---
title: "«Қазақстанда мүгедектерді әлеуметтік оңалту дегеніміз не?»"
description: "Мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы заңға сәйкес елімізде мүгедектер әлеуметтік қорғауға, соның іш..."
author: "deptruda-sockst"
published: "2019-09-10T04:18:05+00:00"
modified: "2019-09-10T04:18:05+00:00"
locale: "kk"
canonical_url: "https://yvision.kz/kk/post/aza-standa-m-gedekterdi-leumettik-o-altu-degenimiz-ne-840326"
markdown_url: "https://yvision.kz/kk/post/aza-standa-m-gedekterdi-leumettik-o-altu-degenimiz-ne-840326/markdown"
site_name: "Yvision.kz"
---

# «Қазақстанда мүгедектерді әлеуметтік оңалту дегеніміз не?»

> Мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы заңға сәйкес елімізде мүгедектер әлеуметтік қорғауға, соның іш...

Мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы заңға сәйкес елімізде мүгедектер әлеуметтік қорғауға, соның ішінде әлеуметтік оңалтуға құқығы бар. Мүгедектерді әлеуметтік оңалту:

1) мүгедектерді техникалық көмекші (орнын толтырушы) құралдармен және арнайы жүріп-тұру құралдарымен қамтамасыз ету;

2) бірінші топтағы мүгедектерге жеке көмекшінің, есту кемістігі бар мүгедектерге ымдау тілі маманының қызметтерін ұсыну;

3) үйде, стационарлық және жартылай стационарлық үлгідегі медициналық-әлеуметтік мекемелерде әлеуметтік қызметтер түрінде арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету;

4) санаторий-курорттық емдеуді ұсыну.

Техникалық көмекші орнын толтырушы құралдардың тізбесі жеке гигиенаның, өзіне-өзі қызмет көрсетудің, жүріп-тұрудың, мүгедектерге арналған қарым-қатынастың әлеуметтік дағдыларының деңгейін жеңілдетуге және сапалы арттыруға арналған түрлі құрылғылардың 53 түрін қамтиды.

Техникалық құралдардың түрлері:

1) протездік-ортопедиялық құралдар-18 түрі;

2) сурдотехникалық құралдар (яғни есту қабілеті бұзылған жағдайда) - 7 түрі;

3) тифлотехникалық құралдар (яғни көрудің бұзылуы кезінде) - 15 түрі;

4) міндетті гигиеналық құралдар-13 түрі;

5) арнайы қозғалыс құралдары-2 түрі;

Оңалту құралдары туралы толығырақ.

Мүгедектерді аурулардың әртүрлі топтары үшін техникалық көмекші компенсаторлық құралдармен қамтамасыз ету жүргізіледі, мысалы, жүріп-тұруы бұзылған, өзіне-өзі қызмет көрсету қиындығы бар, анатомиялық кемістіктері бар мүгедектер үшін протездік-ортопедиялық құралдармен қамтамасыз ету бар, оған 18 түрлі атаулар кіреді, мысалы, аяқ-қол протездері, сүйектер мен таяқтар, аяқ-қол аурулары кезіндегі жүргіштер мен ортопедиялық аппараттар, омыртқа аурулары кезіндегі корсеттер, түрлі құралдар, мысалы, аяқ-қол, колготкалар, шұлықтар, түймелер түймеленуі, түрлі тұрмыстық заттарды ұстап тұру және басып алу үшін қармауыштар. Барлық осы құрылғылар аяқ-қол функциялары бұзылған мүгедектердің тұрмысында өзіне-өзі қызмет көрсетуді жеңілдетуге арналған. Әлеуметтік оңалтудың тағы бір түрі - мүгедектерді арнайы жүріп-тұру құралдарымен қамтамасыз ету. Оларға, негізінен, бөлме және серуендеу кресло-арбалары жатады, егер мүгедек өз бетінше жүріп-тұруға мүмкіндігі болмаса және басқа адамдарға толық тәуелді болған жағдайда олар көрсетілген.

Сондай-ақ есту және көру қабілеті бұзылған мүгедектер қамтамасыз етіледі. Мысалы, есту қабілеті бұзылған мүгедектер үшін есту аппараттары, дауыс беретін аппараттар, веб-камерасы бар ноутбуктер, ұялы телефондар және т.б., көру қабілеті бұзылған мүгедектер үшін тифлоторлық, оқу машиналары, аспап, грифель, арнайы жүйе бойынша жазуға арналған қағаз, сөйлеу синтезі бар экрандық қол жетімділікті бағдарламалық қамтамасыз ететін ноутбук және т.б. есту және көру қабілеті бұзылған кезде техникалық көмекші компенсаторлық құралдардың тізбесі 22 атаудан тұрады.

