• 56005
  • 93
  • 14
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Балалық шақтың «фольклоры»

Кім бала болмады дейсіз? Балалық шақ бәріне ортақ ностальгия. Сондықтан, сонда жиі қонақ болып, есалаң кездерді еске түсіріп, тентектігімізді айтып бір марқайып қаламыз. Ол кезде істегеніңнің бәрі жарасады. Қазір ғой, қарқылдап күлсең де, дарақыланып дауыс көтерсең де, айқайлап ән айтсаң да жағымсыз көрінесің.

Қарап отырсақ, көпшілігінің балалық шағы ұқсас келеді (ауылда өскендердікі әрине). Бірақ, қанша ұқсас болғанмен, соншалықты қызық. Ол кездегі қулығың да сыпайы көрінеді, тентектігің де сүйкімді келеді. Сол көпшілігінің басында бар ұқсастықтардың бәрін жіпке тізбесем де, ойыма оралғандарын ұсынып отырмын.

******

Біздің ауылда «ғұлы-ғұлы» деген бар. Құм жерлерді кішкене ұйық қылып қазып ап, астында тығылып жатады. Атын әлі күнге дейін білмеймін. Ауылдағылар оны осы күнге шейін «ғұлы-ғұлы» деп атайды. Сол ғұлы-ғұлыны құрығымызға түсіріп, оны өлтіріп табанымызға жағатынбыз. Желаяқ боласың дейді үлкендер. Ол үшін алдымен құмырсқа ұстап аламыз да, ғұлы-ғұлы ұйығына тастап жібереміз. Сосын әлгі «зынданнан» шығу үшін құмырсқа айналасын қазып тыпырлай бастайды. Сол кезде құмның астындағы ғұлы-ғұлы құмырсқаның аяғынан тартып, өзінің бар екенінен хабар береді. Біздің қармағымызға да осы жағдайда ілінетін. Балалық аңғалдықпен қанша ғұлы-ғұлыны құрбан еткенім есімде жоқ, бірақ табаныма жағудан шаршамайтынмын. Содан желаяқ болып кеткенім жоқ бірақ. Біздің ауылда әлі күнге дейін Усейн Болтты кішкентайында аяғына ғұлы-ғұлыны көп жаққан-ау деп таңырқап отыратындар бар. Мұндай әрекетті Шиелі ауданының бірнеше ауылында әлі күнге дейін күшін жоймағанын естіп, қызыға, тамсана қарадым.

******

«Құрбақа өлтірсең, жел тұрып, жауын жауады» дейтінбіз. Құрбақаның да пайда болатын кезі белгілі. Ол кезде жаңбыр табиғатқа өң бермейді, керісінше егінге кері әсерін тигізеді. Бірдеңені біліп айтады екенбіз ғой.

******

Молаға қарап қол шошайтпайтынбыз. Егер байқаусызда саусағымызды сол жаққа бағыттай қалсақ, сол саусақты ауырғанша тістеп, табанымызға басатынбыз.  Әруақты риясыз құрметтеу деген осы шығар.

******

Бала кезде әжетхана дегенді білмеуші едік. Көрінге жерге әжетімізді өтеп жүре береміз. Бірақ, үлкен дәретке отырғанда ешқашан бір-біріміздің әурет жерімізді көрсетпейтінбіз. «Егер көріп қойған жағдайда, шешеңнің емшегінен сүт шықпай қалады» дейтін кеудеде үрей тұратын. Бүгінгі кейбір қылығымызға қарап, балалық шағымызда ақылдырақ болған екенбіз ғой дейміз. Нағыз этикаға баулитын балалық «тиым» емес пе?!

******

Кездейсоқ араның (біз жақта «әре» дейді) ұясына тап болғанда «Пышағым бар, балтам бар» деп қашатынбыз. Соған қарамастан араға талай таландық. Бірақ, әлгі сөзде бір құдырет бардай қайта-қайта айтушы едік. Осы сөзді Талдықорған жақта жел тұрғанда айтады екен. Қызық.

******

Бала күндерімізде ертеден кешке дейін далада жүреміз. Сонда жас жыңғылдардың шыбығын сындырып ап, балшықтан жұмбаз ұрып, кішігірім үй тұрғызатынбыз. Содан кеш батқанда, таңертеңнен бері еңбекпен салған үйімізді түнде шайтан пайдаланып кетпесін деген оймен «Мен ойнаған жоқпын, шайтан ойнады» деп бұзып кететінбіз. Ертесіне сол дағдыға қайта көшеміз.

******

Біздің жақта құмырсқаның екі түрі болатын (басқа да түрлері көп қой, бірақ біз осы екеуін бөлек қоятынбыз). Бірінің қимылы ауыр әрі қоңыр түсті, ал, екіншісі қап-қара әрі жылдам. Бірін совет, бірін фашист дейтінбіз. Екеуін ұстап алып бір-біріне қарсы қойсаң, міне қызық! Фашист қашқанша алысатын. Бір қызығы, фашистке фашисті қарсы қойсаң, немесе советке советті айдап салсаң да ешқашан қарсыласпайды. Кеңестік кезеңнің ықпалы ғой, қазіргі балалар олай істемейді. Істеген күнде «жеңімпаз құмырсқаға» қазақ деген ат беруші еді...

