• 50634
  • 238
  • 18
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Работы конкурсантов. Талпақова Айгүл Тілеубайқызы

Мемлекеттік тілді қызмет көрсету саласына енгізуге қоғам болып ат салысуымыз қажет. Мемлекеттік тілде сөйлейтіндердің санын арттыру үшін не істеу қажет? Меніңше, ең алдымен талап қажет. Мен талай жылғы тәжірибе барысында адамдардың тілге деген ынтасының, қызығушылығының қандай деңгейде екенін шамаладым. Көпшілігі бар жауапкершілікті үкіметке артып қойып отырады. Ия, заң қажеттігі, мемлекет тарапынан қолдау керектігі түсінікті. Алайда, меніңше, ең алдымен Қазақстан Республикасының әрбір азаматы көшеде, дүкенде, көлікте, шаштаразда, мейрамханада, тағы да басқа қоғамдық орындарда, отбасында қазақша сөйлеуге тырысуы қажет. Қазақша сұрап, қазақша жауап беруін талап етуі керек. Қазіргі күні осы қызмет көрсету саласында қазақ тілінің кенже қалып отырғандығын байқаймыз. Осыған қол жеткізу үшін үлкен ақпараттық акция жүргізуге болады. БАҚ арқылы мектептерде, ЖОО орындарында, жалпы жастар арасында насихат кампаниясын ұйымдастырып, адамдар санасына сіңдіре керек деп ойлаймын.
Екінші ұсынысым:
Қазақша терминдерді және тіл оқыту орталықтарының жұмысын біріздендіру
Тәуелсіздік алған жылдардан бастап қазақ тілінің терминологиясы жаңа сөздермен толықты. Бұл орайда әркім «өзімбілемге» салынып, бет-бетінше аударып кетті, нәтижесінде бірізділік болмай, бір саланың мамандары бір-бірінің аудармасын түсінуден қалды. Үкімет тарапынан қыруар қаражат бөлініп басылып шыққан сөздіктердің өзінде басқалар тұрмақ, қазақтардың өзі түсінбейтін терминдер кіріп жатты. «Балкон-Қылтима», «Фонтан-Шаптырма» деген аудармалар соның дәлелі. Бұл да қазақстандықтардың мемлекеттік тілді үйренуге деген ынтасына айтарлықтай кері әсер етеді. Тілді жаңа біліп келе жатқан адамның басын бір сөзді мың құбылта аударып, қатырып қойдық. Осыдан келіп кейбіреулер қазақ тілі техника тілі бола алмайды деген жаңсақ пікірлер айтып жатты. Мұның алдын алу үшін терминдерді біріздендіріп, сала-салаға арналған сөздіктерді көптеп шығару қажет. Бұл орайда әр екі жылда салалық терминдерді толықтырып, мемлекет деңгейінде бекітіп отыратын Түркияның тәжірибесіне сүйенуге болады. Сонымен қатар Қазақстанның тіл үйрету орталықтарының арасында да байланыс жоқ. Бір орталықта алғашқы деңгей бойынша білім алған оқушы келесі орталықта сол білімін әрі қарай жалғастыра алмай қайтадан алғашқы деңгейден бастауына тура келеді. Өйткені орталықтар бір-бірінің сертификаттарын мойындамайды. Осыдан келіп оқушының тілге деген ынтасы жоғалып кетеді. Сондықтан тілді оқыту процесінде TOEFL, IELTS, DAAD сияқты әлемдегі озық бағдарламаларға сүйеніп, біріздендіру мен оқушының алған білімін бірыңғай бағалау жүйесін қолдануға болады. Мәселен, Алматыда алған сертификат Қазақстанның кез келген қаласында мойындалып, оқушы мемлекеттік тілді үйренудің келесі деңгейіне өте алатындай болуы керек. Осылайша, біз мемлекеттік тілді меңгергендер санын арттыра аламыз деп ойлаймын.
Сөз соңында, Мемлекетті тілді білу – бұл Қазақстан Республикасының әрбір азаматының парызы. Халел Досмұхамбет ағамыз айтпақшы, «Ана тілін біле тұра басқа тілде сөйлесең, бұл - сүйініш, ана тілін белмей, басқа тілде сөйлесең, бұл - күйініш» деген тамаша сөздерін үнемі жадымызда ұстап, ана тіліміз алдындағы жауапкершілікті үнемі есте сақтауымыз керек деп санаймын.
Назарларыңызға рахмет!

