место в рейтинге
  • 324967
  • 375
  • 46
Нравится блог?
Подписывайтесь!

в Казахстане официальный и государственный язык казахский...

в Казахстане официальный и государственный язык казахский. Кто не согласен пишите комменты в тему, если непонятно текст материала переведу по частям.

Текст материала:

Осы мәселе көп айтылып, көп жазылып жүр. Кезінде өзіміз де мәселе етіп көтердік. Ешкім «мынау дұрыс екен, мынау бұрыс екен» деп үн қатқан жоқ. Бұқаралық ақпарат құралдары да «Мемлекеттік және ресми тілде» деген тіркестерді қолдануды тоқтатар емес. Тіпті өзіміз де «мемлекеттік тіл» мен «ресми тілдің» аражігін айыра алмай, шатасумен жүрміз. «Мемлекеттік тіл» дегенді білеміз, ал сонда «ресми тіл» дегеніміз қай тіл?

Қазірге дейінгі түсінігіміз бойынша ол – орыс тілі. Бірақ Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасының Заңын қанша ақтарсаңыз да «Орыс тілі – ресми тіл» деген тұжырымды кездестіре алмайсыз.  Есесіне, жоғарыда аталған нормативтік құқықтық құжаттарда Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі – қазақ тілі екендігі тайға таңба басқандай анық көрсетілген. Өз кезегінде, мемлекеттік ұйымдарда және жергілікті өзін-өзі басқару органдарында орыс тілі ресми түрде қазақ тілімен тең қолданылатыны айтылады. Ал «ресми түрде» деген «ресми» деген сөз емес қой. Яғни ол орыс тіліне заңды ресми мәртебе берілген жоқ дегенді білдірсе керек. Ол туралы кезінде Конституциялық сот нақты тұжырымдама, түсініктеме де берді.

Енді мұны басқаша түсіндіріп көрелік. «Қазақ тілі – мемлекеттік тіл түрінде қолданылады» десе, ол – ана тілімізге мемлекеттік тіл деген мәртебе берер ме еді? Онда бүкіл орыс тілді басылымдар «түрінде» деген сөз «мәртебе берілді дегенді білдірмейді» деп шу ете түсер еді. Соны неге ойламаймыз?

Сонда «орыс тілі – ресми тіл» дегенді кім шығарып алды? Біле-білгенге мемлекеттік тіл дегеннің өзі сол ресми тіл емес пе? «Ресми түрде қолданылады» дегенді «ресми тіл» деп бұрып пайдалану біреулердің ой-мақсаттарына, оң жамбастарына дөп келіп отырған шығар, бәлкім!?

«Орыс тілі – ұлтаралық қатынастар тілі» дейтіндер де бар. Шынтуайтында, бұл да мемлекеттік тілдің міндеті. Әйтпесе, мемлекеттік тіл деп мәртебе берудің қажеті не? Қалай дегенмен де, қисынына орай мемлекеттік тіл – ұлтаралық, ал ТМД елдері арасында орыс тілі халықаралық қатынастар тілі ретінде қала бермек. Біз бұған көнейік, көнбейік, әсілі осылай. Өйткені баяғы одақ құрамындағы осы елдердің қатынас тілі – орыс тілі.

Ал біздің еліміздегі мемлекеттік тіл де, ресми тіл де біреу, ол – қазақ тілі. Кез келген өркениетті елде осылай: мемлекеттік тіл – ресми тіл. Өз тіліне (өзге ұлт өкілдері мемелекеттік тілді мойындап немесе әрбір өркениетті елдің саналы азаматы ретінде олай етпеуге мүлде болмайтынын түсініп қойған) үрке қарайтын аз ғана топтың ауанына қарап, дегеніне көне беретін болсақ, аузын аждаһадай ашып келе жатқан жаһандануға өз тілін жоғалтқан ұлт (егер оны ұлт деп санайтын болса) ретінде баратынымыз анық.

Тек осылай ойлағанда ғана туған тілдің көсегесін көгерте аламыз.

Дүрәлі ДҮЙСЕБАЙ

Ақпарат: http://qogam.kz/ult/qazakstanda-kay-til-resmi-nemese-oryis-tilin-resmi-til-dep-badyiraytyip-zhurgen-kim/

Ізгілік Нагиев izgilik
www.45minut.kz
7 июня 2011, 19:55
756

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Толық қосыламын, біздің елімізде қазақ тіліне мемлекеттік тіл деген статус бердік те қойдық - ренжітпеудің амалы сияқты. Бара бара орнына келу керек. Қазақстанда қазақ тілінің ресми, жалпы тіл болғанын қатты көргім келеді.

