• 3205
  • 2
  • 3
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Хат жазып тұр...

Жуырда ғана еліміздегі баспасөз беттерінің бірінен қызық сауалнамаға көзім түсті. «Интернетті не үшін қолданасыз?» деген сауалнамаға қатысушылардың 69%-ы «адамдармен виртуалды әңгімелесу үшін» деп жауап беріпті.Бұл жерде қандай көз жұмып,ауыз аштырарлықтай таңғалардық дүние бар деуіңіз мүмкін. Мені елең еткізгені бүгінгі қоғамда адамдар арасында электронды байланыстың соншама кең қолданысқа ие екендігі болды.Тиісінше,пошта арқылы келетін хаттар мүлде сиреген.Бүгінде бір-бірімізбен қалай хабарласамыз? Әрине,негізінен телефон арқылы.Одан қалса факс,sms,электронды пошта,м-агент,скайп байланыстары. Ия,диірменде туған тышқанның баласы дүрсіліңнен қорықпайды.Осындай самсаған мол мүмкіндікті байланыс құралдарын пайдаланып үйреніп қалған бүгінгі балаларға қолыңа ақ қағаз бен қалам алып,достарыңа хат жаз деу-күлкілі болар еді. Менің айтпағым ол емес.Бүгінде ұмытылып бара жатқан  хаттардың да айтарлықтай артықшылықтыры барын біле жүргеніміз  жөн.Осы жай америкалық суретші Лия Редмонттың  жанына қатты батса керек,ол хат жазысудың жаңа түрін ойлап тауыпты.Жаңа үлгідегі хаттың басты ерекшелігі-көлемінде.Хат өте кішкентай,ені 2,5 см,ұзындығы 4,5 см болатын қағазға жазылады екен.Сосын  конверттерге салынып,тиісті мекен-жайларға жөнелтіледі.Бір қызығы,мұндай хаттар тек ұлғайтқыш әйнек(лупаның) көмегімен ғана оқылады.

Ал,негізгі хаттың тарихы  5 ғасыр әріден бастау алады екен.Жер бетінде хаттың пайда болғанына 480 жыл болыпты.Содан бері,хаттың адамдар өмірінде алар орны айрықша болған.Ілгерілерде хат поштаға толып қалатын деседі үлкендер.Әрине,қазіргідей электронды емес.Ал бүгінгі электронды хаттардың басы «привет! Как дела?» болып келіп,қысқаша бітетініне өзіміз де әбден үйреніп алдық.

Хат жаза білу-үлкен өнер.Ғасырлар бойы адамдар арасындағы байланыстың құралына айналған хаттың бүгінде маңызы қандай? Астананың Бас поштасы күніне 21 мың хатты қабылдап,тіркейді екен.15мың хат сыртқа шығады.Басым бөлігі мекемелерден болса,ал қалғаны қарапайым тұрғындардікі.Қазіргі кезде хаттардың басым бөлігі жеке адамдарға емес,белгілі бір мекемелерге келеді екен. Хат жіберетіндердің басым бөлігі орта буын өкілдері, зейнеткерлер.Жастар интернет-сайт арқылы сауалдарын жолдаса, компьютері жоқ зейнеткерлер зейнетақы мәселесін көтеріп, хаттарын қолмен жазады. Хаттың артықшылығы сол- мұны мекеме өкілдері мәселе етіп көтереді. Өзектілерін тиісті органдарға айтып, шешуге тырысады екен.

