• 80025
  • 46
  • 7
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Қазақ тарихы - жалғасы

сонымен Қазақтар жайлы тарихи зерттеулерді жалғастырамыз. Алдыңғы бетте жазғандай, аталарымыз әлемдегі ең ұлкен мемлекетте тұрған. Сол кездегі аталарымыз қандай болған? Кім болған? Қазіргі заманнан қарайтын болсақ, бізге мәлім тек аңыз бен атадан қалған салт дәстүр.

Сол кезден қалған Қазтұған жыраудың әні бар, Бекболат ағамыз айтқан, соны тыңда:

Әлқисасын тағы бір түсіндіріп жіберейін, оқиғамыз 15 ғасыр мен 17 ғасыр аралығында болған. Ноғай хандығы мен Қазақ хандығы араздасып, екі ара келісімі мен Қазақтар Еділдің жағалауын тастап көшіп барады. Қарап тұрсаң екі қалың ел арасындағы конфликт болды деп айтуға болады осы уақыттың сөзімен. Сонда аталарымыз қан төгіс болмасын деп, көшуді жөн көрген. Себебі қан төгу үлкен күнә!!! Міне осылай шешілетін даулар.

Кетерінде Ноғайларға айтқан есіл жыраудың сөзі қандай!:

 
Қайырлы болсын сіздерге.
Бізден бір қалған, Еділ жұрт.
 

Егер екі ел арасы қантөгіс болып, жеңгені ту көтеріп, жеңілгенді құл қылса, жырау осындай сөз айтарма еді?

Бұл бір көрініс, енді Қазақ атамыздың тағы бір қырын келтірейін. Ол бәріне мәлім "Қозы Көрпеш - Баян Сұлу" аңызы:

Шынымен болған оқиға. Сонда Қодарға адам өлтіргені үшін 40 құдық қазу керек, деген айып салынады. Күнәсін өтеу үшін. Енді өзің қарашы, бір жағынан дауды соғыссыз, сөзбен шешкен қаншама биіміз болған. Қазақ жалпы құл ұстамаған халық. Ал екінші жағынан біздің Қазақ атамызды ат үстінен түспей жаугершілік заманда өмір сүрді дегісі келеді, тарихшыларымыз. Өзің ойлап шеш, атаң сенің кім болған? Бір қолымен адам басын кесіп жіберетін бау кеспе ме? Жоқ әлде жүрегі нәзік, әуені мен тілдің арқасында рухани мол байлық қалдырған, аруын асқақтап көтере білген, біреудің ала жібін аттамаған адам баласы ма? Кімді таңдайсың? Кімнің баласы боласың?

Жалпы айтысып сөзбен дауды шешу барлық түркі тілдес халықтарға тән. Тіпті Әзірбайжан халқының тойында болған екі жерлес елдің арасындағы айтыс-тартыс Youtube арнасында көптің көзіне түсіп үлгерді.

Тағы білесің, адам өлсе оның құнын төлеу бәріне де міндет болған. Тек еш бір ру - тайпа сондай кең алқапта дауды қан төгіспен шешпеген. Әрине сондай үлкен мемлекеттің өз әскері болған, оған сөз жоқ. Және қолбасшы деп билер лайық адамды таңдап, оны Қаған деп атаған. Ал алда-жалда шет елімен соғыс шығып жатса, билер қан төгіс болатынын білгенде, қолбасшы ретінде қан төгуге шамасы келетін, адам қанын төкті деген күнәні мойынына көтере алатын адамды тағайындаған. Сол адамды билер Қан деп атаған, себебі билердің үкімімен ондай адамға қан төгуге рұқсат беріледі. Содан ол сөз біздің заманға Хан деп келген. Біз білетін әлемге әйгілі сондай адам Шыңғыс Қан болып тұр. Осындай кең алқаптың ішінде бүлік көп шығып, адамдар қиналғаннан кейін, билер оған ел ішіндегі алауыздықты тоқтатып, ел іргесін түзеу үшін, қан төгуге рұқсат беріп, Қан атағына лайық деп шешті. Әрине, нәтижесін бәріміз білеміз, билер ұсынған тапсырманы Шыңғыс Қан толығымен орындап, ел ішіне тыныштық әкелді. Бүлік шығарған елдің басын алып, елдің ішінде қайта тыныштық орнатты. Тек заң бойынша соғыс біткеннен кейін Қан өз міндетінен қайтарылып, Қаған болады. Содан кейін салт бойынша келесі Қанды қайтадан билер тағайындау керек, ал біз білетін Шыңғыс Қан осы атақты өз ұрпақтарына бұйырды. Онысы әрине қате шешім болды. Соның кесірінен алпауыт жатқан мемлекет қайта жиналмастай шәшілді. Көршілес жатқан елдер бір-біріне жау болып, қан төгіс деген тоқтамады.

