• 3057
  • 2
  • 3
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Хат жазып тұр...

Жуырда ғана еліміздегі баспасөз беттерінің бірінен қызық сауалнамаға көзім түсті. «Интернетті не үшін қолданасыз?» деген сауалнамаға қатысушылардың 69%-ы «адамдармен виртуалды әңгімелесу үшін» деп жауап беріпті.Бұл жерде қандай көз жұмып,ауыз аштырарлықтай таңғалардық дүние бар деуіңіз мүмкін. Мені елең еткізгені бүгінгі қоғамда адамдар арасында электронды байланыстың соншама кең қолданысқа ие екендігі болды.Тиісінше,пошта арқылы келетін хаттар мүлде сиреген.Бүгінде бір-бірімізбен қалай хабарласамыз? Әрине,негізінен телефон арқылы.Одан қалса факс,sms,электронды пошта,м-агент,скайп байланыстары. Ия,диірменде туған тышқанның баласы дүрсіліңнен қорықпайды.Осындай самсаған мол мүмкіндікті байланыс құралдарын пайдаланып үйреніп қалған бүгінгі балаларға қолыңа ақ қағаз бен қалам алып,достарыңа хат жаз деу-күлкілі болар еді. Менің айтпағым ол емес.Бүгінде ұмытылып бара жатқан  хаттардың да айтарлықтай артықшылықтыры барын біле жүргеніміз  жөн.Осы жай америкалық суретші Лия Редмонттың  жанына қатты батса керек,ол хат жазысудың жаңа түрін ойлап тауыпты.Жаңа үлгідегі хаттың басты ерекшелігі-көлемінде.Хат өте кішкентай,ені 2,5 см,ұзындығы 4,5 см болатын қағазға жазылады екен.Сосын  конверттерге салынып,тиісті мекен-жайларға жөнелтіледі.Бір қызығы,мұндай хаттар тек ұлғайтқыш әйнек(лупаның) көмегімен ғана оқылады.

Ал,негізгі хаттың тарихы  5 ғасыр әріден бастау алады екен.Жер бетінде хаттың пайда болғанына 480 жыл болыпты.Содан бері,хаттың адамдар өмірінде алар орны айрықша болған.Ілгерілерде хат поштаға толып қалатын деседі үлкендер.Әрине,қазіргідей электронды емес.Ал бүгінгі электронды хаттардың басы «привет! Как дела?» болып келіп,қысқаша бітетініне өзіміз де әбден үйреніп алдық.

Хат жаза білу-үлкен өнер.Ғасырлар бойы адамдар арасындағы байланыстың құралына айналған хаттың бүгінде маңызы қандай? Астананың Бас поштасы күніне 21 мың хатты қабылдап,тіркейді екен.15мың хат сыртқа шығады.Басым бөлігі мекемелерден болса,ал қалғаны қарапайым тұрғындардікі.Қазіргі кезде хаттардың басым бөлігі жеке адамдарға емес,белгілі бір мекемелерге келеді екен. Хат жіберетіндердің басым бөлігі орта буын өкілдері, зейнеткерлер.Жастар интернет-сайт арқылы сауалдарын жолдаса, компьютері жоқ зейнеткерлер зейнетақы мәселесін көтеріп, хаттарын қолмен жазады. Хаттың артықшылығы сол- мұны мекеме өкілдері мәселе етіп көтереді. Өзектілерін тиісті органдарға айтып, шешуге тырысады екен.

Қолдарынан қаламдары түспейтін қаламгерлер хат жазуда да ерекше негіз қалады десек те болатындай. Мұхтар Әуезовтің баласы Мұрат Әуезовке Мәскеуде дем алып жатқанда жазған хатынан үзіндіні мектептегі әдебиет оқулығынан оқыдық.Ал,жазушы Бақытжан Момышұлы тумысы қайсар әкесінің өзіне жазған хаты жайлы былайша сыр шертеді:``Туылғанымды естіп, әкем ма­ған арнап хат жазған екен. Сол хат жа­зылған открытканы  ол соғыс біт­кенше қалтасында сақтап жү­ріп­ті. Бірақ, тірі кезінде маған жаз­ған сол хатын көрсеткен емес. Бұл хат әлі күнге дейін біздің үйде сақ­талған. Талай мұрағаттарын ма­ған емес, келініне «Тірі кезімде аш­саң, қолыңды сындырам» деп, се­ніп тапсырған. Әкем қайтыс бо­лып, қырқын бергеннен кейін мұ­рағаттар сақталған шкафты аш­тық. Сонда талай нәрсеге көз жет­кіз­дік…``