Әр түрлі психоневрологиялық аурулар кезінде гигиеналық құралдармен қамтамасыз ету жүргізіледі, егер науқас дене және психикалық денсаулығының бұзылуына байланысты тұрмыста өзін күте алмаса, әдеттегі күнделікті гигиеналық емшаралар жасай алмаса, мұндай жағдайларда ол міндетті гигиеналық құралдармен-жөргектермен, сіңіретін жаймалармен (жаялықтармен), теріге арналған тазалағыштармен, медициналық көрсеткіштер бойынша санитарлық жарақтандырылған кресло-орындықпен мүгедектер несеп қабылдағыштармен, нәжіс қабылдағыштармен қамтамасыз етіледі. Гигиеналық құралдар тізбесіне барлығы 13 атау кіреді.

Мүгедектерді техникалық оңалту құралдарымен қамтамасыз етуден басқа, елімізде мүгедектер үшін арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсетіледі, оның құрамына үйде әлеуметтік, медициналық-әлеуметтік ұйымдарда, стационарлық және жартылай стационарлық үлгідегі оңалту орталықтарында қызмет көрсету кіреді.

Осы құралдармен және әлеуметтік оңалту шараларымен қамтамасыз ету мүгедекті оңалтудың жеке бағдарламасына (ОЖБ) сәйкес медициналық айғақтар мен қарсы көрсеткіштер негізінде жүргізіледі.

Согласно Закону о социальной защите инвалидов в нашей стране инвалиды обладают правом на социальную защиту, в том числе социальную реабилитацию. Социальная реабилитация инвалидов включает в себя:

1)обеспечение инвалидов техническими вспомогательными (компенсаторными) средствами и специальными средствами передвижения

2) предоставление социальных услуг в виде индивидуального помощника для инвалидов первой группы, специалиста жестового языка для инвалидов по слуху

3) предоставление специальных социальных услуг в виде социальных услуг на дому, в медико-социальных учреждениях стационарного и полустационарного типа

4) предоставление санаторно-курортного лечения

Перечень технических вспомогательных компенсаторных средств включает в себя 53 вида различных приспособлений, призванных облегчить и качественно повысить уровень социальных навыков личной гигиены, самообслуживания, передвижения, общения для инвалидов.

Виды технических средств:

1)протезно-ортопедические средства – 18 видов

2)сурдотехнические средства(т.е. при нарушении слуха)- 7 видов

3)тифлотехнические средства (т.е. при нарушении зрения)- 15 видов

4)обязательные гигиенические средства – 13 видов

5) специальные средства передвижения – 2 вида

Подробнее о самих средствах реабилитации.

Проводится обеспечение инвалидов техническими вспомогательными компенсаторными средствами для разных групп заболеваний, например для инвалидов с нарушениями передвижения, с затруднениями самообслуживания, с анатомическими дефектами есть обеспечение протезно-ортопедическими средствами, куда входят 18 различных наименований, например протезы верхних и нижних конечностей, костыли и трости, ходунки и ортопедические аппараты при болезнях верхних и нижних конечностей, корсеты при заболеваниях позвоночника, различные приспособления, например приспособления для надевания рубашек, колгот, носков, застегивания пуговиц, захваты для удержания и захвата различных бытовых предметов. Все эти приспособления призваны облегчить самообслуживание в быту инвалидов, у которых нарушены функции верхних и нижних конечностей. Еще один вид социальной реабилитации – это обеспечение инвалидов специальными средствами передвижения. К ним, в основном, относятся комнатные и прогулочные кресло-коляски, они показаны в случае если инвалид не способен к самостоятельному передвижению и полностью зависит от других лиц.

Также обеспечиваются инвалиды с нарушениями слуха и зрения. Например для инвалидов с нарушением слуха слуховые аппараты, голосообразующие аппараты, ноутбуки с веб-камерой, мобильные телефоны и т.д., для инвалидов с нарушением зрения тифлотрости, читающие машины, прибор, грифель, бумага для письма по специальной системе, ноутбук с програмным обеспечением экранного доступа с синтезом речи и т.д. всего перечень технических вспомогательных компенсаторных средств при нарушениях слуха и зрения содержит 22 наименования.

Проводится обеспечение гигиеническими средствами при различных психоневрологических заболеваниях, когда больной в силу нарушения физического и психического здоровья не может ухаживать за собой в быту, совершать обычные повседневные гигиенические процедуры, в таких случаях он обеспечивается обязательными гигиеническими средствами-подгузниками, впитывающими простынями(пеленками), очистителями для кожи, кресло-стулом с санитарным оснащением. По медицинским показаниям инвалиды обеспечиваются мочеприемниками, калоприемниками. Всего в перечень гигиенических средств входят 13 наименований.

Помимо обеспечения инвалидов техническим средствами реабилитации, в нашей стране для инвалидов оказываются специальные социальные услуги, куда входят социальное обслуживание на дому, в реабилитационных центрах, в медико-социальных организациях стационарного и полустационарного типа.

Обеспечение данными средствами и мерами социальной реабилитации происходит согласно индивидуальной программе реабилитации инвалида (ИПР) на основании медицинских показаний и противопоказаний.

---

Source: [https://yvision.kz/kk/post/aza-standa-m-gedekterdi-leumettik-o-altu-degenimiz-ne-840326](https://yvision.kz/kk/post/aza-standa-m-gedekterdi-leumettik-o-altu-degenimiz-ne-840326)