место в рейтинге
  • 341039
  • 375
  • 47
Нравится блог?
Подписывайтесь!

в Казахстане официальный и государственный язык казахский...

в Казахстане официальный и государственный язык казахский. Кто не согласен пишите комменты в тему, если непонятно текст материала переведу по частям.

Текст материала:

Осы мәселе көп айтылып, көп жазылып жүр. Кезінде өзіміз де мәселе етіп көтердік. Ешкім «мынау дұрыс екен, мынау бұрыс екен» деп үн қатқан жоқ. Бұқаралық ақпарат құралдары да «Мемлекеттік және ресми тілде» деген тіркестерді қолдануды тоқтатар емес. Тіпті өзіміз де «мемлекеттік тіл» мен «ресми тілдің» аражігін айыра алмай, шатасумен жүрміз. «Мемлекеттік тіл» дегенді білеміз, ал сонда «ресми тіл» дегеніміз қай тіл?

Қазірге дейінгі түсінігіміз бойынша ол – орыс тілі. Бірақ Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасының Заңын қанша ақтарсаңыз да «Орыс тілі – ресми тіл» деген тұжырымды кездестіре алмайсыз.  Есесіне, жоғарыда аталған нормативтік құқықтық құжаттарда Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі – қазақ тілі екендігі тайға таңба басқандай анық көрсетілген. Өз кезегінде, мемлекеттік ұйымдарда және жергілікті өзін-өзі басқару органдарында орыс тілі ресми түрде қазақ тілімен тең қолданылатыны айтылады. Ал «ресми түрде» деген «ресми» деген сөз емес қой. Яғни ол орыс тіліне заңды ресми мәртебе берілген жоқ дегенді білдірсе керек. Ол туралы кезінде Конституциялық сот нақты тұжырымдама, түсініктеме де берді.

Енді мұны басқаша түсіндіріп көрелік. «Қазақ тілі – мемлекеттік тіл түрінде қолданылады» десе, ол – ана тілімізге мемлекеттік тіл деген мәртебе берер ме еді? Онда бүкіл орыс тілді басылымдар «түрінде» деген сөз «мәртебе берілді дегенді білдірмейді» деп шу ете түсер еді. Соны неге ойламаймыз?

Сонда «орыс тілі – ресми тіл» дегенді кім шығарып алды? Біле-білгенге мемлекеттік тіл дегеннің өзі сол ресми тіл емес пе? «Ресми түрде қолданылады» дегенді «ресми тіл» деп бұрып пайдалану біреулердің ой-мақсаттарына, оң жамбастарына дөп келіп отырған шығар, бәлкім!?

«Орыс тілі – ұлтаралық қатынастар тілі» дейтіндер де бар. Шынтуайтында, бұл да мемлекеттік тілдің міндеті. Әйтпесе, мемлекеттік тіл деп мәртебе берудің қажеті не? Қалай дегенмен де, қисынына орай мемлекеттік тіл – ұлтаралық, ал ТМД елдері арасында орыс тілі халықаралық қатынастар тілі ретінде қала бермек. Біз бұған көнейік, көнбейік, әсілі осылай. Өйткені баяғы одақ құрамындағы осы елдердің қатынас тілі – орыс тілі.

Ал біздің еліміздегі мемлекеттік тіл де, ресми тіл де біреу, ол – қазақ тілі. Кез келген өркениетті елде осылай: мемлекеттік тіл – ресми тіл. Өз тіліне (өзге ұлт өкілдері мемелекеттік тілді мойындап немесе әрбір өркениетті елдің саналы азаматы ретінде олай етпеуге мүлде болмайтынын түсініп қойған) үрке қарайтын аз ғана топтың ауанына қарап, дегеніне көне беретін болсақ, аузын аждаһадай ашып келе жатқан жаһандануға өз тілін жоғалтқан ұлт (егер оны ұлт деп санайтын болса) ретінде баратынымыз анық.

Тек осылай ойлағанда ғана туған тілдің көсегесін көгерте аламыз.