Тарихтағы тағы бір қайталанбас хаттар легін тәуелсіздік алған жылдары қазақ журналистикасының алып тұлғалары Камал Смайылов пен Шерхан Мұртаза екеуі «Егемен Қазақстан» газеті бетінде хат  жазысып,қоғамның өзекті мәселелерін көтеру арқылы жалғады. Кейін «Елім, саған айтамын, Елбасы, сен де тыңда» деген кітап болып басылды.

Ал,қазір аға буын арасында осындай жария хат жазысулар неге көрінбейді,әдемі дәстүр үзіліп қалған жоқ па?- деген сауалға ``Президент және Халық``  газетінің Бас редакторы Марат Тоқашбаев :

``- Хат деген ол форма ғана. Бүгінде эпистолярлық жанр көнерді. Бұрынғы пошта арқылы хат алмасулар мүлде сиреді. Журналистер өзін толғандырған мәселелерді кез келген басылымда жариялай алады. Айталық, менің «Айқында» жариялаған пікірлеріме  досым Жұматай Шаштайұлы «Ана тілінде» немесе өзі басқаратын «Қазақ әдебиетінде» үн қосуы мүмкін. Айырмашылық тек материалдың шекесіндегі «хат» дейтін айдардың болып-болмауында ғана. Әрине, жария хат алмасулар әлі де болар. Бірақ әңгіме жанрда емес, онда айтылатын ойдың тұшымдылығында``,-деген уәж айтады.

 

P.S.Mектепте оқып жүрген кезімде  ішіне газет-журналдар толтырылған үлкее-ен көк сөмкесін асынған Жанар апайды көре сала тұра жүгіретінмін.Ондағым достарымнан келетін хаттарды тезірек алып,оқығанша асыққаным ғой.Аптасына кем дегенде 6-7 хат келеді.Бәрімен де ``Ұлан``  таныстырған.Олай дейтінім ``Ұлан`` газетінде ``Кел,танысайық!`` атты айдар бар.Сонда өзің туралы қысқаша мәлімет пен толық мекен-жайыңды жазып жіберсең(ол газет бетіне шықса) жетіп жатыр,апта өтпей Қазақстанның түкпір-түкпірінен достық қолын ұсынған ұл-қыздардан хаттар ағыла бастайды.Әсіресе осы газеттің өзім сияқты жас тілшілерінен келген хаттар ерекше әсер ететін.Мектепте оқып жүріп`` Ұлан газетінің жас тілшісі`` деген куәлікке ие болған достарымның әр хаттарына қоса жолдайтын әдемі армандарын,жақсы жаңалықтары мен ыстық сағыныштарын асыға күтетінмін.

Қазір сол достарымды күнде көремін.Көбіміздің бала күнгі армандарымыз орындалып,журфакта жолықтық.Бұрындары әрқайсымыз өз аулымыз,өз мектебіміздің жаңалықтарын айтып жарыссақ,бүгін бәріміз бір аудиторияда білім алып,бір дәлізде жүріп,бір жатақханада тұрып жатырмыз.Достығымыздың дәнекері болған ізгі көңіл хаттардың әсері болар,әлі де біріміз үшін біріміздің орнымыз бәрібір бөлек,өзгелерден ерек.Бірақ...мен олардың хаттарын сағындым...Ешбір байланыс құралы сыйлай алмайтын ерекше әсерін сағындым...Қазір қарасам,күнделікті сабақтың көптігіненен бе,әлде...әйтеуір,Университет табалдырығынан аттағалы бірде-бір хат жазбаппын. ...Хат жазғым келіп жүр!

