• 1963
  • 1
  • 0
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Ішкі тауар өнімі де артпайды, импортқа және мұнайға тәуелділік те төмендемейді


Санкциялар мүмкін емес, себебі болған жағдайда бумеранг тәрізді шектеу қойып отырған елдердің өздеріне тиеді деген кейбір Россия эксперттерінің тұжырымдамалармен келіспеймін. Әрине АҚШ және басқа да Европа елдеріне Россияға жасалар экономикалық блокаданың әсері болады, оны ешкімде ешқашан жоққа шығарған емес. Прагматикалы батыс экономистері экономикалық есеп – қисапта кейбір ұтымсыз қадамдарға баруға тура келетінін салқынқандылықпен қабылдап отыр. Басты себеп, Россия батыс экономикасына, батыс экономикасы Россия экономикасына қарағанда әлдеқайда тәуелді. 2013 жылдың қорытындысы бойынша Россия экспортының Европалық Кеңес елдеріне, Россияның ішкі жалпы өніміне шаққандағы үлесі 13,5 пайызды құраса, Европа елдерінің Россияға бағытталған экспортының үлесі Европа елдерінің ІЖӨ - нің 0,8 пайызын құраған. Қысқасы, Европа елдері Россия үшін 17 есе маңыздырақ. Импорттық көрсеткіштерді салыстыратын болсаңыздарда шамамен осындай қорытындыға келесіз. 
Әрине, Россия газы Европа үшін аса маңызды, үйреншікті энергия көзі. Бірақ Европаның соңғы жылдары өз – өзін газбен қамтамасыз етудің басқа көздерін іздеп жатырғанын ескеру керек. 
Күткендей санкциялар өз кезегінде іске асырылуда. Кейбір Россия банктарына байланысты шаралар алынуда, олардың рейтингілік болжамдарындағы өзгерістер, сәйкесінше Россия компанияларының шет елдік қарыздарының бағамына тікелей әсер етуде. Россияның басты экспорт көзі саналатын қару – жарақ сатуынада шектеме қойылды.
Осындай жағдайда, кейбір саясатшылардың Россияға байланысты санкциялар ішкі өнімнің өсуіне әкеп соғады, санкциялардың зиянынан пайдасы көп дегенде пікірлері естілуде.
Мысал ретінде айтатын болсақ, Россияның ұлттық төлем жүйесін енгізу туралы шешімін Россия телеканалдарының жарыса жарнамалауы. Бәлкім шынындада халықаралық Visa және MasterCard төлем жүйелерінің қажеті жоқ болар? Мысалы, Қытай 2002 жылдан бастап UnionPay атты төлем жүйесін енгізді емес пе. Бірақ, ескеретін жайт, Россия тұрғыны шаруасымен иә демалысқа шет елдерге бара қалса аталмыш жүйелерге байланысты төлем карточкаларымен төлем жасай алмайды, «интернет - сатып алуға» мүмкіндігі болмайды. Қытайдың тәжірбесін мысалға келтіргенде Россия эксперттері, ол елге ешкімнің санкциялық шаралар қолданбағанын, UnionPay жүйесінің 141 елде карточкалары қабылданатынын айтпайды. Ескеретін жағдай, бұл төлем жүйесінің халықаралық статус алғаны, ішкі нарықтағы (Қытайдағы) қолданыс аясының кеңейуіне алып келді.
Әрине, Россияныңда өз төлем жүйесін енгізуіне толық мүмкіндігі бар. Бар әңгіме бұл қадамның тиімділігінде. Егер осы тәріздес шешімдер нарықтың талабымен емес, жоғарыдан түсірілген тапсырма негізінде іске асатын болса, тиімді нәтиже күту екіталай.
