---
title: "Қазақстан су дефицитімен қалай күресуде?"
description: "Әлемде екі миллиардқа жуық адам су тапшылығы бар аймақтарда өмір сүреді. 68 мемлекет су мәселесін ше..."
author: "Anuarbek_Ainash"
published: "2020-03-18T06:27:29+00:00"
modified: "2020-03-24T09:15:50+00:00"
locale: "kk"
canonical_url: "https://yvision.kz/kk/post/aza-stan-su-deficitimen-alay-k-resude-852073"
markdown_url: "https://yvision.kz/kk/post/aza-stan-su-deficitimen-alay-k-resude-852073/markdown"
site_name: "Yvision.kz"
---

# Қазақстан су дефицитімен қалай күресуде?

> Әлемде екі миллиардқа жуық адам су тапшылығы бар аймақтарда өмір сүреді. 68 мемлекет су мәселесін ше...

Әлемде екі миллиардқа жуық адам су тапшылығы бар аймақтарда өмір сүреді. 68 мемлекет су мәселесін шешу қажеттігін бастан кешуде. Олардың ішінде Қазақстан да бар.

![](https://storage.yvision.kz/images/user/315956/b05a30208c8afe026dd0f4b4cd90e4.jpg)

Еліміздің география институты республикада жыл сайын судың азаюы туралы хабарлайды. Егер 60-шы жылдары жалпы су ағыны 120 текше метрді құраса, қазір ол 101-ге дейін төмендеді. Болашақта 2020 жылға қарай өзен суы 80-ге, ал 2030 жылға қарай 72 текше шақырымға дейін азаяды. Бұл тұрғындар мен экономика салаларының су ресурстарына деген қажеттіліктерінің өсуіне байланысты.

2050 жылға қарай Дүниежүзілік банк елдің өңірлеріндегі судың тапшылығына байланысты жылдық ІЖӨ-нің 6% -ға төмендеуін болжайды. Қазіргі уақытта Қазақстанда су ресурстарының 56% -ы ғана қалыптасады, ал 44% -ы трансшекаралық өзендердің есебінен келеді.

Мемлекеттік ақпарат көздеріне сәйкес, 2011 жылдан бастап сумен жабдықтау және су бұру жобаларын жүзеге асыруға бюджеттен 589 млрд. теңге бөлінген. Атап айтқанда, «Ақ бұлақ» бағдарламасы бойынша бюджеті 1,2 трлн теңге болатын «Ауыз су» тұрғындарды орталықтандырылған сумен жабдықтауға, ауылдық жерлерде - 80% дейін, қалаларда - 100% дейін қол жетімділігін қамтамасыз етуі керек еді. Алайда жағдайды түбегейлі жақсартуға қол жеткізілген жоқ.

Ағымдағы жылдың ақпан айында Президент Тоқаев: Экологиялық мәселелер біздің елімізде де, халықаралық деңгейде де өте маңызды орын алады. БҰҰ-нда бұл мәселемен тұтастай ұйымның өзі де, оның мамандандырылған агенттіктері де айналысады, - деген еді.

Сонымен қатар, Ақордадағы Президенттік кадрлар резервінің өкілдерімен кездесуінде Тоқаев: «Қазақстанға келетін біз, өкінішке орай, су тапшылығы сезінетін елміз. Біз бұл проблемамен өте шұғыл айналысуымыз керек, бұл міндеттер Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің алдына қойылған. Үкіметке де. Мен осы мәселені шешуге қосарланған көзқарас туралы ұсыныстарды қолдаймын»,- деген еді.

Президенттің айтуынша, суды үнемдеудің жаңа тәсілдерін, жаңа технологияларын енгізу керек. Көп сумен қамтамасыз етуді қажет ететін салалардан біртіндеп құтылу қажет. Біз шекаралас өзендерден көрші мемлекеттермен су ресурстарын ұтымды пайдалану мәселелерін көтеруіміз керек, бұл мәселе дипломатиялық арналар арқылы жүзеге асырылатын болады. Мәселені жеңілдету, әрине, мүмкін емес. Бұл күрделі мәселе, ол мемлекеттердің суды өз мүдделеріне көбірек пайдаланғысы келетіндігімен байланысты. Әсіресе ол индустрияландырумен белсенді айналысатын мемлекеттер. География барлық трансшекаралық өзендер Қазақстан бағытында ағатындай орналасқан. Өзендердің жоғарғы ағысы көрші мемлекеттерде, төменгі ағысы - бізде. Осыған орай, Президенттің айтуынша, біз географиялық орналасуымыз мәселесін негізге ала отырып, тиісті келіссөздер жүргізуіміз керек.

Ағымдағы жылы Қазақстанның су ресурстарын басқару бағдарламасы жобасы аясында Қазақстанның су ресурстарын басқару 2020-2030 жылдарға арналған бағдарламасы қабылданды. Бағдарлама 10 негізгі бағытты қамтиды: халықаралық ынтымақтастық, нормативтік-құқықтық базаны жаңарту, институционалды реформалар, су шаруашылығы инфрақұрылымын модернизациялау және қайта құру, су нарығын құрудың халықаралық тәжірибесін зерттеу, су секторын цифрландыру, «Smart Water» жобасын іске асыру, Су ресурстарын экологиялық тұрғыдан оңтайлы пайдалану, заманауи дағдылары бар және маңызды ұлттық тәжірибені жүзеге асыратын су шаруашылығы мамандарын даярлау.

Бүгінгі күні біз су мәселесіне қатысты тәуекелдерді шешуіміз қажет. Қазақстан құрғақшылықтың салдарынан, шөлейттену салдарынан жыл сайын шамамен 93 млрд. теңге жоғалтады.

---

Source: [https://yvision.kz/kk/post/aza-stan-su-deficitimen-alay-k-resude-852073](https://yvision.kz/kk/post/aza-stan-su-deficitimen-alay-k-resude-852073)