Қолдарынан қаламдары түспейтін қаламгерлер хат жазуда да ерекше негіз қалады десек те болатындай. Мұхтар Әуезовтің баласы Мұрат Әуезовке Мәскеуде дем алып жатқанда жазған хатынан үзіндіні мектептегі әдебиет оқулығынан оқыдық.Ал,жазушы Бақытжан Момышұлы тумысы қайсар әкесінің өзіне жазған хаты жайлы былайша сыр шертеді:``Туылғанымды естіп, әкем ма­ған арнап хат жазған екен. Сол хат жа­зылған открытканы  ол соғыс біт­кенше қалтасында сақтап жү­ріп­ті. Бірақ, тірі кезінде маған жаз­ған сол хатын көрсеткен емес. Бұл хат әлі күнге дейін біздің үйде сақ­талған. Талай мұрағаттарын ма­ған емес, келініне «Тірі кезімде аш­саң, қолыңды сындырам» деп, се­ніп тапсырған. Әкем қайтыс бо­лып, қырқын бергеннен кейін мұ­рағаттар сақталған шкафты аш­тық. Сонда талай нәрсеге көз жет­кіз­дік…``

Тарихтағы тағы бір қайталанбас хаттар легін тәуелсіздік алған жылдары қазақ журналистикасының алып тұлғалары Камал Смайылов пен Шерхан Мұртаза екеуі «Егемен Қазақстан» газеті бетінде хат  жазысып,қоғамның өзекті мәселелерін көтеру арқылы жалғады. Кейін «Елім, саған айтамын, Елбасы, сен де тыңда» деген кітап болып басылды.

Ал,қазір аға буын арасында осындай жария хат жазысулар неге көрінбейді,әдемі дәстүр үзіліп қалған жоқ па?- деген сауалға ``Президент және Халық``  газетінің Бас редакторы Марат Тоқашбаев :

``- Хат деген ол форма ғана. Бүгінде эпистолярлық жанр көнерді. Бұрынғы пошта арқылы хат алмасулар мүлде сиреді. Журналистер өзін толғандырған мәселелерді кез келген басылымда жариялай алады. Айталық, менің «Айқында» жариялаған пікірлеріме  досым Жұматай Шаштайұлы «Ана тілінде» немесе өзі басқаратын «Қазақ әдебиетінде» үн қосуы мүмкін. Айырмашылық тек материалдың шекесіндегі «хат» дейтін айдардың болып-болмауында ғана. Әрине, жария хат алмасулар әлі де болар. Бірақ әңгіме жанрда емес, онда айтылатын ойдың тұшымдылығында``,-деген уәж айтады.

 

P.S.Mектепте оқып жүрген кезімде  ішіне газет-журналдар толтырылған үлкее-ен көк сөмкесін асынған Жанар апайды көре сала тұра жүгіретінмін.Ондағым достарымнан келетін хаттарды тезірек алып,оқығанша асыққаным ғой.Аптасына кем дегенде 6-7 хат келеді.Бәрімен де ``Ұлан``  таныстырған.Олай дейтінім ``Ұлан`` газетінде ``Кел,танысайық!`` атты айдар бар.Сонда өзің туралы қысқаша мәлімет пен толық мекен-жайыңды жазып жіберсең(ол газет бетіне шықса) жетіп жатыр,апта өтпей Қазақстанның түкпір-түкпірінен достық қолын ұсынған ұл-қыздардан хаттар ағыла бастайды.Әсіресе осы газеттің өзім сияқты жас тілшілерінен келген хаттар ерекше әсер ететін.Мектепте оқып жүріп`` Ұлан газетінің жас тілшісі`` деген куәлікке ие болған достарымның әр хаттарына қоса жолдайтын әдемі армандарын,жақсы жаңалықтары мен ыстық сағыныштарын асыға күтетінмін.

Қазір сол достарымды күнде көремін.Көбіміздің бала күнгі армандарымыз орындалып,журфакта жолықтық.Бұрындары әрқайсымыз өз аулымыз,өз мектебіміздің жаңалықтарын айтып жарыссақ,бүгін бәріміз бір аудиторияда білім алып,бір дәлізде жүріп,бір жатақханада тұрып жатырмыз.Достығымыздың дәнекері болған ізгі көңіл хаттардың әсері болар,әлі де біріміз үшін біріміздің орнымыз бәрібір бөлек,өзгелерден ерек.Бірақ...мен олардың хаттарын сағындым...Ешбір байланыс құралы сыйлай алмайтын ерекше әсерін сағындым...Қазір қарасам,күнделікті сабақтың көптігіненен бе,әлде...әйтеуір,Университет табалдырығынан аттағалы бірде-бір хат жазбаппын. ...Хат жазғым келіп жүр!