Россияның ГЛОНАСС – қа байланысты шешімдер тізімін мысалға келтіруге болады. Естеріңізде болса, 2001 – 2011 жылдары осы бағдарламаға 102 млрд. рубль бөлінді. Ал жоспар бойынша 23,6 млрд. Жүйе 5 есе қымбатқа шықты. Сочи Олимпиадасының бастапқы құны 314 млрд. рубль болса, ақыры 1,5 трлн. рубль жойылды. Мемлекеттің араласуымен жүзеге асырылатын жобалардың сметалақ құны шамамен 5 есе қымбатқа шығады. Неге? ГЛОНАСС – қа қосымша 346 млрд. рубль бөлінбекші. Бұл жобаға байланысты қылмыстық істердің бар екенін ескерсек, GPS – ке балама жүйенің жақын арада пайда боларына күмәнім бар. Бірнеше жыл бұрын А. Чубайс Россия басшыларына отандық планшетті ұсынымдаған болатын. Бірақ, сол Россия планшетін тауар сөрелерінен әлі күнге дейін көре алмайсыз. Жұмбақ.
Соңғы мезгілдегі Россияның негізгі тренді – өз өнімділігін көтеру үшін, шет елден келетін тауарларға шектеу қою. Мысал ретінде Россия Үкіметінің министрлігі дайындаған Қаулы жобасы негізінде, 2014 жылдың 1 апрелінен медициналық аппараттарды сатып алуға тиым қойылмақшы. Ол дегеніміз, дүние жүзіне әйгілі брендтер шығаратын томографтардың, дефибриляторлардың, рентген аппараттарының т.б. орнына россиялық аналогтарға көшу. Бұндай перспектива маған ұнап тұрған жоқ. Кеңес дәуіріндегі ауруханалардың материалды – техникалық базасы естеріңізде шығар?
Сондықтан, санкциялар ішкі өнімді өндіруге жағдай жасайды, мұнайға тәуелділіктен құтыламыз деп бөріктерін аспанға лақтырып жүрген эксперттерге айтарым: Россияда 2000 жылдары мұнайға тәуелділік тек артты, ө.ғ 90 жылдарындағы реформалар салдарынан күйзеліс, құлдырау кезеңінен көз ашпаған ғылыми – техникалық потенциалдарыңыз әлі де болса төмен, экономикаларыңыз конкурентті тауар шығаруға дайын емес, экономикалық жағдайларыңыз да мәз емес. Бұл, россиялықтар еш тауар шығара алмайды деген сөз емес. Бірақ «изоляция - экономикаға жақсы» принципін іске асырсаңыздар тауар шығаруға негізделген бар мүмкіндіктеріңізден айырылып қалуларыңыз ғажап емес. Себебі, экономикасындағы фундаменталды проблемалардың бірі – ішкі конкуренттік ортаның қалыптаспауы. Импортпен конкуренция қалай болғанда да отандық тауар өндірушулерді тонуста ұстап тұруға ықпал етеді. Кеден одағы аясында Қазақстанныңда Беларусияныңда экспорттық мүмкіндіктері шектеулі екенін естен шығармаған абзал.
Өздеріңізге белгілі, Иран өзінің ядролық амбициясынан қайтты. Себебі, оған қарсы экономикалық санкциялар орнатылған болатын. Бұл елдің де, шектеулер енгізілгеннен кейін, ішкі тауар өнімін арттырамыз, импортқа және мұнайға тәуелділігіміз төмендейді деген қиялдары іске аспады. Мұнай экспорты 60 пайызға төмендеді, Иран риалы қатты девальвацияға ұшырады, өмір деңгейі төмендеді. Халықаралық валюта қорының бағамы бойынша 2011 жылы Иранның ішкі жалпы өнімі 3 пайызға өссе, 2012-2013 жылдары сәйкесінше 1,9 және 1,5 пайызға төмендеген. Осыдан қорытынды шығарған Иран ресми түрде атом ядролық қаруын шығарудан бас тартты. Сәйкесінше санкциялар да алынуда.
