--- title: "Жамбыл облысында латын әліпбиін үйренудің онлайн бағдарламасы енгізілуде" description: "Екі жыл ішінде Жамбыл облысында халықтың жартысынан көбі латын жазбасындағы қазақ тілі курстарынан ө..." author: "Anuarbek_Ainash" published: "2019-07-14T03:12:03+00:00" modified: "2019-07-14T03:12:03+00:00" locale: "kk" canonical_url: "https://yvision.kz/kk/post/zhambyl-oblysynda-latyn-lipbiin-yrenudi-onlayn-ba-darlamasy-engizilude-836233" markdown_url: "https://yvision.kz/kk/post/zhambyl-oblysynda-latyn-lipbiin-yrenudi-onlayn-ba-darlamasy-engizilude-836233/markdown" site_name: "Yvision.kz" --- # Жамбыл облысында латын әліпбиін үйренудің онлайн бағдарламасы енгізілуде > Екі жыл ішінде Жамбыл облысында халықтың жартысынан көбі латын жазбасындағы қазақ тілі курстарынан ө... Екі жыл ішінде Жамбыл облысында халықтың жартысынан көбі латын жазбасындағы қазақ тілі курстарынан өтті. Латын әліпбиінің емле мен ерекшеліктері, әрине, мемлекеттік қызметшілер тарапынан жиі зерттеледі. Бірақ әдеттегі Жамбыл тұрғындары артта қалмады, керісінше басқа аймақтарға үлгі бола алады. Екінші жыл қатарынан Жамбыл облысы әкімдігінің тілдерді тану басқармасы латын алфавитін енгізу бойынша әлеуметтік бейнероликтер, түрлі дөңгелек үстелдер және қарапайым іс-шаралар өткізді. Бірақ ең танымал болып әлі күнге дейін белсенді сабақтар мен курстар қалуда, онда сарапшылар латын әліпбиінің ерекшеліктерін анық саралап көрсетеді. Жамбыл тұрғындарының ерекше қызықтырушылықтарын тренингтер мен диктанттар тудырды. Оған 150 мыңнан астам адам қатысты. «Басқармамен 150 мыңнан астам адамды қамтитын 4 әлеуметтік жоба шеңберінде 120-дан астам іс-шара өткізілді, аудандар мен Тараз қалаларында 534 іс-шара өткізілді. Сондай-ақ бірнеше университеттерде латын алфавитін оқу бойынша оқу-әдістемелік кабинеттер ашылды. Облыстық әкімдіктің Тілдерді дамыту басқармасының тілдерді оқыту орталығында «Рухани жаңғыру: латын әліпбиі» кеңсесі ашылды, облыс тұрғындарына латын жазуына қазақ алфавитін ауыстыру бойынша әдістемелік көмек көрсетілуде», - деп атап өтті Жамбыл облысы әкімдігінің басқармасы. Аймақтағы заманауи интернет-технологиялардың мүмкіндіктерін пайдалана отырып, ел басшылығының тапсырысы бойынша елде бірінші болып, латын Qazalipbi.kz оқытуға арналған онлайн-бағдарлама енгізілді. Ол кез-келген гаджет арқылы қол жетімді және латын жазуын және ерекшелктерін үйренуге қалайтындарды үйретуге арналған. Айта кету керек, бағдарлама тегін және 18 сабақтан тұрады, онда теориялық, практикалық және бағалау бөлімдері қарастырылған. «Арнайы құрылған лингвистикалық ғалымдар тобы қазақ әліпбиін латын жазуына аудару жөніндегі Ұлттық комиссиямен мақұлданған жаңа қазақ алфавитінің жазу туралы айтып береді. Олар Тараз қаласы мен оның барлық аудандарының тұрғындары үшін оқу семинарларын өткізеді. Айта кететін жайт, облыстың барлық аудандарында бір мезгілде ұйымдастырылған диктант ең көп адамның назарын аудартты. Адамдар латын алфавитін үйренуге мүдделі екенін айта аламыз», - деп атап көрсетті басқарма. Сондай-ақ, олар жалпыхалықтық диктантқа 130 мыңға жуық адам келгенін, және олардың оқыту деңгейі қанағаттанарлық екендігін жеткізді. Сондықтан бұл тәжірибені тұрақты негізде жүзеге асыру жоспарлануда. Ш.Шаяхметов атындағы республикалық ғылыми-практикалық орталығында ересек аудиторияға орфографиялық және латын жазба емтихандарының ғылыми негіздерін үйрететін, әрі қарай жалғастыратын білікті жаттықтырушылар мен мұғалімдерді даярлау жүргізілуде. Барлық уақытта 64 маман біліктіліктер мен сертификаттарға ие болды. Жылдың соңына қарай тағы 10-ға жуық маман латын жазуын үйрену саласында толыққанды жаттықтырушы бола алады. Аймақтық тілдерді дамыту бөлімінің мамандарының айтуынша, олар латын әліпбиін барлық мүмкін жолдармен үйретуге тырысады. Тіпті үкіметтік шенеуніктердің арасындағы жарыстарды өткізу де өз нәтижелерін берген. Мысалы, «Латын графикасы - мемлекеттік қызметте» аймақтық байқауына бірден 9 команда қатысты. Әрқайсысы үш кезеңнен өтті - сәлемдесу, жазу ережелері және музыкалық немесе театрлық қойылымды көрсету. Нәтижесінде бірінші орын Сарысу ауданының лауазымды адамдарына, екінші орын Талас пен Жамбыл облыстарына бөлінді, үшінші орын Байзақ ауданының мемлекеттік қызметкерлеріне берілді. «Ағымдағы жылдың басынан