• 48339
  • 59
  • 16
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Иоганн Гутенберг жаңалығының тарихи тағылымы

Баспа кітап дүниеге келгеннен бергі уақытта адамзат қарыштап алға басты. Бір елдің табысы екінші елге баспа кітап арқылы тезірек жететін болды. Кітап көпшіліктің игілігіне айналды, әлеуметтік маңызы артты, бұдан былай ат төбеліндей азшылықтың игілігі болудан қалды.

XV ғасырдың тамаша перзенті, неміс өнертапқышы Иоганн Гутенбергтің (1400-1468) ерлігін, оның адамзат өркениеті алдындағы еңбегін толық түсініп алу үшін алдымен полиграфиялық өндіріс процесінің мән-жайына қанығып алуымыз керек.

Шығыңқы баспа формасын жасауға алғашында ағаш формасы жұмсалды. Гутенберг қағаз материалдың ерекшелігіне қарай ыңғайлап, жетілдіріп, баспа станогын жасады. Май сығу, шарап жасау ісінде қолданылатын станоктардың тиімді жерлері пайдаланылды. Гутенбергтің негізгі табысы бұл емес. Ол терім формасының мәтінді жаңғыртып көбейту тәсілін ойлап тапты. Осы тәсіл арқасында, біріншіден, баспа формасын жасау жұмысы жеңілдеді. Бұл форма алдын-ала терілген элементтерден - литералардан түзілетін болды. Литера материалдың бір ғана баспа формасын жасауға ғана емес, түрлі-түрлі басқа да формалар жасауға ыңғайланған. Екіншіден, терім кезінде жіберілетін қатені түзету жолын оңайлатты. Үшіншіден, терім жазу ісін бір қалыпқа түсіріп, түпнұсқаны айнытпай жеткізуге мүмкіндік берді.

Бас кезінде Гутенберг шрифтілерді ағаштан жасап көрген. Кейін металдың беріктігін ескере отырып, оларды металдан жасайды. Металдарды әр түрлі қасиеттеріне қарай пайдаланған. Бір металл қатты, екіншісі жұмсақ. Алдымен болаттан басында шығыңқы бедері бар модель пуансон жасайды. Бұдан соң темір пуансонды жұмсақ, көнбіс металл - мысқа таңбасы түсетіндей етіп үстінен басады. Сөйтіп матрица жасалады. Матрица таңба түскен соң ойық болып шығады. Сол ойыққа оңай балқитын қорғасын мен қалайының құймасын әкеліп құяды. Литера осылай жасалған. Басында айнадағыша көрінетін теріс әрпі бар таяқша-литераны кассаның тиісті ұяшығына орналастыру қажет. Содан соң сөзді теру қажет. Теріп болған соң баспа станогынан таңба алуға болады.

Жоғарыда аталған тәсілді одан әрі дамытуға мүмкіндігі, тәжірибелі жұмысшылары мен жетілдірілген құралдарының жоқтығына қарамастан Иоганн Гутенберг 5 шрифт түрін құйып шығарған, Элий Донаттың латын тілінің грамматикасын, 36 және 42 жолдан тұратын Библияны басып шығарған.

Гутенберг басып шығарған Библияның алғашқы беті

Гутенберг өз еңбегінің мәнісін жақсы түсінді. Баспа кітап қоғамдық өмірдің бар қан тамырларына нәр болып құйыла бастады. Кітап - қоғамдық дамудағы адамзат мәдениетінің ұлы жаңалығы, баспа кітаптың көпшіліктің игілігіне айналуына себепші тұлғалардың бірі Гутенберг десек, әсте қателеспес едік деп ойлаймын.

Айнур Chandni
23 июля 2009, 22:43
2062

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Прогноз эксперта: в Казахстане будут жить 5 миллионов китайцев

Прогноз эксперта: в Казахстане будут жить 5 миллионов китайцев

В ближайшие годы в Центральной Азии будут проживать восемь миллионов китайцев, считает заведующий отделением востоковедения национального исследовательского университета высшей школы экономики.
kurmanovainur
23 июня 2017 / 11:23
  • 40708
  • 35
Они сделали это! Kaspi Bank презентовал свое мобильное приложение

Они сделали это! Kaspi Bank презентовал свое мобильное приложение

Изучив ошибки предшественников и собрав воедино новейшие идеи онлайн-банкинга, Kaspi Bank наконец выпустил... свое мобильное приложение!
niyazov
20 июня 2017 / 15:05
  • 8789
  • 8
Акимат должен прекратить уничтожение парка имени 28 гвардейцев-панфиловцев

Акимат должен прекратить уничтожение парка имени 28 гвардейцев-панфиловцев

Жители Алматы крайне возмущены действиями акимата Алматы, который на днях инициировал строительные работы на территории Парка 28-ми гвардейцев-панфиловцев.
SKYFALL
вчера / 17:30
  • 5963
  • 2
Почему мы должны быть благодарны журналисту Джеймсу Палмеру за критику ЭКСПО

Почему мы должны быть благодарны журналисту Джеймсу Палмеру за критику ЭКСПО

Как одним критичным постом зарубежному журналисту Джеймсу Палмеру удалось вскрыть сразу несколько гнойников казахстанского общества.
anotherblogger
21 июня 2017 / 0:39
  • 6837
  • 63
В каких случаях у вас могут изъять удостоверение личности?

В каких случаях у вас могут изъять удостоверение личности?

Недавно один знакомый задал вопрос: «Я сейчас выступаю как свидетель по одному делу. У меня забрали удостоверение личности (УЛ) в РУВД и не вернули обратно. Так можно?». Я сразу задалась вопросом...
asselsabekova
21 июня 2017 / 10:17
  • 3150
  • 10
Где отлично провести летние месяцы с пользой для здоровья и кошелька?

Где отлично провести летние месяцы с пользой для здоровья и кошелька?

Я обратил внимание, что в случае с уникальными природными зонами Павлодарской области применима поговорка: «что имеем – не ценим», а ведь они легко могли бы стать международными курортами.
Muzalevskiy
23 июня 2017 / 22:57
  • 2996
  • 11
Это «колхозное сооружение» вредит имиджу города. Я, как алматинка, против!

Это «колхозное сооружение» вредит имиджу города. Я, как алматинка, против!

Почему эту трубу не проложили под землей? Она обезображивает улицу, как дикий багровый шрам от раны, зашитой равнодушным, криворуким и ленивым хирургом, обезображивает лицо.
ValentinaVladimirska
23 июня 2017 / 12:10
  • 2479
  • 35
Инструкции по сопроводительному письму и собеседованию, которые подойдут всем

Инструкции по сопроводительному письму и собеседованию, которые подойдут всем

Наткнулась на статью Ассоциации юристов Новой Зеландии, в которой они дают советы выпускникам юрфака по поиску работы. Статья меня поразила, поскольку там описано все до мелочей, а их советы подойдут абсолютно всем.
asselsabekova
20 июня 2017 / 16:10
  • 2745
  • 8
На Иссык-Куль через Юг. Не бойтесь ехать в Киргизию своим ходом!

На Иссык-Куль через Юг. Не бойтесь ехать в Киргизию своим ходом!

Очень живописная и бюджетная поездка вдоль всего берега по Иссык-Кулю! Мы, две обаятельные девушки, поехали вдвоем, подготовленные к совершенно автономной жизни в палатке, и ни разу ничего не...
yelenasergiyenko
22 июня 2017 / 13:20
  • 2675
  • 23