж». Часть 2

Я помню тот день, когда мне позвонили друзья и сообщили: «Она выходит замуж». Часть 2

Я знал дату свадьбы. За неделю до свадьбы в соцсети "Вконтакте" на все мои последние фото, был проставлен лайк с её профиля. Сердце забилось сильнее. В душе загорелась наивная, крошечная надежда.
Dominator-kz
17 окт. 2017 / 15:41
Льготное кредитование для молодежи Алматы. Не хоромы, но для начала неплохо

Льготное кредитование для молодежи Алматы. Не хоромы, но для начала неплохо

Если вам нет 35 лет и у вас нет своего жилья, то есть интересная гос.программа. Нишевая программа - молодые семьи Алматы до 35 лет, семья - это как минимум 2 супруга без детей.
DanaJarlygapova
19 окт. 2017 / 16:21
Мой парень – «тиран». Почему я вступила в такие отношения?

Мой парень – «тиран». Почему я вступила в такие отношения?

История из моей жизни. Я вспоминаю эти отношения и сама не могу понять - как так произошло? А дело в том, что вы и сами не заметите. Это наступает плавно и динамично.
Altynai_JA
18 окт. 2017 / 14:17
Доверяют ли граждане Казахстана полицейским? Социальный опрос

Доверяют ли граждане Казахстана полицейским? Социальный опрос

Борьба с оборотнями в погонах идёт не один год, но без особого эффекта. Это даёт повод подробнее поговорить о нашей полиции и её проблемах. Как относятся к полицейским казахстанцы?
voiceQZ
20 окт. 2017 / 18:42
  • 2370
  • 40
«Автобусная неделя». Выдержит ли аким Шымкента давку в общественном транспорте?

«Автобусная неделя». Выдержит ли аким Шымкента давку в общественном транспорте?

Аким Шымкента Габидулла Абдрахимов нашёл решение накопившихся проблем городского транспорта. Все ключевые работники акимата некоторое время будут сами ездить на автобусах.
openqazaqstan
18 окт. 2017 / 10:53
  • 1873
  • 35
Сказ об офисных планктонах. А какой работник ты?

Сказ об офисных планктонах. А какой работник ты?

Я проработала во многих компаниях и повстречала очень много разных интересных людей. Исходя из моих наблюдений, могу описать несколько категорий работников. Может, речь пойдет о ком-то из вас…
Altynai_JA
18 окт. 2017 / 17:51
  • 1847
  • 17
Аркадий Волож привел в Казахстан «Яндекс.Лицей». Плакать или радоваться?

Аркадий Волож привел в Казахстан «Яндекс.Лицей». Плакать или радоваться?

"Яндекс.Лицей" зашел в казахстанские школы. План - учить бесплатно программированию, формировать себе кадры и выйти на мощность 10 тысяч школьников в год.
Zhumanova
18 окт. 2017 / 8:36
  • 1701
  • 16