• 20944
  • 2
  • 1
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Мені мазалаған сұрақ

Ала берсем, қалтама сала берсем парасатты ұрпақ емес, пәрменсіз парақорларды тәрбиелеудеміз. Арнасынан асып ағатын тасқын суды бөгеген сайын басқа арна тауып ағатыны секілді, бүгінде жемқорлықты да ауыздықтаған сайын ірілі-ұсақты арнасы көбейіп, сай-саланы жалмап барады. Ресми деректерге сүйенсек, елімізде жемқорлық етек алған мемлекеттік органдардың алғашқы ондығының көш басында білім саласы тұр. Осыған қарап «білімді ұрпақтың орнына – дәрменсіз, білікті маманның орнына – пәрменсіз парақор азаматтар мен азаматшаларды даярлап жатқан жоқпыз ба?» деген ойға қаласың.

Біздің қоғамда «барлық мәселені ақшамен шешуге болады» деген қағиданы ұстанатын адамдар жетерлік. Өкінішке қарай, мұны өздерінің өмірлік ұстанымы етіп алған студенттер көбейіп бара жатқан сияқты. Бұлай айтпасқа амал жоқ. Себебі соңғы кездері жоғары оқу орындарындағы парақорлық мәселесі белең алып барады. Жанын қинап білім алғысы келмейтін, оқуға құлқы жоқ жастар бағаны сатып алуды үйреншікті әдетке айналдырып алған. Студенттердiң сессияны ақшамен жабуы өкiнiшке қарай, күнделiктi өмiрдiң заңды құбылысы болып барады. Бұл ретте, өндiрiстен қол үзбей сырттай оқып жүргендердi ғана емес, күндiзгi оқу бөлiмiнiң студенттерiн айтуға болады. Мүмкiн заман талабына сай болар, әйтеуiр, студенттердiң арасында «оқытушының сұрағанын берiп, бас-аяғы не бары 3-4 күнде сынақ кiтапшасын жаптырған тиiмдi» деген қағида қалыптасып кеттi. Ең сорақысы соған бейімделген оқытушылар да жетерлік. Неге бұлай?

Көп жағдайда ұстаздарды пара алуға студенттердің өздері итермелейтін сияқты. Сабаққа келмей, оқуын оқымай, көше кезіп жүріп, дәл сынақ уақыты таяғанда жанталасып, оқудан шығып қалмаудың амалымен оқытушыға жалбарына бастайды. Пара ұсынады. Осылайша ұстаздарды арандатады. Ал «алтын көрсе періште жолдан таяды» демекші, тұрмысы төмен, алған айлығы шайлығына жетпейтін оқытушылар заң бұзуға мәжбүрлейді. Шынымен, кейде қаржы тапшылығы, мұқтаждық, материалдық тарығу адамның адамгершілігін сынға салатын кездер болады. Бұл сынға біреу шыдаса, біреу шыдамасы анық. Мұнымен оқытушылардың 100 пайызы жалақының аздығынан студенттерден ақша алады деп айтайын деп тұрған жоқпыз, әрине студенттерден тек берген бiлiмiн ғана қайтаруға талаптанған оқытушылардың ерекше тобы бар.

Қазіргі кезде Үкімет ешбір дағдарысқа қарамастан әлеуметтік сала қызметкерлерінің, оның ішінде әрине ұстаздардың жалақысын көтеріп жатқандығы белгілі. Дегенмен еңбекақыны көбейту, адамдардың материалдық жағдайын көтеру жемқорлыққа апармаудың, пайдакүнемдік туралы ойға берілмеудің бір жолы ғана. Ендеше ЖОО жемқорлықты ауыздықтау үшін не істеу қажет? Біреулер егер білім беру саласының қызметкерлері, ұстаздар, білдей білікті мамандар өздерінің бойын лас ақшадан таза ұстап, оған арбалмай, артық ақша алуды әдеттен жат қылық деп түсінбесе, онда оларға қатаң жаза қолдану керек дейді. Бірақ пайдакүнемдікке еті үйренген, ақшаға құныққан адамды қанша жерден қатаң жаза арқылы қорқытқанмен оларды «ала берсем, қалтама сала берсем» деген жағымсыз әдетінен арылады деп сенімділікпен айта алмайсың.