14 марта 2012, 1:03
2685

Loading...

Комментарии

Да, действительно. Я согласен со всем выше сказанным. Давайте обсудим этот вопрос. Здесь или в PM.
Глаза носорога
Вы не правы. Я уверен. Предлагаю это обсудить. Пишите мне в PM, поговорим.
Фирмы, Организации ссылки

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

«До какой же еще степени унижения должен дойти народ?!»

«До какой же еще степени унижения должен дойти народ?!»

Министерство труда и соцзащиты провело через парламент очередной крайне неоднозначный закон, который может вызвать всплеск недовольства в стране.
openqazaqstan
15 нояб. 2017 / 11:17
  • 27633
  • 19
Самый большой мошенник в стране: об эффективной схеме развода «Казахтелеком»

Самый большой мошенник в стране: об эффективной схеме развода «Казахтелеком»

История о том, как Народный провайдер наваривается на своих клиентах, намерено не отключая услуги, и беря лишние деньги за ненужные и не оказываемые услуги.
ligaspravedlivosti
17 нояб. 2017 / 19:12
  • 19869
  • 106
«Почему я не хочу встречаться с мужчинами-казахами»

«Почему я не хочу встречаться с мужчинами-казахами»

Заранее отпишусь, данный пост не является попыткой оскорбить собственную нацию) Как говорится о вкусах не спорят, каждому свое.
Bonittta
16 нояб. 2017 / 14:28
  • 14723
  • 370
Почему катастрофический отток интеллектуальной элиты не тревожит Астану?

Почему катастрофический отток интеллектуальной элиты не тревожит Астану?

Как сообщает телеканал КТК, только за последние девять месяцев Казахстан покинули 28200 человек, из них почти пять тысяч инженеров, около 2700 экономистов и 1700 учителей.
openqazaqstan
17 нояб. 2017 / 11:00
  • 10352
  • 53
Задержан казахстанец, продававший детей в сексуальное рабство в ОАЭ и Бахрейн

Задержан казахстанец, продававший детей в сексуальное рабство в ОАЭ и Бахрейн

Подтверждаются худшие предположения, циркулирующие в соцсетях. Периодические исчезновения детей в разных регионах Казахстана объясняются не только семейными проблемами и «синими китами».
openqazaqstan
16 нояб. 2017 / 15:46
  • 7389
  • 54
О «топ-30», «топ-50» и прочих понтах можно пока забыть

О «топ-30», «топ-50» и прочих понтах можно пока забыть

В объективности выводов швейцарского банка Credit Suisse усомниться трудно – его экономические рейтинги относятся к самым авторитетным и их явно трудно упрекнуть в предвзятости
openqazaqstan
18 нояб. 2017 / 17:21
  • 5783
  • 82
«Думай как британец»: 8 вещей, которым я научилась в Великобритании

«Думай как британец»: 8 вещей, которым я научилась в Великобритании

Как два года в Великобритании изменили мою жизнь. Несколько простых вещей, которые могли бы сделать нашу жизнь лучше.
goribaldi
13 нояб. 2017 / 16:51
  • 4398
  • 28
Мой личный рейтинг женщин: от пуританки до содержанки

Мой личный рейтинг женщин: от пуританки до содержанки

Сегодня предлагаю вашему вниманию мой личный рейтинг женщин. А вот я хочу быть домохозяйкой, правда, не пахать дома, а хозяйничать.
Mysli_v_Sluh
13 нояб. 2017 / 15:00
Российским женщинам нужны казахстанские мужчины?

Российским женщинам нужны казахстанские мужчины?

Отдельные инициативы некоторых российских чиновников вызывают в Казнете приступы просто-таки гомерического ржача. Женщин в регионе – пруд пруди, а вот мужчин, с которыми они могли бы создать семьи, не хватает.
openqazaqstan
14 нояб. 2017 / 15:55
  • 2908
  • 18