• 5598
  • 45
  • 3
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Отаншылдық рух – Алаш қазынасы


Ежелден еркіндік аңсаған ер қазақтың ұрпағы, біздердің бостандық, тәуелсіздік ұғымдарын терең қадірлеуіміз бен халқымыздың ұлт-азаттық күресін ғасырлар қойнауында қалдырмауымыз үшін ұрпақтар сабақтастығын жалғастырып, тарихи мұрамызды зерттеп насихаттауымыз міндетті. Себебі Қазақстан Тәуелсіздігінің 20-жылдығы қарсаңында халқымыз бастан кешірген әр түрлі кезеңдердегі ұлт-азаттық қозғалысының маңызын арттыра түсіріп, еркіндіктің ауыр тарихи сындар арқылы келгендігін жастардың арасында кеңінен айтылуы маңызды.

Біз үшін, яғни жас ұрпақ үшін мұрат етілген тек бір ғана қызмет бар. Бұл – тәуелсіздікті қорғау, оның шаңырағын биіктету және шайқалтпау. Ұлттық намысқа ие болу және білім-ғылымды игеру осыған жетудің амалы. Ұлттық намыстың үлгі-өнегесін Алаш қозғалысының қайраткерлері көрсетті десек қателеспеспіз.

Қарама-қайшылығы мол тарихи кезеңде, империялық отарлау мен қан түстес саясаттың тоғысында қазақ сахарасында қоғамдық-саяси пассионарлық феномен дүниеге келді. Қазақ халқының келешек тағдырын анықтап, ұлттық мәселелерді саяси күрестің күн тәртібіне қойып, соның жолында жеке бастарын құрбандыққа шалған «алашордалықтар» отаншылдықтың ең биік көрінісі ретінде біз үшін үлгі-өнеге.

Өз заманының ұлт қаймағы болған тұлғаларды кеңестік құйтырқы саясат халық санасына бір жақты қылып көрсетпекші болғанымен, ұлт жүрегінде кімнің кім екенін басынан-ақ анықтап қойған болатын. Олар жастайынан ұлтшыл, жинаған білім қазынасын халыққа таратуды өздеріне борыш санаған және осы ойларын іспен дәлелдеген қазақтың ұлдары еді. Алаш идеясы қазақ даласындағы шашыраңқы жүрген ұлтжандылардың басын біріктірді және жігерлі де, жүйелі жұмыс жасауға итермеледі.

Қорытындысында еркін дем алуымызға алаштықтар өз заманында мәңгі өшпес қызметтер жасады, тарих қойнауына терең үңілмей осыларға қысқаша тоқталсақ...

 

Біріншіден, өздерінің қоғамдық-саяси сахнадағы белсенді іс-қимылдары арқылы Орта Азияның басқа ұлттары мен орыс мемлекетінің құрамындағы түркі тілдес халықтардан қазақтың бөлек ерекше ұлт екендігін Ресей империясы мен Кеңестердің басшылығы алдында танытты, яғни жан-жақты салада халық атынан ұлттық позициясын ресми түрде білдіре алды. Қарқаралы петициясы, «Қазақ» газетінің қызметі, «Алаш» партиясының, кейіннен Алашорда үкіметінің құрылуы, т.б. этносаяси элитаның және бұқара халықтың араласуымен саяси процестердің жүзеге асуы ұлттың одан әрі өзін-өзі саяси идентификациялануына алып келді. Алаштықтардың ой пікірлерін негізге ала отырып, халық бостандық рухымен сусындалды.

 

Екіншіден, олардың саяси қайраткерлiгiнiң ең жауапты және шешуші кезеңі деп қазақ мемлекеттiгiнiң негiзiн қалаудағы 1920 жылдың тамыз айындағы «Қазақ кеңестік Автономиясын құру туралы» Декреттің дүниеге келуін айта аламыз. Осы бағытта алаштықтар дипломатиялық,  картографиялық, этнографиялық және құжаттамалық ауқымды жұмыс атқарды.  Бұл құжаттың тарихи маңызы орасан зор, Кеңес үкіметі көшпелі халықты бөлек автономиялық субъект ретінде рәсімдеп мойындады. Сонымен қатар ең бастысы, қазақ даласының шекарасы белгіленді.

 

Үшіншіден, қазақ зиялылары Шығыстың ғана емес, бүкіл Батыстың тарихын, рухани мәдениетін терең түрде игере отырып, оларды өз ұлтының мүддесі тұрғысында қорыта білген ХХ ғасырдағы қазақтан шыққан ойшыл-философтары, ағартушылары болды. Фундаменталдық және гуманитарлық ғылымдардың қазақ даласында дамуына және бүкіл ағарту жүйесіне көп дәрежеде ықпалын жасады. Қазақ елінің экономикалық жай-күйін, шаруашылығын, тарихын, этнографиясын, тұрмыс-салтын, материалдық және рухани мәдениетін зерттеу бағытында кейінгі ұрпақ үшін мирас қылып көптеген зор еңбектер қалдырды.