Қорыта келгенде, жемқорлықтың бұралаң жолын тек адамгершілік пен имандылық қана кесе алады. Сол себепті жалпы қоғамда имандылық тәрбиесін күшейтіп, адамдардың бір-бірімен қарым-қатынасында адамгершілік принциптері алдыңғы орынға қойылмай бір нәтижеге жету қиын. Себебі жемқорлыққа бару, бармау жеке адамдық қасиетке байланысты. Елін шын сүйетін, жұртына жанашыр, рухы таза адам жалақысы аз болса да, көп болса да, біреудің ала жібін аттамай, ешқашан өзінің материалдық жағдайына қарағанда рухани дүниені жоғары қоймайды. Өзінің абыройымен қоса қоғамның абыройын ойлаған білімді, иманды, тәрбиелі жас біреуге пара ұсынбайды. Ал білімнің, адамгершіліктің іргетасы мектепте, ұшқан ұяда қаланатын болғандықтан, ең алдымен ата-ана, орта мектептегі мұғалімдер балаларға моральдық тұрғыда дұрыс тәрбие беруі тиіс.

 

 

a_bahyt
2 февраля 2011, 10:53
751

Загрузка...
Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Мой дом – не гостиница. Я не останавливаюсь у своей родни, потому что знаю, что это такое

Мой дом – не гостиница. Я не останавливаюсь у своей родни, потому что знаю, что это такое

Наступил долгожданный момент и мы смогли заселиться в собственную квартиру. А потом началось... Все знакомые, родственники, даже коллеги и соседи родителей вспомнили о нашем существовании.
Idealovnet
14 окт. 2017 / 20:38
  • 8808
  • 82
Работа на EXPO. «Улыбайтесь, вы – лица Казахстана»

Работа на EXPO. «Улыбайтесь, вы – лица Казахстана»

Продление перерывов, втыки от менеджеров, борьба за стенды, кучкования, как мы друг-друга прикрывали, защищали от гостей. Все эти события доставляли радость, и каждый день на работу я приходила...
madiNAtty
14 окт. 2017 / 22:34
  • 6085
  • 23
О проститутках, ЗППП и других сексуальных страстях

О проститутках, ЗППП и других сексуальных страстях

У меня обширный сексуальный опыт, и я этим не хвастаюсь. Будь у меня возможность, променял бы это всё на одного партнёра. Но так как с личной жизнью не заладилось, а секс я очень люблю, то приходилось изворачиваться.
bez_prav
18 окт. 2017 / 18:01
Я четко помню тот день, когда мне позвонили друзья и сообщили: «Она выходит замуж»

Я четко помню тот день, когда мне позвонили друзья и сообщили: «Она выходит замуж»

У нас была особенная атмосфера, мы постоянно были вместе, читали треки, летом часто поднимались в горы. Гуляли пешком по ночному городу, иногда до утра. Снимали хату и представляли совместную жизнь...
Dominator-kz
14 окт. 2017 / 22:29
Отчего в Казахстане предвзятое отношение к отечественному продукту?

Отчего в Казахстане предвзятое отношение к отечественному продукту?

Вы когда-нибудь пользовались казахстанской косметикой? Я тоже нет, поэтому сразу же откликнулась на приглашение своего фейсбук-френда протестировать отечественные крема… из Степногорска.
Shimanskaya
16 окт. 2017 / 11:32
  • 2740
  • 30
Я помню тот день, когда мне позвонили друзья и сообщили: «Она выходит замуж». Часть 2

Я помню тот день, когда мне позвонили друзья и сообщили: «Она выходит замуж». Часть 2

Я знал дату свадьбы. За неделю до свадьбы в соцсети "Вконтакте" на все мои последние фото, был проставлен лайк с её профиля. Сердце забилось сильнее. В душе загорелась наивная, крошечная надежда.
Dominator-kz
17 окт. 2017 / 15:41
Мой парень – «тиран». Почему я вступила в такие отношения?

Мой парень – «тиран». Почему я вступила в такие отношения?

История из моей жизни. Я вспоминаю эти отношения и сама не могу понять - как так произошло? А дело в том, что вы и сами не заметите. Это наступает плавно и динамично.
Altynai_JA
18 окт. 2017 / 14:17
«Автобусная неделя». Выдержит ли аким Шымкента давку в общественном транспорте?

«Автобусная неделя». Выдержит ли аким Шымкента давку в общественном транспорте?

Аким Шымкента Габидулла Абдрахимов нашёл решение накопившихся проблем городского транспорта. Все ключевые работники акимата некоторое время будут сами ездить на автобусах.
openqazaqstan
18 окт. 2017 / 10:53
  • 1623
  • 30
Аркадий Волож привел в Казахстан «Яндекс.Лицей». Плакать или радоваться?

Аркадий Волож привел в Казахстан «Яндекс.Лицей». Плакать или радоваться?

"Яндекс.Лицей" зашел в казахстанские школы. План - учить бесплатно программированию, формировать себе кадры и выйти на мощность 10 тысяч школьников в год.
Zhumanova
18 окт. 2017 / 8:36
  • 1415
  • 10