Фотография: Ішкі тауар өнімі де артпайды, импортқа және мұнайға тәуелділік те төмендемейді Санкциялар мүмкін емес, себебі болған жағдайда бумеранг тәрізді шектеу қойып отырған елдердің өздеріне тиеді деген кейбір Россия эксперттерінің тұжырымдамалармен келіспеймін. Әрине АҚШ және басқа да Европа елдеріне Россияға жасалар экономикалық блокаданың әсері болады, оны ешкімде ешқашан жоққа шығарған емес. Прагматикалы батыс экономистері экономикалық есеп – қисапта кейбір ұтымсыз қадамдарға баруға тура келетінін салқынқандылықпен қабылдап отыр. Басты себеп, Россия батыс экономикасына, батыс экономикасы Россия экономикасына қарағанда әлдеқайда тәуелді. 2013 жылдың қорытындысы бойынша Россия экспортының Европалық Кеңес елдеріне, Россияның ішкі жалпы өніміне шаққандағы үлесі 13,5 пайызды құраса, Европа елдерінің Россияға бағытталған экспортының үлесі Европа елдерінің ІЖӨ - нің 0,8 пайызын құраған. Қысқасы, Европа елдері Россия үшін 17 есе маңыздырақ. Импорттық көрсеткіштерді салыстыратын болсаңыздарда шамамен осындай қорытындыға келесіз. Әрине, Россия газы Европа үшін аса маңызды, үйреншікті энергия көзі. Бірақ Европаның соңғы жылдары өз – өзін газбен қамтамасыз етудің басқа көздерін іздеп жатырғанын ескеру керек. Күткендей санкциялар өз кезегінде іске асырылуда. Кейбір Россия банктарына байланысты шаралар алынуда, олардың рейтингілік болжамдарындағы өзгерістер, сәйкесінше Россия компанияларының шет елдік қарыздарының бағамына тікелей әсер етуде. Россияның басты экспорт көзі саналатын қару – жарақ сатуынада шектеме қойылды. Осындай жағдайда, кейбір саясатшылардың Россияға байланысты санкциялар ішкі өнімнің өсуіне әкеп соғады, санкциялардың зиянынан пайдасы көп дегенде пікірлері естілуде. Мысал ретінде айтатын болсақ, Россияның ұлттық төлем жүйесін енгізу туралы шешімін Россия телеканалдарының жарыса жарнамалауы. Бәлкім шынындада халықаралық Visa және MasterCard төлем жүйелерінің қажеті жоқ болар? Мысалы, Қытай 2002 жылдан бастап UnionPay атты төлем жүйесін енгізді емес пе. Бірақ, ескеретін жайт, Россия тұрғыны шаруасымен иә демалысқа шет елдерге бара қалса аталмыш жүйелерге байланысты төлем карточкаларымен төлем жасай алмайды, «интернет - сатып алуға» мүмкіндігі болмайды. Қытайдың тәжірбесін мысалға келтіргенде Россия эксперттері, ол елге ешкімнің санкциялық шаралар қолданбағанын, UnionPay жүйесінің 141 елде карточкалары қабылданатынын айтпайды. Ескеретін жағдай, бұл төлем жүйесінің халықаралық статус алғаны, ішкі нарықтағы (Қытайдағы) қолданыс аясының кеңейуіне алып келді. Әрине, Россияныңда өз төлем жүйесін енгізуіне толық мүмкіндігі бар. Бар әңгіме бұл қадамның тиімділігінде. Егер осы тәріздес шешімдер нарықтың талабымен емес, жоғарыдан түсірілген тапсырма негізінде іске асатын болса, тиімді нәтиже күту екіталай. Россияның ГЛОНАСС – қа байланысты шешімдер тізімін мысалға келтіруге