     
28 августа 2012, 18:56
5753

Загрузка...
Loading...

Комментарии

братан ол ойындардын сонын биз ойнадык ко. ка ауылда кишкентай балдар ойнамайт ондайды.
қазіргі балалардың балалық шақтары біздікінен ерекше, кейде қызықсыз болып көрінсе де, еш күмәнсіз, олар сол кездерді жүректегі жылылықпен еске алады.
Керемет! Тамаша! Маған қатты ұнады! Балалық шағымның ең ғажап сәттерін еске салып, сағындырып жіберді... Әсіресе, "ғұлы-ғұлы" мен "ара" туралы дәл тауып айтылғандай.. Жүрекке жылу, жүзіңе күлкі үйіретін осындай әсерлі мақала үшін үлкен рахмет!
Балалықтың қайта келмес шақтары-ай!!!
Тiлге бай Тарактынын Тарландарынан соз артылмаган гой шiркiн.Кайта келмес балалык шакты осылай сагынышпен еске аламыз.Еш уайымсыз журетин кундер ай.Жибер Жаке
Балалык шакка билетсиз-ак барып келгендей болдым гой,керемет екен жазбаныз. Тура биздин жактын ойындары
Еххх!!! Еске түсе кетті, жоғарыда айтылғанның бәрін ойнағанбыз!

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Школа High Tech High – дети здесь самостоятельны так же, как и профессионалы в офисах

Школа High Tech High – дети здесь самостоятельны так же, как и профессионалы в офисах

Известный казахстанский бизнесмен становится первопроходцем и создает школу, о которой можно только мечтать. То, что мы, как взрослые, делаем в бизнесе, дети будут делать в этой школе.
Zhumanova
24 апр. 2017 / 16:29
  • 18321
  • 3
Как выбрать новостройку в Алматы: инсайты, критерии и личный опыт

Как выбрать новостройку в Алматы: инсайты, критерии и личный опыт

Я прекрасно понимаю тех, кто долго ищет подходящую квартиру - сама искала, потратила на поиск 1,5 года. Что, прежде всего, повлияло на мой выбор при покупке квартиры в новостройке Алматы?
Zhumanova
21 апр. 2017 / 10:04
  • 3669
  • 12
«Третья мировая война начнётся в мае 2017 года» – провидец из Португалии

«Третья мировая война начнётся в мае 2017 года» – провидец из Португалии

Провидец из Португалии по имени Горацио Вильегас считает, что новая мировая война состоится уже в текущем году. Считается, что португалец два года назад объявил, что Трамп станет президентом.
Seattle
21 апр. 2017 / 15:33
  • 3464
  • 12
Кому в Казахстане жить хорошо? Почему мы остаёмся в топ-5 стран мира по числу самоубийств

Кому в Казахстане жить хорошо? Почему мы остаёмся в топ-5 стран мира по числу самоубийств

Всё ли так хорошо у жителей Казахстана? Почему-то наша страна сохраняет твёрдые позиции в первых строчках мировых рейтингов по числу самоубийств.
openqazaqstan
24 апр. 2017 / 16:54
  • 3105
  • 18
Депутат сената Айтимова: «Не нужно критиковать депутатов, так как вы сами их избирали»

Депутат сената Айтимова: «Не нужно критиковать депутатов, так как вы сами их избирали»

Наши депутаты известны не достижениями и работой, а своими высказываниями. Сегодня в СМИ вышла новость, где депутат сената Бырганым Айтимова ответила на критику народа.
tala03
20 апр. 2017 / 13:44
  • 2551
  • 20
Каждую ночь я жду его. Почти каждую ночь он оправдывает мои ожидания

Каждую ночь я жду его. Почти каждую ночь он оправдывает мои ожидания

Каждую ночь я жду его. Такая уж у него работа, он приходит поздно. Но почти каждую ночь он оправдывает мои ожидания. Когда его долго нет, признаюсь, я начинаю нервничать. Названивать и писать смс-ки...
DominaOmnium
21 апр. 2017 / 2:25
  • 2350
  • 11
Советы бывалого: выбираем надежную систему денежных переводов и хранения денег

Советы бывалого: выбираем надежную систему денежных переводов и хранения денег

Какую систему выбрать для денежных переводов внутри СНГ и как избежать потерь при девальвации. В общем, берегите свои кровно заработанные, помните...
Pablo13
20 апр. 2017 / 16:00
  • 2194
  • 19
Атбасарская дамба: кто так красиво сэкономил 137 миллионов?

Атбасарская дамба: кто так красиво сэкономил 137 миллионов?

История с разрушенной атбасарской плотиной получила интригующее продолжение. На официальном уровне говорят о 200 млн тенге, в то время как районный аким сообщил, что дамбу строили совсем за другие деньги.
openqazaqstan
20 апр. 2017 / 15:10
  • 2144
  • 14
Показательный случай в самолете, когда чужая грубость может стоить вам жизни

Показательный случай в самолете, когда чужая грубость может стоить вам жизни

Во вторник во время полета я сидела себе в наушниках, никого не трогала.. и тут на меня напал кашель. Возможно, простуда начинается, подумала я. Но кашель лишь усиливался и не прекращался.
Amiko
20 апр. 2017 / 16:04
  • 2122
  • 13