место в рейтинге
  • 397088
  • 694
  • 52
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Қалалықтар үшін домбыра ұлттық аспап па әлде ұлттық сувенир ме?


Қазақтың қадірлі әрі көнеден келе жатқан аспабы домбыраны «мен қазақпын» дегендердің барлығы біледі. Домбырамен айтылған ән, шертілген күй кең даланы көз алдымызға елестетіп, самал желдің өпкеніндей, жусанның исін сезінгендей, жаздыкүні жауған жаңбырдан соң аңқыған жұпар ауадай толғана да ойлана тыңдарымыз анық. Қазақ даласында болған талай қырғын, аштық, шапқыншылықтар дәуірі де қасиетті домбыраның үнін өшіре алмағанын тарихтан жақсы білеміз. Адамның тілімен жеткізе алмағанын домбыраның үнімен, төгілген күйімен жеткізу де қазақ даласында болған үрдіс.
Кеше ғана Қытайдағы бауырларымыздың ұлт байлығымен әлемді мойындатып, Гиннес кітабына кіру үшін он мың адам жиылып домбыра тартқанын естігенімізде таңданғанымыз да, қуанғанымыз да рас. Шыңжаң өңіріндегі Толы ауданынының 10 мың домбырашысы халқымыздың «Кеңес» күйімен қазақтың рухын көтеріп, ұлтымыздың қолында бар байлығын әлемге тағы бір паш етті. Оның алдында «Қаражорға» биін билеген олардың осы қадамынан кейін қазақ елінде «Қаражорға» биі әр мерекеде, әр түрлі шараларда билене бастап, ұлттық құндылықтардың қайта жаңғыру дәуірі басталғандай еді. Кейбіреулер: «оның несіне қуанамыз, бұл жаңалық Қытайдың атынан Гиннеске тіркеліп жатыр ғой» десе де, Қытайдағы қандастарымыздың бұл қадамы бізге үлгі әрі жаңа серпіліс берері анық. Бұл он мың адамның барлығы бірдей кәсіби күйші емес, дегенмен осы ұлы бастама үшін әр шаңырақтың мүшесі домбыраға қызығып, үйренуге тырысқаны айдан анық. Аудандық телеарнада арнайы «Домбыра үйренейік» деген 5 минуттық бағдарламаның күнделікті эфирден беріліп отырғаны да құптарлық әрі қайталауға тұрарлық іс. Тура сондай бағдарлама біздің телеарналардан беріліп тұрса, талайымыз шертіп болса да үйренер едік-ау. Қазақтың ұлттық киімдерін киіп алған осыншама домбырашылардың бір алаңға жиылуы да адамды керемет толқытып әрі толғандыратын көрініс. Біздің елімізде 10 мың ғана емес, 20‑30 мың домбырашының басын қосып, осындай шара өткізілсе, оны барша қазақстандықтар теледидар арқылы тамашалай алса, қалай болар еді? Сол күні қазақ даласы бейне ұйқысынан оянған алыптай дүр сілкінер ме еді? Сондай көріністі көрген көзіміз жасқа толып, көкірегіміз осындай байлықтың иелері екенімізді сезініп шаттана мақтанар ма едік? Әрине, дағдарыс кезінде адам материалдық құндылықтан да, рухани жанына жақын болар бар ұлттық байлығын түгендей бастайды ғой. Мүмкін біздің шетелдегі бауырларымыз да осы бастамаларымен бізді оятуды қалап тұрған шығар? Не болса да бір тамаша жаңалықты, біздің ұлт ретінде тағдырымыз бен тамырымыздың бір екендігін сезіндірген бастаманы естіп, риза боларымыз хақ.
Десек те сол ғасырдың күйін шертіп келе жатқан домбырамыз қаладағы әр қазақтың үйінен табыла ма? «Қолда барда алтынның қадірі жоқ» дегендей, көпшілігімізге домбыраны бір себеппен сыйлап қалмаса, оны құнттап сатып алып жатпағанымыз белгілі. Тіпті сахнаға шыққан әртістеріміз де домбыраны бір-екі шертіп ырымын жасап қана қоя салуы сәнге айналып кеткендей. Ал енді қалада туған, қаланың қайнаған тіршілігінен әке-шешесінің бұрылуға уақыты жоқ бүлдіршіндері домбыраны қолға ұстап, тартып көрмек түгел, не екенін де білмейтінін де көріп жүрміз. Әрине, бәріміздің бірдей домбырада құлақтың құрышын қандырар күйші, әуелетіп шырқайтын әнші болмасақ та балаларымыздың өз ұлтының төл аспабын біліп, танып, онымен мақтана білгеніне не жетсін. Домбырамыз сөрелерде сақталатын сувенир емес, әр қазақтың қолында жүретін аспабына айналсын…

 

ТІЛ  ЖУРНАЛЫ  №4 - 2010

16 июля 2010, 22:25
4358

Загрузка...

