Тікелей эфир

Ғажап қала – Париж

Таңғы Париж, түнгі Париж, жаңбырлы Париж – бұл қала қандай кебін кимесе де, өзінің салтанаты мен сәулетін жоғалтпайды. Әлем мәдениетінің ұйытқысы болған шаһарды Нью-Йорктан бас алып («Нью-Йорк трилогиясы» — «Энни Холл», «Интерьерлер», «Манхэттен»), Еуропа қалаларына ден бұрған Вуди Аллен «Түн жарымдағы Париж» фильмін өзінің ең романтикалық кейпінде берді.

Гил Пендер (Оуэн Уилсон) – Париждің 20-шы жылдарында өмір сүргісі келетін жас жазушы, романтик. Қалаға қалыңдығымен келген ол түн жарымда жалғыз өзі жүріп, кездейсоқ өзінің пір тұтатын Хемингуэй, Фитцджеральд, Дали, Бунюэльдердің заманына тап болады. Богемдік кештер, махаббат шытырманы, шынайы өміріндегі кереғарлықтар – бәрі де саяхатшыны тұнығына жетелей кетеді. Оның енді қай заманда қалу, сүйіктісін табу және де жазушы ретінде ой бұғауынан арылу сияқты сындардан өтуіне тура келеді.

Режиссердің басты идеясы – Парижді бүкіл думанымен: кербез көшелері мен аллеялары, атақты Эйфель мұнарасы мен салтанат аркасы, Елисей алаңы мен Тюильри, Лувр мен сүйкімді кафелері, ұлы адамдарымен көрсету еді. Ал қалған сюжеттің бәрі осы басты нысананың айналасында өрбіген. Тереңінен қазбаласаң, оның кейіпкерлерінде терең психологиялық шиеленіс, жан-жақты мінез-құлық пен қиыстырылған қарым-қатынастар жоқ. Бұл киноның басты кейіпкері де, обьектісі де – Париж.

Ал басты қаһарманның төңірегінде өрбитін мәселелерді үшке бөліп қарастырса да болады. Олар: ностальгия, жазушылар әлемі және дәуірлер қақтығысы.

Ностальгия. Өткенді сағыну. Бұл мәселені қозғаған кезде режиссердің күнделігін ақтарғандай боламыз. Вуди Аллен үшін бұл фильм өткен өмірін бағамдау, өз заманын, жастығын сағынудан тұратын секілді. 75 жасар Аллен Феллини мен Бергманның замандасы. 60, 70, 80, 90-шы жылдардан бері келе жатқан кинематографияның куәсі ғана емес, оның белсенді қатысушысы, құрушысы. «Ескі заттар дүкенін» ойлап тапқан Гил сияқты режиссер де «ескілік» өкілдеріне «өмір» бере отырып, өзінің жастық шағын еске алады, өткенге деген құлшынысын сараптайды, әр адамға маңызды «өзіндік» ақиқатына жетуге тырысады.

Жазушылар әлемі. Вуди Алленнің өнерге, әдебиетке және де сол әлемнің басты кейіпкерлері: жазушылар мен суретшілерге, ақындар мен композиторларға деген сүйіспеншілігін көреміз. Шығармашылық адамдардың жеке әлемі прагматикалық қоғамнан әр кезде де ерекшеленіп отырған. Олардың жан әлемі тулаған толғаныстар мен ізденістер үстінде болса, сыртқы ортасы әрдайым той-думан мен шаттық айналасында өткен. Гилдің бар проблемасы – қиялын шектеуінде, өзіне еркіндік бере алмауында. Бұл мәселелерін ол Хемингуэймен достасып, жазушы, сыншы Гертруда Стайннің кеңестері арқасында жеңіп шыққандай болады.

Дәуірлер қақтығысы. Ең басты тақырып та осы. Яғни әр адам өз дәуіріне көңілі толмайды. Гил үшін 20-шы жылдар «алтын ғасыр» болса, Пикассоның ғашығы Адриана (Марион Котийяр) бұдан 30 жыл бұрын өмір сүргісі келеді. Ал Тулуз-Лотрек, Гоген мен Дега Тицианның дәуірін армандайды. Бұл «әкелер мен балалар» тақырыбы - әдебиеттің мәңгілік тақырыптарының бірі. Вуди Алленнің ойынша: өткенге құлшыныс - шынайы уақытта өз орнын таба алмаудан туындайды. Мұны ол ең соңында өз уақытында қалған басты кейіпкер Гилдің монологында айқындайды.

Жалпы «Түн жарымдағы Париж» фильмі француз киносы емес, Парижге ғашық американдықтың көзқарасы. Бүкіл фильмде Алленнің қолтаңбасы – қымбат қарапайымдылық кездеседі. Кадрда Францияның бірінші ледиі Карла Бруни, шарап дегустациясы, мұражай, көрмелердегі эстетика, француз тілі сияқты биік талғамды антуражға қарамастан, американдық сарын мен мұндалап тұрады. Алайда, бұл фильмді Париждің ең қымбат жол көрсеткіші десек те болады. Француз әлемінің хош иісі сезілетін кино өн бойы жайдары болғанымен, философиялық ойларға да бай. Әсіресе мәдениет, әдебиетке жақын, өнерсүйгіш көрерменнің немесе замандар арасында адасып қалған жандардың көңілінен шығары сөзсіз.