14 марта 2012, 1:03
2516

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Да, действительно. Я согласен со всем выше сказанным. Давайте обсудим этот вопрос. Здесь или в PM.
Глаза носорога
Вы не правы. Я уверен. Предлагаю это обсудить. Пишите мне в PM, поговорим.
Фирмы, Организации ссылки

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Прогноз эксперта: в Казахстане будут жить 5 миллионов китайцев

Прогноз эксперта: в Казахстане будут жить 5 миллионов китайцев

В ближайшие годы в Центральной Азии будут проживать восемь миллионов китайцев, считает заведующий отделением востоковедения национального исследовательского университета высшей школы экономики.
kurmanovainur
вчера / 11:23
  • 34220
  • 13
Они сделали это! Kaspi Bank презентовал свое мобильное приложение

Они сделали это! Kaspi Bank презентовал свое мобильное приложение

Изучив ошибки предшественников и собрав воедино новейшие идеи онлайн-банкинга, Kaspi Bank наконец выпустил... свое мобильное приложение!
niyazov
20 июня 2017 / 15:05
  • 8290
  • 5
Кайрат Келимбетов об азербайджанской инвестиции: «Вернется и «тело», и проценты»!

Кайрат Келимбетов об азербайджанской инвестиции: «Вернется и «тело», и проценты»!

Мы записали уникальное интервью с Кайратом Келимбетовым. Предлагаю вам посмотреть первую часть, где мы постарались по возможности поставить все точки на «I» именно по Азербайджанскому вопросу.
Zhumanova
19 июня 2017 / 12:00
  • 5955
  • 7
Почему мы должны быть благодарны журналисту Джеймсу Палмеру за критику ЭКСПО

Почему мы должны быть благодарны журналисту Джеймсу Палмеру за критику ЭКСПО

Как одним критичным постом зарубежному журналисту Джеймсу Палмеру удалось вскрыть сразу несколько гнойников казахстанского общества.
anotherblogger
21 июня 2017 / 0:39
  • 5897
  • 62
Долговое рабство: почему казахстанцы берут кредиты под 1330%

Долговое рабство: почему казахстанцы берут кредиты под 1330%

Эти кабальные займы никакой пользы для экономики не несут, при этом ухудшают финансовые возможности населения, пополняют ряды новых неплательщиков, тем самым создавая социальную напряженность в...
Armanjan
18 июня 2017 / 15:43
  • 3907
  • 28
Инфантильный миф о «молодом народе Казахстана» опасен. В 21-м веке ни у кого нет форы

Инфантильный миф о «молодом народе Казахстана» опасен. В 21-м веке ни у кого нет форы

Терпеть не могу миф о том, что мы "молодой народ, окруженный старыми нациями" и у нас еще есть время на развитие. Это чушь! Мы что - на миллион лет позже эволюционировали из обезьян?
Aks_Ras
18 июня 2017 / 10:16
  • 3187
  • 18
В Казахстане заблокировали сайт, раскритиковавший EXPO в «захолустной» Астане

В Казахстане заблокировали сайт, раскритиковавший EXPO в «захолустной» Астане

Все помнят Медузу и ЖЖ. Теперь в этот "особенный" список попал сайт Foreign policy. Предполагается, что причиной блокировки стала нелицеприятная заметка Джеймса Палмера об EXPO в Астане.
Seattle
19 июня 2017 / 15:40
В каких случаях у вас могут изъять удостоверение личности?

В каких случаях у вас могут изъять удостоверение личности?

Недавно один знакомый задал вопрос: «Я сейчас выступаю как свидетель по одному делу. У меня забрали удостоверение личности (УЛ) в РУВД и не вернули обратно. Так можно?». Я сразу задалась вопросом...
asselsabekova
21 июня 2017 / 10:17
  • 2505
  • 10
Инструкции по сопроводительному письму и собеседованию, которые подойдут всем

Инструкции по сопроводительному письму и собеседованию, которые подойдут всем

Наткнулась на статью Ассоциации юристов Новой Зеландии, в которой они дают советы выпускникам юрфака по поиску работы. Статья меня поразила, поскольку там описано все до мелочей, а их советы подойдут абсолютно всем.
asselsabekova
20 июня 2017 / 16:10
  • 2272
  • 6