Аталарымыздың тарихын әлі де зерттейміз келесі жолдары...

bolat1
29 июня 2012, 10:43
1151

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

«Это будут твои большие похороны». Гуф высказался о Скриптоните и Басте

«Это будут твои большие похороны». Гуф высказался о Скриптоните и Басте

Досталось и Скриптониту, который ранее опубликовал запись, о том, что больше не будет сниматься в клипе Гуфа и Тимати. "Я тебя ни о чем больше не попрошу, казах ты мой дорогой" - высказался рэпер.
tala03
вчера / 15:48
  • 3007
  • 10
Почему депутат Божко хочет ограничить приток сельской молодёжи в города?

Почему депутат Божко хочет ограничить приток сельской молодёжи в города?

Вице-спикер Мажилиса Владимир Божко остановился на некоторых деталях известного конфликта в Астане возле строящегося «Абу Даби Плаза», затронув проблему «многочисленной сельской молодёжи»...
openqazaqstan
19 сент. 2017 / 13:16
  • 2534
  • 64
«Моя депрессия длилась больше двух лет». История о том, как я была готова сдаться

«Моя депрессия длилась больше двух лет». История о том, как я была готова сдаться

По данным статистики 2017 года Казахстан занимает 4 место по самоубийствам. Говорить об этом - социальное табу. Мы игнорируем разговоры о депрессиях. Потому что нам страшно.
goribaldi
18 сент. 2017 / 15:45
  • 2467
  • 83
Юрист, пришедший в школу учителем по зову души, о главной проблеме системы образования

Юрист, пришедший в школу учителем по зову души, о главной проблеме системы образования

Алматинский учитель поставил диагноз системе, частью которой является образование. Будучи успешным юристом, имевший степень МВА, он вдруг развернул траекторию своей карьеры, став обычным школьным...
Zhumanova
сегодня / 16:26
  • 1836
  • 4
«Папина принцесса» или «обезьяна с гранатой»? Случай в бассейне

«Папина принцесса» или «обезьяна с гранатой»? Случай в бассейне

Мужчины спокойно подчиняются логичным правилам, большинство женщин пытаются выторговать себе особые условия. Я убеждалась в этом много раз.
ValentinaVladimirska
18 сент. 2017 / 14:25
  • 1990
  • 34
Лайфхаки для путешественников. Как я не заплатила ни цента за проживание в Испании

Лайфхаки для путешественников. Как я не заплатила ни цента за проживание в Испании

Бесплатное проживание и завтрак в Испании, как прокачать иностранный язык и где поймать бесплатные ништяки в Европе. Если вы backpacker, который пересекает границу разных стран каждую неделю -...
dianaobyrne
18 сент. 2017 / 12:16
  • 2507
  • 1
Бой Головкина и Альвареса завершился ничьей

Бой Головкина и Альвареса завершился ничьей

Канело согласен на реванш, что неудивительно, Гена тоже "за". Все это было немного ожидаемо - эксперты отмечали, что промоутеры надавят на поединок, и захотят растянуть его на трилогию.
Trequartista
17 сент. 2017 / 0:15
  • 2312
  • 17
Мой опыт вегетарианства: «Я ела овощи, и сама стала как овощ»

Мой опыт вегетарианства: «Я ела овощи, и сама стала как овощ»

Три года назад начитавшись-наслушавшись кое-каких знаменитых людей, я решила завязать  с абсолютно любым мясом. Как же возмущались все мои близкие, это надо было видеть, но я была непреклонна.
Bonittta
18 сент. 2017 / 14:33
  • 1855
  • 30
Путешественник был шокирован полицейским беспределом в Казахстане

Путешественник был шокирован полицейским беспределом в Казахстане

Полицейский беспредел в Казахстане осудил российский блогер и путешественник Евгений Золотухин. На своей странице он рассказал, как встретился с казахстанскими полицейскими, и как они оставили не...
tala03
18 сент. 2017 / 16:58
  • 1603
  • 13