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Казком берет комиссии за оплаты по карте. Почему на это закрывают глаза Visa и MasterCard?!

Казком берет комиссии за оплаты по карте. Почему на это закрывают глаза Visa и MasterCard?!

Покупаешь в супермаркете продукты на 5000 тенге и банк забирает себе еще 30-50 тенге. То есть, продукты обошлись уже не в 5000, а в 5050 тенге.
ValentinaVladimirska
25 мая 2017 / 22:56
  • 13752
  • 29
Узаконенное варварство в стране, принимающей «EPXO». Еще далеко нам до «топ-30 развитых стран»

Узаконенное варварство в стране, принимающей «EPXO». Еще далеко нам до «топ-30 развитых стран»

В продвинутых государствах едва ли поймут, почему в столь развитом, успешном и преуспевающем Казахстане от имени и по заданию властей творятся такие зверства над животными.
openqazaqstan
24 мая 2017 / 12:12
  • 10931
  • 102
Вырубка деревьев в Алматы под БРТ. Проект уже нанес городу экологический ущерб

Вырубка деревьев в Алматы под БРТ. Проект уже нанес городу экологический ущерб

Как ранее уже сообщалось из-за строительства БРТ в Алматы пострадают значительное количество деревьев. На прошлой неделе вырублены первые вязы и клён, - под расширение проезжей части на улице...
SKYFALL
24 мая 2017 / 17:20
  • 10876
  • 17
Поддержим пенсией жиреющие банки! На что казахстанцам разрешат досрочно тратить свои накопления в ЕНПФ

Поддержим пенсией жиреющие банки! На что казахстанцам разрешат досрочно тратить свои накопления в ЕНПФ

Со стороны ЕНПФ в очередной раз прозвучало крайне неоднозначное заявление, от которого, на наш взгляд, лучше было бы воздержаться.
openqazaqstan
23 мая 2017 / 11:08
  • 10006
  • 32
Системная коррупция стала главной угрозой для Казахстана. У нас воруют миллиардами

Системная коррупция стала главной угрозой для Казахстана. У нас воруют миллиардами

Коррупционные отношения вышли на такой уровень, что они уже начинают дискредитировать всю систему управления.
openqazaqstan
26 мая 2017 / 13:45
  • 8536
  • 34
Да-да, я знаю, пора выходить замуж. Есть ли у меня еще время и, пожалуйста, уточните сколько?

Да-да, я знаю, пора выходить замуж. Есть ли у меня еще время и, пожалуйста, уточните сколько?

Итак давайте сразу начистоту. Мне 29. Не замужем, никогда не была, детей нет. В душе я совсем не чувствую этот возраст. Каждый раз когда задумываюсь об этом больше чем на 3 минуты, меня накрывает...
user2017
23 мая 2017 / 10:57
Пока полицейские будут прощать, им будут бить и по чести, и по лицу

Пока полицейские будут прощать, им будут бить и по чести, и по лицу

Судья Алмалинского районного суда Куаныш Арипов ломает стереотипы отношения граждан к представителям Фемиды. Напавшему на полицейского экс-сотруднику алматинского акимата он назначил наказание выше...
Mirogloff
24 мая 2017 / 16:41
  • 4056
  • 9
Аблязов загробным голосом декларирует «ДВК-2». Монолог обиженного человека

Аблязов загробным голосом декларирует «ДВК-2». Монолог обиженного человека

Последний монолог Аблязова о «продолжении борьбы с режимом» и «ДВК-2», при всём желании, не выглядел как какой-то политический манифест.
openqazaqstan
25 мая 2017 / 13:53
  • 3328
  • 62
Начинаю понимать, почему большинство разводов приходится на время беременности

Начинаю понимать, почему большинство разводов приходится на время беременности

У него нет растяжек на теле, его не тошнит и не рвет, у него не расходятся кости таза, нет тяжести при ходьбе, его по органам никто изнутри не пинает. Как тяжело выдержать 9 месяцев мужику, бедные...
idol_true
26 мая 2017 / 16:52
  • 3451
  • 95