болады. Естеріңізде болса, 2001 – 2011 жылдары осы бағдарламаға 102 млрд. рубль бөлінді. Ал жоспар бойынша 23,6 млрд. Жүйе 5 есе қымбатқа шықты. Сочи Олимпиадасының бастапқы құны 314 млрд. рубль болса, ақыры 1,5 трлн. рубль жойылды. Мемлекеттің араласуымен жүзеге асырылатын жобалардың сметалақ құны шамамен 5 есе қымбатқа шығады. Неге? ГЛОНАСС – қа қосымша 346 млрд. рубль бөлінбекші. Бұл жобаға байланысты қылмыстық істердің бар екенін ескерсек, GPS – ке балама жүйенің жақын арада пайда боларына күмәнім бар. Бірнеше жыл бұрын А. Чубайс Россия басшыларына отандық планшетті ұсынымдаған болатын. Бірақ, сол Россия планшетін тауар сөрелерінен әлі күнге дейін көре алмайсыз. Жұмбақ. Соңғы мезгілдегі Россияның негізгі тренді – өз өнімділігін көтеру үшін, шет елден келетін тауарларға шектеу қою. Мысал ретінде Россия Үкіметінің министрлігі дайындаған Қаулы жобасы негізінде, 2014 жылдың 1 апрелінен медициналық аппараттарды сатып алуға тиым қойылмақшы. Ол дегеніміз, дүние жүзіне әйгілі брендтер шығаратын томографтардың, дефибриляторлардың, рентген аппараттарының т.б. орнына россиялық аналогтарға көшу. Бұндай перспектива маған ұнап тұрған жоқ. Кеңес дәуіріндегі ауруханалардың материалды – техникалық базасы естеріңізде шығар? Сондықтан, санкциялар ішкі өнімді өндіруге жағдай жасайды, мұнайға тәуелділіктен құтыламыз деп бөріктерін аспанға лақтырып жүрген эксперттерге айтарым: Россияда 2000 жылдары мұнайға тәуелділік тек артты, ө.ғ 90 жылдарындағы реформалар салдарынан күйзеліс, құлдырау кезеңінен көз ашпаған ғылыми – техникалық потенциалдарыңыз әлі де болса төмен, экономикаларыңыз конкурентті тауар шығаруға дайын емес, экономикалық жағдайларыңыз да мәз емес. Бұл, россиялықтар еш тауар шығара алмайды деген сөз емес. Бірақ «изоляция - экономикаға жақсы» принципін іске асырсаңыздар тауар шығаруға негізделген бар мүмкіндіктеріңізден айырылып қалуларыңыз ғажап емес. Себебі, экономикасындағы фундаменталды проблемалардың бірі – ішкі конкуренттік ортаның қалыптаспауы. Импортпен конкуренция қалай болғанда да отандық тауар өндірушулерді тонуста ұстап тұруға ықпал етеді. Кеден одағы аясында Қазақстанныңда Беларусияныңда экспорттық мүмкіндіктері шектеулі екенін естен шығармаған абзал. Өздеріңізге белгілі, Иран өзінің ядролық амбициясынан қайтты. Себебі, оған қарсы экономикалық санкциялар орнатылған болатын. Бұл елдің де, шектеулер енгізілгеннен кейін, ішкі тауар өнімін арттырамыз, импортқа және мұнайға тәуелділігіміз төмендейді деген қиялдары іске аспады. Мұнай экспорты 60 пайызға төмендеді, Иран риалы қатты девальвацияға ұшырады, өмір деңгейі төмендеді. Халықаралық валюта қорының бағамы бойынша 2011 жылы Иранның ішкі жалпы өнімі 3 пайызға өссе, 2012-2013 жылдары сәйкесінше 1,9 және 1,5 пайызға төмендеген. Осыдан қорытынды шығарған Иран ресми түрде атом ядролық қаруын шығарудан бас тартты. Сәйкесінше санкциялар да алынуда.
     