Комментарии

Қандай керемет айтылған! Күте тұр қазағым... әлі саған күйдің әуенін жақсылатып таныстырамын!
Қазір халықтың көкірегі оянып келе жатыр, өздері ойнау білмесе де қонақ келгенде тартады немесе балам уйренеди, керек болады деп төріне алып іліп қоятын ағайындарымызды да ұмытпайық. Және тағы бір ауыз қазақ тілінде сөйлей алмай күніне 1 күй тартпаса басы ауыратын жастарымыз да жетерлік, бұл жақсы ма әлде жаман ба? Өзге ел қызығып жатқан мәденитімізді қолда барда қадірлеп, көкке көтерейік ағайын!

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Я был удивлён, что в Азербайджане есть Казахский район

Я был удивлён, что в Азербайджане есть Казахский район

Мне как казаху по национальности очень хотелось туда попасть. Оказалось, что климат там намного суровей и люди, говорят, суровые и воинственные. Казах – город на западе Азербайджана...
alidimash
18 янв. 2017 / 21:50
  • 21114
  • 18
10 лучших районов Алматы. Широкие улочки, частные дома, летом – красота!

10 лучших районов Алматы. Широкие улочки, частные дома, летом – красота!

Названия улиц: Садовый бульвар, Солнечный проезд. Красиво звучит не так ли? Прям, как в Москве... Уютные улочки и радующие глаз одноэтажные домики, тихо и свободно, нет динамики, движух и ажиотажа.
gelberdeuet
16 янв. 2017 / 14:45
  • 7745
  • 98
Айсулу Салгарина. Решил пойти в гости к той, что вызывает гордость за казахских девушек

Айсулу Салгарина. Решил пойти в гости к той, что вызывает гордость за казахских девушек

Прошло около 2 лет. За эти годы в моей жизни многое изменилось. И мне стало интересно, какие же изменения произошли в жизни тех, у кого я когда-то брал интервью...
DastanIskakov
14 янв. 2017 / 11:43
  • 5158
  • 7
Многочасовые очереди, смерти в ЦОНах: почему вопросы об этом ставят парламентариев в тупик?

Многочасовые очереди, смерти в ЦОНах: почему вопросы об этом ставят парламентариев в тупик?

Ожидали ли депутаты Мажилиса всего этого? Как планировали этот процесс регистрации, и обсуждали ли его, прежде чем одним нажатием кнопки принять нормы с такими абсурдными временными рамками?
openqazaqstan
17 янв. 2017 / 14:32
  • 4761
  • 20
Сильное ДТП произошло в Алматы на Тимирязева-Байзакова

Сильное ДТП произошло в Алматы на Тимирязева-Байзакова

NoComment (c) Официальный слоган EuroNews. Катастрофа на алматинской утренней трассе началась с того, что водители «Ниссана» и микровена ожидали сигнала светофора на запад по Тимирязева...
ibestreporter
17 янв. 2017 / 22:52
  • 3608
  • 5
Вейпинг безопасен? Эндрю Холл из США тоже так считал, пока что-то не пошло не так

Вейпинг безопасен? Эндрю Холл из США тоже так считал, пока что-то не пошло не так

Эндрю Холл из США считал, что вейпинг безопасен и усиленно убеждал в этом близких. Но как-то раз что-то пошло не так. Это результат взрыва хипстерского устройства - выбило 7 зубов + ожоги и раны...
Maxambet
17 янв. 2017 / 16:28
  • 3414
  • 46
Становится хуже, но как-то постепенно. Беднеем, но тоже как-то не разом

Становится хуже, но как-то постепенно. Беднеем, но тоже как-то не разом

Помню, когда я уезжал и Казахстана, тут было довольно прилично, даже не смотря на то, что жить было невыносимо. Но прилично так. Мусора было меньше. Дороги чистили, вони почти не было. Да и в остальном тоже норм.
shootnix
18 янв. 2017 / 12:49
  • 2896
  • 34
Это поколение просрет страну. 20-летняя молодежь представляет из себя сказочных эльфов

Это поколение просрет страну. 20-летняя молодежь представляет из себя сказочных эльфов

Смотря в очередные пустые глаза вчерашнего студента, приходящего устраиваться на первую работу страшно становится. Потому что сравниваю с теми же китайскими студентами, которые готовы выгрызать себе мечту.
mbaitykov
18 янв. 2017 / 11:34
  • 3293
  • 98
Любимый Тайланд. Правящий король называет Паттайю «черным пятном на репутации страны»

Любимый Тайланд. Правящий король называет Паттайю «черным пятном на репутации страны»

Тайланд мы впервые посетили в декабре 2012 года. Полученные эмоции настолько были яркими, что в конце 2015 года мы решили еще разок слетать в Тайланд. Вспоминая Тай, первое о чем я думаю - горячий...
zhainar_d
17 янв. 2017 / 11:11
  • 2755
  • 24