Мемлекеттік тілді қызмет көрсету саласына енгізуге қоғам болып ат салысуымыз қажет. Мемлекеттік тілде сөйлейтіндердің санын арттыру үшін не істеу қажет? Меніңше, ең алдымен талап қажет. Мен талай жылғы тәжірибе барысында адамдардың тілге деген ынтасының, қызығушылығының қандай деңгейде екенін шамаладым. Көпшілігі бар жауапкершілікті үкіметке артып қойып отырады. Ия, заң қажеттігі, мемлекет тарапынан қолдау керектігі түсінікті.

Алайда, меніңше, ең алдымен Қазақстан Республикасының әрбір азаматы көшеде, дүкенде, көлікте, шаштаразда, мейрамханада, тағы да басқа қоғамдық орындарда, отбасында қазақша сөйлеуге тырысуы қажет. Қазақша сұрап, қазақша жауап беруін талап етуі керек. Қазіргі күні осы қызмет көрсету саласында қазақ тілінің кенже қалып отырғандығын байқаймыз. Осыған қол жеткізу үшін үлкен ақпараттық акция жүргізуге болады. БАҚ арқылы мектептерде, ЖОО орындарында, жалпы жастар арасында насихат кампаниясын ұйымдастырып, адамдар санасына сіңдіре керек деп ойлаймын.Екінші ұсынысым:Қазақша терминдерді және тіл оқыту орталықтарының жұмысын біріздендіруТәуелсіздік алған жылдардан бастап қазақ тілінің терминологиясы жаңа сөздермен толықты. Бұл орайда әркім «өзімбілемге» салынып, бет-бетінше аударып кетті, нәтижесінде бірізділік болмай, бір саланың мамандары бір-бірінің аудармасын түсінуден қалды. Үкімет тарапынан қыруар қаражат бөлініп басылып шыққан сөздіктердің өзінде басқалар тұрмақ, қазақтардың өзі түсінбейтін терминдер кіріп жатты. «Балкон-Қылтима», «Фонтан-Шаптырма» деген аудармалар соның дәлелі. Бұл да қазақстандықтардың мемлекеттік тілді үйренуге деген ынтасына айтарлықтай кері әсер етеді. Тілді жаңа біліп келе жатқан адамның басын бір сөзді мың құбылта аударып, қатырып қойдық. Осыдан келіп кейбіреулер қазақ тілі техника тілі бола алмайды деген жаңсақ пікірлер айтып жатты. Мұның алдын алу үшін терминдерді біріздендіріп, сала-салаға арналған сөздіктерді көптеп шығару қажет. Бұл орайда әр екі жылда салалық терминдерді толықтырып, мемлекет деңгейінде бекітіп отыратын Түркияның тәжірибесіне сүйенуге болады. Сонымен қатар Қазақстанның тіл үйрету орталықтарының арасында да байланыс жоқ. Бір орталықта алғашқы деңгей бойынша білім алған оқушы келесі орталықта сол білімін әрі қарай жалғастыра алмай қайтадан алғашқы деңгейден бастауына тура келеді. Өйткені орталықтар бір-бірінің сертификаттарын мойындамайды. Осыдан келіп оқушының тілге деген ынтасы жоғалып кетеді. Сондықтан тілді оқыту процесінде TOEFL, IELTS, DAAD сияқты әлемдегі озық бағдарламаларға сүйеніп, біріздендіру мен оқушының алған білімін бірыңғай бағалау жүйесін қолдануға болады. Мәселен, Алматыда алған сертификат Қазақстанның кез келген қаласында мойындалып, оқушы мемлекеттік тілді үйренудің келесі деңгейіне өте алатындай болуы керек. Осылайша, біз мемлекеттік тілді меңгергендер санын арттыра аламыз деп ойлаймын.Сөз соңында, Мемлекетті тілді білу – бұл Қазақстан Республикасының әрбір азаматының парызы. Халел Досмұхамбет ағамыз айтпақшы, «Ана тілін біле тұра басқа тілде сөйлесең, бұл - сүйініш, ана тілін белмей, басқа тілде сөйлесең, бұл - күйініш» деген тамаша сөздерін үнемі жадымызда ұстап, ана тіліміз алдындағы жауапкершілікті үнемі есте сақтауымыз керек деп санаймын.Назарларыңызға рахмет!
Tildaryn
«Тілдарын»- это методический центр инновационных технологий обучения языкам. Нашей основной задачей является изучение и расширение функциональной сферы государственного языка, разработка и внедрение эффективных и новых методик обучения государственному, английскому и языкам этносов, проживающих в Республике Казахстан.
20 июня 2012, 18:44
522

Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

«До какой же еще степени унижения должен дойти народ?!»

«До какой же еще степени унижения должен дойти народ?!»

Министерство труда и соцзащиты провело через парламент очередной крайне неоднозначный закон, который может вызвать всплеск недовольства в стране.
openqazaqstan
15 нояб. 2017 / 11:17
  • 28610
  • 21
Самый большой провайдер в стране: методы работы с клиентами от «Казахтелеком»

Самый большой провайдер в стране: методы работы с клиентами от «Казахтелеком»

История о том, как Народный провайдер наваривается на своих клиентах, намерено не отключая услуги, и беря лишние деньги за ненужные и не оказываемые услуги.
ligaspravedlivosti
17 нояб. 2017 / 19:12
  • 29156
  • 193
Бесспорные доказательства – путь к упрощенному судопроизводству

Бесспорные доказательства – путь к упрощенному судопроизводству

В Казахстане введен институт упрощенного (письменного) судопроизводства, который позволяет повысить доступность правосудия и сократить сроки рассмотрения дел.
mark_iceberg
вчера / 15:49
  • 14895
  • 2
«Почему я не хочу встречаться с мужчинами-казахами»

«Почему я не хочу встречаться с мужчинами-казахами»

Заранее отпишусь, данный пост не является попыткой оскорбить собственную нацию) Как говорится о вкусах не спорят, каждому свое.
Bonittta
16 нояб. 2017 / 14:28
  • 15781
  • 372
Новшества на орбите уголовного правосудия

Новшества на орбите уголовного правосудия

Недавно я приняла участие в международной конференции по модернизации уголовного процесса, прошедшей в Бурабае. В чем значимость данных реформ для обычного казахстанца?
mirabeisenova
вчера / 16:22
  • 11671
  • 1
Почему катастрофический отток интеллектуальной элиты не тревожит Астану?

Почему катастрофический отток интеллектуальной элиты не тревожит Астану?

Как сообщает телеканал КТК, только за последние девять месяцев Казахстан покинули 28200 человек, из них почти пять тысяч инженеров, около 2700 экономистов и 1700 учителей.
openqazaqstan
17 нояб. 2017 / 11:00
  • 11470
  • 58
Задержан казахстанец, продававший детей в сексуальное рабство в ОАЭ и Бахрейн

Задержан казахстанец, продававший детей в сексуальное рабство в ОАЭ и Бахрейн

Подтверждаются худшие предположения, циркулирующие в соцсетях. Периодические исчезновения детей в разных регионах Казахстана объясняются не только семейными проблемами и «синими китами».
openqazaqstan
16 нояб. 2017 / 15:46
  • 7914
  • 55
О «топ-30», «топ-50» и прочих понтах можно пока забыть

О «топ-30», «топ-50» и прочих понтах можно пока забыть

В объективности выводов швейцарского банка Credit Suisse усомниться трудно – его экономические рейтинги относятся к самым авторитетным и их явно трудно упрекнуть в предвзятости
openqazaqstan
18 нояб. 2017 / 17:21
  • 7289
  • 87
Система госинститутов Казахстана напоминает очень дорогое казино

Система госинститутов Казахстана напоминает очень дорогое казино

Сегодня в прессу просочились детали скандальной сделки ЕНПФ с «мусорными» облигациями ТОО «Бузгул Аурум», о которой уже подробно рассказывалось в начале года.
openqazaqstan
15 нояб. 2017 / 16:13
  • 3395
  • 21