бастап жаңа қазақ алфавитін тұрғындарға түсіндіру мақсатында 19 мыңға жуық адамды қамтитын 93 іс-шара өткізілді. Аудандық оқыту семинарлары Тараз қаласы мен 10 аудан тұрғындары үшін ұйымдастырылды, қалада орналасқан 42 мекемеде оқыту курстары өткізілді. Бірақ бұл тек бастамасы», - деп атап өтті басқармада. Жақында латын тілінде «Мемлекеттік тіл - тәуелсіздік тірегі» республикалық апталығы өтті. Жамбыл облысы әкімшілігінің Тілдерді дамыту жөніндегі орталығының директоры Гүлхан Алимбекова жоспарланған тренингтердің өңірде қалай жүріп жатқандығы туралы әңгімелеп берді. Ол Тілдерді оқыту орталығы үш тілде - қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде тегін білім алуға толықтай мүмкіндік беретінін атап өтті. Орталықта 43 маман жұмыс істейді. Олардың ішінде облыстық орталықта - 5 әдіскер, 10 оқытушы және аудандарда - 8 кафедра меңгерушісі және 8 оқытушы бар. Сонымен қатар, 45 штаттан тыс мұғалім үш тілде білім береді. - Латын тілін оқытуда қандай бағдарлама қолданылады? - Ағымдағы жылдың мамыр айынан бастап жаңа қазақ алфавитінің емле ережелеріне қатысты 36 сағаттық оқыту курсының бағдарламасы әзірленді. «Рухани жаңғыру: латын әліпбиі» кеңсесі жұмыс істейді, онда біз ұлттық әліпбиді ілгерілету бойынша оқыту семинарларын, сондай-ақ оқыту курстарын, лингвист ғалымдарының онлайн-кеңестерін өткізіп, әдістемелік материалдар таратамыз. - Латын алфавитін үйреніп, оны жаппай танымал етуге адамдарды қалай жинайсыздар? - Біз қазақ әліпбиін латын жазуына аудару бойынша кездесу іс-шараларын жиі өткіземіз. Оқу-әдістемелік құралдардың көрмесі және оқытудың көрсетілімі болып тұрады. «Тіл оқыту әдістемелерін жүйелеу мәселелері» тақырыбына семинар-кеңес өткіздік. Тұтастай алғанда, латын алфавитін зерделеу және жаңа алфавитке бейімделу үшін, мысалы, құқық қорғау органдары мен мемлекеттік сектор арасында бірқатар диктанттарды өткіздік. Адамдар латын әріптеріне негізделген қазақ алфавитінде жазды. Әрине, аймақтық семинарлар аймақтық ғылыми зерттеушілермен және тұрақты негізде жүргізіледі. - Латын әліпбиін өз бетімен үйренуге болады ма? - Әрине, Әдістемелік Кеңестің мүшелері өзін-өзі зерттеуге және жаңа алфавит және емле ережелерін меңгеру үшін жаттығулармен жұмыс жасады. Абай оқу-жаттығу жиынтығы, сонымен қатар мәтінмен, кроссвордтармен, мақал-мәтелдермен, әңгімелермен, диктофон жинақтарымен жұмыс істейді. Айтпақшы, 20 патриоттық әннен караоке бар. Бұдан басқа, қазақ тілінің жаңа алфавитін үйренуге арналған 4 ашық вебинар бар. Олар www.tilzhambyl.kz, tilmedia.kz және «YouTube» интернет-каналының ресми сайтында орналастырылған. Онда кез-келген адам оқуды және дамуды бастай алады. - Адамдар латын әліпбиінен басқа тілдерді дамытуға мүдделі ме? - Ия, сіздер білетіндей, бізде үш тілділік бар және үш бағытта тегін – мемлекеттік тілді, орыс және ағылшын тілдерін үйренуге болады. Орталықтар тек қалада ғана емес, аудандарда да жұмыс істейді. Ешқандай орталықтар болмаған жағдайда, штаттан тыс мамандар тілдерді оқытады. Осы уақыт аралығында орталықта 26 787 оқушы үштілді курстарда, 19 158 қазақ тілінде, 1 754 орыс тілінде, 5 875 ағылшын тілінде оқығанын атап өткім келеді. - Интернет технологиялар тіл үйретуге қалай көмектеседі? - Бізде қашықтықтан оқыту бар, мультимедиялық оқыту да қазақ және ағылшын тілдерінде жүргізіледі. Біздің мұғалімдер «LearningApps.org», «Socrative», «Thinglink» сияқты онлайн ресурстарын пайдалана отырып сабақ береді. Сонымен қатар, «Skype» -та біз аптасына үш рет онлайн-курстарын өткіземіз. Әртүрлі платформаларда біздің бейнематериалдарымыз бар. Біз «Kahoot» сияқты мобильді қосымшаларды пайдаланамыз. Біздің сайтымыздағы және әлеуметтік желілердегі барлық топтар Оқу орталығында өткізілетін іс-шаралар туралы ақпаратты таба алады. Мысалы, «Tarazlatyn» бетінде және облыстық бөлімшелердің әлеуметтік желілерінде - «baizaq», «Tilmerke», «Shu_til», «Kordai.til», «Talas.til», «Jambul_til», «Zhualytil», «Sarysu.til» Латын жазуына негізделген қазақ тілінің алфавитін нақтылау және оқыту бойынша шаралар қабылдануда. Ақпарат көзі --- Source: [https://yvision.kz/kk/post/zhambyl-oblysynda-latyn-lipbiin-yrenudi-onlayn-ba-darlamasy-engizilude-836233](https://yvision.kz/kk/post/zhambyl-oblysynda-latyn-lipbiin-yrenudi-onlayn-ba-darlamasy-engizilude-836233)