Түн. Жарық шамдар. Эйфель мұнарасы. Сена жағалауындағы нәзік жаңбыр. Париждің тар көшелерін кезіп жүріп, талай ақын-жазушылар  шабыт тапқан. Ұлы шығармаларын жазған. Хемингуэй, Пикассо, ... қайсысын кездестіргіңіз келеді?

Айжан Кәрібаева

Алия Arsik
28 қазан 2012, 12:27
2266

Загрузка...
Loading...

Пікірлер

Осы фильмнің маған ұнаған екі тұсы: Режиссер Вуди Алленнің Париж шынайылығын тура суреттеуі және керемет актерлік топ, Оуен Уилсон және Рэйчел МакАдамс(маған ұнайды)
Тақырыбы адамды шатастырады екен...
Фильм туралы екенін бірден байқамадым, қала туралы бір мәліметтер шығар деп оқығым келмей жүрген. Сөйтсем, одын қызық екен)
солай ма, суретінен түсінікті болар деп ойлағамбыз)) айтпақшы, осы режиссердің жақында Рим туралы күшті киносы шығайын деп жатыр www.lookatme.ru
Вуди Аллен бір эпизодында пайда болады екен. Мдаа, ол деген фильмдерінде өзі ойнамақ түгілі, өз фильмдерінің премьерасына бармайтын адам еді ғой... Қызық екен. Рахмет, Арсик!

Пікір қалдырыңыз

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Сондай-ақ Ctrl+Enter басуға болады

Танымал жазбалар

Школа High Tech High – дети здесь самостоятельны так же, как и профессионалы в офисах

Школа High Tech High – дети здесь самостоятельны так же, как и профессионалы в офисах

Известный казахстанский бизнесмен становится первопроходцем и создает школу, о которой можно только мечтать. То, что мы, как взрослые, делаем в бизнесе, дети будут делать в этой школе.
Zhumanova
24 апр. 2017 / 16:29
  • 21615
  • 5
Кому в Казахстане жить хорошо? Почему мы остаёмся в топ-5 стран мира по числу самоубийств

Кому в Казахстане жить хорошо? Почему мы остаёмся в топ-5 стран мира по числу самоубийств

Всё ли так хорошо у жителей Казахстана? Почему-то наша страна сохраняет твёрдые позиции в первых строчках мировых рейтингов по числу самоубийств.
openqazaqstan
24 апр. 2017 / 16:54
  • 4200
  • 20
«Казпочта» отжигает. Редкий шанс вспомнить агрессивные советские очереди

«Казпочта» отжигает. Редкий шанс вспомнить агрессивные советские очереди

Люди старшего и среднего поколений помнят шумные, недобрые, грубо ругающиеся очереди советских лет. Увидеть, как это было, можно теперь разве что в каком-нибудь фильме. Хотя не только.
openqazaqstan
26 апр. 2017 / 16:14
  • 2903
  • 33
Президент велел делиться. Почему бы казахстанским миллиардерам не послушаться?

Президент велел делиться. Почему бы казахстанским миллиардерам не послушаться?

Президент Назарбаев призвал крупных бизнесменов делиться с народом, следуя примеру своих коллег из развитых стран. В Казахстане, действительно, сегодня много богатых людей.
openqazaqstan
27 апр. 2017 / 14:09
  • 2446
  • 26
Юный алматинец покорил Первый канал на шоу Максима Галкина

Юный алматинец покорил Первый канал на шоу Максима Галкина

Житель Алматы по имени Марк Усачев недавно оказался на телепрограмме "Лучше всех", с успехом идущей на Первом канале России. 9-летний алматинец покорил публику своими недюжинными знаниями.
Seattle
24 апр. 2017 / 16:59
  • 2512
  • 2
Любовница. «Мне часто доставались мужчины, поломанные браком»

Любовница. «Мне часто доставались мужчины, поломанные браком»

Мне часто доставались мужчины, поломанные браком. Таких почти сразу видно – у них маска состоявшегося мужчины по швам трещит. И каждый из них реагирует по-своему. Поясню на паре примеров.
Jamiklisa
28 апр. 2017 / 14:21
Преподаватели и ЭКСПО: «Пока газеты пишут одно, нас заставляют покупать билеты на выставку»

Преподаватели и ЭКСПО: «Пока газеты пишут одно, нас заставляют покупать билеты на выставку»

Чтобы вы знали, чем занимаются в сфере образования - педагоги являются основой массовок. Какое отношение к учителям со стороны государства, такого же уровня и качество образования.
SaukovV
26 апр. 2017 / 16:05
  • 2342
  • 16
Инстаграм – это «рынок девушек» и он круче любой базы данных

Инстаграм – это «рынок девушек» и он круче любой базы данных

Для меня Инстаграм – это рынок. Почему? Ничего не изменилось, девушки все так же бьются в попытках наиболее выгодно себя продать, посредством привлечения внимания.
Annette_Scherer
24 апр. 2017 / 22:35
  • 2376
  • 5
Жуткие истории о рабстве – такие вещи творятся в стране, принимающей «ЭКСПО»

Жуткие истории о рабстве – такие вещи творятся в стране, принимающей «ЭКСПО»

Мы живём, возможно, уже совсем в другом обществе, а не в том, к которому привыкли. Не первый год Казахстан периодически потрясают жуткие истории о рабстве.
openqazaqstan
26 апр. 2017 / 9:39
  • 2122
  • 21