Бұл қазақ елінің азаттығын аңсаған Алаш ардақтыларының қызметінің бір мысалдары ғана. Басым көпшілігі оқу орнын кеше ғана бітіріп, ұлт қамын ойлап, қоғамдық-саяси қызметке тікелей араласып, жаппай репрессияға ұшыраған жас зиялыларды қалай қастерлесек тарих алдындағы борышымызды атқара аламыз деген ойлар жиі-жиі толғандырады. Біз екінші дүниежүзілік соғыста Отан үшін қызыл әскердің қатарында қасық қаны қалғанша шайқасқан аталарымызды қалай қастерлесек, «Алаш» қозғалысының құрбандарын да қадірлеу біз, яғни жас ұрпақ үшін парыз болуы қажет. Жастайымыздан өзімізді олардың тұлғалық қасиеттерін, өмірлік қағидаттары мен азаттық жолындағы күресін үлгі етіп тереңнен тәрбиелесек, қоғамымыздың әдетіне айналған кейбір дерттердің алдын-алуға болады.

 

Халқымыздың қажырлы еңбегінің арқасында әлеуметтік әл-ауқатымыз артып, инновациялық даму жолына түскен тұстамыз. Ұлт болып ұйысып алдымызға қойған мақсаттарға жетуде қастерлі тәуелсіздіктің құны жолындағы құрбандарын ұмытпай, оларды үлгі ету арқылы күш-қайратқа және рухани бірлікке ие бола аламыз. Алаш ардақтыларының аманатын ұлықтау мақсатында жастар жұмылып, түрлі маңызды іс-шараларды ұйымдастыруды жоспарлап отырмыз.

 
Арнольд Haberych
.......................
4 ноября 2011, 13:01
2462

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Отаншылдыққа тәрбиелейтін 101.4 FM толқынында "Астана" радиосымен бірлескен "Елім менің" жаңа радиожобамыз ашылды. Желтоқсан айында Алматыдағы Ахмет Байтұрсынов атындағы мұражайда Ахмет бабамызға арналған кеш өтеді

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Юрист, пришедший в школу учителем по зову души, о главной проблеме системы образования

Юрист, пришедший в школу учителем по зову души, о главной проблеме системы образования

Алматинский учитель поставил диагноз системе, частью которой является образование. Будучи успешным юристом, имевший степень МВА, он вдруг развернул траекторию своей карьеры, став обычным учителем.
Zhumanova
22 сент. 2017 / 16:26
  • 9501
  • 17
«Это будут твои большие похороны». Гуф высказался о Скриптоните и Басте

«Это будут твои большие похороны». Гуф высказался о Скриптоните и Басте

Досталось и Скриптониту, который ранее опубликовал запись, о том, что больше не будет сниматься в клипе Гуфа и Тимати. "Я тебя ни о чем больше не попрошу, казах ты мой дорогой" - высказался рэпер.
tala03
21 сент. 2017 / 15:48
  • 4257
  • 12
Почему депутат Божко хочет ограничить приток сельской молодёжи в города?

Почему депутат Божко хочет ограничить приток сельской молодёжи в города?

Вице-спикер Мажилиса Владимир Божко остановился на некоторых деталях известного конфликта в Астане возле строящегося «Абу Даби Плаза», затронув проблему «многочисленной сельской молодёжи»...
openqazaqstan
19 сент. 2017 / 13:16
  • 2884
  • 64
«Моя депрессия длилась больше двух лет». История о том, как я была готова сдаться

«Моя депрессия длилась больше двух лет». История о том, как я была готова сдаться

По данным статистики 2017 года Казахстан занимает 4 место по самоубийствам. Говорить об этом - социальное табу. Мы игнорируем разговоры о депрессиях. Потому что нам страшно.
goribaldi
18 сент. 2017 / 15:45
  • 2853
  • 91
«Честный взгляд» госслужащего: «Знала бы, что ты такой гнилой, я бы тебя не брала»

«Честный взгляд» госслужащего: «Знала бы, что ты такой гнилой, я бы тебя не брала»

Мы не такие блатные. Да, нас унижают руководители, возомнившие себя ханами, часто наши права не реализуются в должной мере. И я всегда задавался, почему на самом деле нет нормальных условий и льгот...
WriterKz
23 сент. 2017 / 0:41
«Папина принцесса» или «обезьяна с гранатой»? Случай в бассейне

«Папина принцесса» или «обезьяна с гранатой»? Случай в бассейне

Мужчины спокойно подчиняются логичным правилам, большинство женщин пытаются выторговать себе особые условия. Я убеждалась в этом много раз.
ValentinaVladimirska
18 сент. 2017 / 14:25
  • 2312
  • 35
Мой опыт вегетарианства: «Я ела овощи, и сама стала как овощ»

Мой опыт вегетарианства: «Я ела овощи, и сама стала как овощ»

Три года назад начитавшись-наслушавшись кое-каких знаменитых людей, я решила завязать  с абсолютно любым мясом. Как же возмущались все мои близкие, это надо было видеть, но я была непреклонна.
Bonittta
18 сент. 2017 / 14:33
  • 2284
  • 33
Путешественник был шокирован полицейским беспределом в Казахстане

Путешественник был шокирован полицейским беспределом в Казахстане

Полицейский беспредел в Казахстане осудил российский блогер и путешественник Евгений Золотухин. На своей странице он рассказал, как встретился с казахстанскими полицейскими, и как они оставили не...
tala03
18 сент. 2017 / 16:58
  • 2049
  • 13
Астана перестает быть городом-музеем, или Почему я хотел бы жить в столице

Астана перестает быть городом-музеем, или Почему я хотел бы жить в столице

Наш главный город страны стал избавляться от уже вполне неуместных моветонных клише, которые громоздились над ней, как черное облако над Мордором.
tentser
22 сент. 2017 / 21:04
  • 1859
  • 55