saulen
11 апреля 2014, 15:36
207

Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

«Мурашки по коже». Выступление Димаша Кудайбергенова впечатлило иностранцев

«Мурашки по коже». Выступление Димаша Кудайбергенова впечатлило иностранцев

21-го января сообщество "Казахстан разместило на своей странице фейсбук видео с выступлением Димаша Кудайбергенова c песней "S.O.S" на китайском конкурсе Singer 2017.  Данное видео стало вирусным...
Levlion999
15 февр. 2017 / 15:06
  • 23155
  • 5
Известные казахи, женившиеся на русских женщинах

Известные казахи, женившиеся на русских женщинах

Говорят, что за каждым великим мужчиной стоит женщина. А еще говорят что, все великие люди меняют судьбу своего народа. Так давайте узнаем больше о русских женщинах, навсегда изменивших жизнь...
Shala-Kazakh
17 февр. 2017 / 23:21
  • 18610
  • 80
У нас зарплаты в 3 раза ниже, чем в Болгарии. А мы говорим о самом дешевом бензине, хлебе и воде

У нас зарплаты в 3 раза ниже, чем в Болгарии. А мы говорим о самом дешевом бензине, хлебе и воде

Многие у нас любят сравнивать цены в Казахстане с ценами в Европе. Как мол у нас все дешево! При этом они забывают о том, что минимальный размер оплаты труда на Западе в разы выше, чем у нас.
AliyaSadyrbaeva
15 февр. 2017 / 0:43
  • 6508
  • 86
Келин XX века vs келин XXI века. Если сейчас легче жить, то почему разводов стало больше?

Келин XX века vs келин XXI века. Если сейчас легче жить, то почему разводов стало больше?

Часто слышу от пожилых «апашек» слова разочарования, когда они в очередной раз узнают новость про развод семьи. В основном рассуждения начинаются с фразы «біздің кезімізде»...
socium_kzo
15 февр. 2017 / 15:47
  • 6254
  • 76
«Мужчины, живущие с родителями после 25 лет». Опрос набирает популярность в сети

«Мужчины, живущие с родителями после 25 лет». Опрос набирает популярность в сети

"Как вы относитесь к мужчинам, которые в 25+ еще живут с родителями?". Опрос, который набирает популярность в соцсетях. Хотелось бы узнать, что же думаете вы по этому поводу?
Muchacho55
15 февр. 2017 / 18:51
Места для уличного секса в Алматы. Не будьте ханжами, уятменами и моралфагами!

Места для уличного секса в Алматы. Не будьте ханжами, уятменами и моралфагами!

Не будьте ханжами, уятменами и моралфагами, будьте доброжелательней и скиньте уже с себя цепи и оковы нравственности. Да здравствует любовь и свобода!
gelberdeuet
14 февр. 2017 / 11:00
Утверждён график выходных дней для жителей Казахстана в марте

Утверждён график выходных дней для жителей Казахстана в марте

Казахстанцы отдохнут около полумесяца в грядущем марте. В связи с праздниками в марте ожидается четыре дополнительных выходных дня. Первый, разумеется, выпадает на главный женский день в году, а...
Seattle
17 февр. 2017 / 13:20
  • 3800
  • 4
Вспомнились слова однокурсника: «Не завидую твоему будущему мужу»

Вспомнились слова однокурсника: «Не завидую твоему будущему мужу»

Среди моих знакомых есть одна милая девушка, она тоже молодая мама как и я. Очень открытая, видная, недавно вышла на работу. У нее счастливая семья и все, тьфу-тьфу, складывается хорошо.
Roza_pvl
19 февр. 2017 / 11:49
  • 3595
  • 27
«Казахстанцы больше не смогут приобрести недвижимость за рубежом»

«Казахстанцы больше не смогут приобрести недвижимость за рубежом»

Так мог бы звучать заголовок этой публикации, откажись Европа, Турция, ОАЭ, США и другие от фундаментального права человека на имущество. Пост про то, кто заработает на поправках в Конституцию РК...
lyalusha
16 февр. 2017 / 14:45
  • 3389
  • 23