Дүрәлі ДҮЙСЕБАЙ

Ақпарат: http://qogam.kz/ult/qazakstanda-kay-til-resmi-nemese-oryis-tilin-resmi-til-dep-badyiraytyip-zhurgen-kim/

Ізгілік Нагиев izgilik
www.45minut.kz
7 июня 2011, 19:55
779

Loading...

Комментарии

Толық қосыламын, біздің елімізде қазақ тіліне мемлекеттік тіл деген статус бердік те қойдық - ренжітпеудің амалы сияқты. Бара бара орнына келу керек. Қазақстанда қазақ тілінің ресми, жалпы тіл болғанын қатты көргім келеді.

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

«До какой же еще степени унижения должен дойти народ?!»

«До какой же еще степени унижения должен дойти народ?!»

Министерство труда и соцзащиты провело через парламент очередной крайне неоднозначный закон, который может вызвать всплеск недовольства в стране.
openqazaqstan
15 нояб. 2017 / 11:17
  • 27633
  • 19
Самый большой мошенник в стране: об эффективной схеме развода «Казахтелеком»

Самый большой мошенник в стране: об эффективной схеме развода «Казахтелеком»

История о том, как Народный провайдер наваривается на своих клиентах, намерено не отключая услуги, и беря лишние деньги за ненужные и не оказываемые услуги.
ligaspravedlivosti
17 нояб. 2017 / 19:12
  • 19869
  • 106
«Почему я не хочу встречаться с мужчинами-казахами»

«Почему я не хочу встречаться с мужчинами-казахами»

Заранее отпишусь, данный пост не является попыткой оскорбить собственную нацию) Как говорится о вкусах не спорят, каждому свое.
Bonittta
16 нояб. 2017 / 14:28
  • 14723
  • 370
Почему катастрофический отток интеллектуальной элиты не тревожит Астану?

Почему катастрофический отток интеллектуальной элиты не тревожит Астану?

Как сообщает телеканал КТК, только за последние девять месяцев Казахстан покинули 28200 человек, из них почти пять тысяч инженеров, около 2700 экономистов и 1700 учителей.
openqazaqstan
17 нояб. 2017 / 11:00
  • 10352
  • 53
Задержан казахстанец, продававший детей в сексуальное рабство в ОАЭ и Бахрейн

Задержан казахстанец, продававший детей в сексуальное рабство в ОАЭ и Бахрейн

Подтверждаются худшие предположения, циркулирующие в соцсетях. Периодические исчезновения детей в разных регионах Казахстана объясняются не только семейными проблемами и «синими китами».
openqazaqstan
16 нояб. 2017 / 15:46
  • 7389
  • 54
О «топ-30», «топ-50» и прочих понтах можно пока забыть

О «топ-30», «топ-50» и прочих понтах можно пока забыть

В объективности выводов швейцарского банка Credit Suisse усомниться трудно – его экономические рейтинги относятся к самым авторитетным и их явно трудно упрекнуть в предвзятости
openqazaqstan
18 нояб. 2017 / 17:21
  • 5783
  • 82
«Думай как британец»: 8 вещей, которым я научилась в Великобритании

«Думай как британец»: 8 вещей, которым я научилась в Великобритании

Как два года в Великобритании изменили мою жизнь. Несколько простых вещей, которые могли бы сделать нашу жизнь лучше.
goribaldi
13 нояб. 2017 / 16:51
  • 4398
  • 28
Мой личный рейтинг женщин: от пуританки до содержанки

Мой личный рейтинг женщин: от пуританки до содержанки

Сегодня предлагаю вашему вниманию мой личный рейтинг женщин. А вот я хочу быть домохозяйкой, правда, не пахать дома, а хозяйничать.
Mysli_v_Sluh
13 нояб. 2017 / 15:00
Российским женщинам нужны казахстанские мужчины?

Российским женщинам нужны казахстанские мужчины?

Отдельные инициативы некоторых российских чиновников вызывают в Казнете приступы просто-таки гомерического ржача. Женщин в регионе – пруд пруди, а вот мужчин, с которыми они могли бы создать семьи, не хватает.
openqazaqstan
14 нояб. 2017 / 15:55
  • 2908
  • 18