• 52900
  • 0
  • 1
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Өлмес өнер тудырған

Айқын, 14.01.2014

Осы өнеріміз бен өнер тарихымызда да тереңірек зерделеп, тұтас қарастырып, болашақ өнер мамандарын оқытып тәрбиелеу саласында қажырлы еңбек сіңірген біздің замандасымыз философия ғылымдарының докторы, профессор Болат Кесікқалиұлы Байжігітов болатын. Ол 1978-1996 жылдар аралығында Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтында оқытушылық қызметтен басталып, кейіннен 1996-1999 жылдар аралығында кафедра меңгерушісі болып жұмыс атқарды.

2001-2006 жылдар аралығында фило­софия мамандығы бойынша док­торлық диссертациялық кеңестің ғалым хатшысы, төрағасы, төрағаның орынба­сары қызметтерін атқарды. Ал 2006 жы­лы Т.Жүргенов атындағы Қазақ Ұлттық Өнер академиясында ректордың ғы­лыми жұмыстары бойынша проректоры қызметінде болды. Қысқа да, мәнді өмі­рінде оның алған атақтары мен дәре­же­леріне тоқтала кетсек: ҚР Білім беру ісі­нің Құрметті қызметкері (2003), «Аста­на Бәйтерек – 2005» республикалық кон­курсының «Өнертану» номинация­сының иегері (2005), Қазақстан Су­рет­шілер одағының мүшесі (1987).

Ал енді артынан бізге қалдырған ең­бектеріне келетін болсақ, оның жетек­шілігімен 6 ғылым докторы, 31 ғылым кандидаттарын қорғатып, 1 оқулық, 2 монография, 1 альбом, 1 католог, 1 сөз­дік, 50-ден астам ғылыми мақалаларды жарыққа басып шығарған автор, соны­мен қатар 1981-1991 жылдар аралығында теледидардан жүргізілген өнер тақыры­бындағы 108-ден астам хабарлардың сценарийлерінің (олардың бір бөлігі «Қазақстан» телеарнасының Алтынқо­рын­да сақталған) авторы және жүр­гізушісі болатын.

Болат Кесікқалиұлы институтты бі­тір­геннен кейін 1978-1996 жылдар ара­лығында Абай атындағы ҚазПИ-дың көркемсурет факультетінде «Өнер та­ри­хынан» дәріс берген, сонымен қатар 1996-1999 жылдар аралығында «арнайы пәндер мен өнер тарихын оқыту әдіс­темесі» кафедрасын меңгерген, 2001-2006 жылдар аралығында Абай атындағы ҚазҰПУ-дың философия ғылымы бо­йын­ша диссертациялық кеңесінің ғы­лы­ми хатшысы, төрағасы, төраға­сының орынбасары, ал 2006-2007 жыл­дар ара­лы­ғында Т.Жүргенов атындағы ҚазҰӨА-ның ғылыми істері жөніндегі прорек­то­ры болып қызмет атқарды.

Қазақ өнері мен мәдениетiн дамы­туда аянбай тер төккен азаматтардың бірі десек, артық айтпаған болар едік. Оның бейнелеу өнері, мәдениет пен өнер философиясына, қазақ бейнелеу өнерінің философиялық мәселелерін зерделеп, зерттеуге қосқан үлесі қомақ­ты.
Болат Кесікқалиұлы республи­ка­мызда «Өнер тарихын» қазақ тілінде оқытуды бірінші болып бастаған жан еді. Орта және жоғары оқу орындарына арналған өнер тарихы бойынша оқулық­тардың тұңғыш авторы. Р.Алфред, Радклиф-Браун, Л.Алфред, Кребер, Франц Боас, Э.Эдвард, Эванс Причард және Ю.Лотманның кейбір еңбектерін қазақ тіліне аударып, «Әсемдік әлеміне саяхат» атты 108 теледидар бағдарла­масының және «Ұлы суретшілер» атты 28 бағдарламаның сценарий авторы мен жүргізушісі болған.

Ол өз ортасында бейнелеу өнерін жетік меңгерген, өте шебер, әйгілі ға­лым болатын. Ол республикамызда өзі­нің танымал шәкірттері және ізбасар­ларымен «Байжігітов мектебі» деген атқа лайық негіз қалыптастырды. Өзінің қысқа да, мазмұнды, маңызды өмірінде ғалым болашақ ұрпаққа қадірлі де, қас­терлі де, өшпес мұра қалдырып үлгерді.
Болат Кесікқалиұлы теориялық өнер философиясының тың мәселелерін талдау барысында, көркемөнердің син­тездік қасиетін ескерді, мәдени құбы­лыстардың ұлттық сипаты, форма мен образдың табиғи үйлесімділігі сияқты мәселелерді қарастырып, оқытудың бас­ты принциптерін айқындай отырып, реалистік шығармалардың рационалды ой-санаға, форманың мазмұнды айқын­даудағы негізгі жетекші рөліне ерекше көңіл бөлген еді.

Ол ұсынған оқыту процесінің жаңашылдығымен көркем шығарманың табиғатын, тәрбиелік, технологиялық мүмкіндіктерін және образдық тілін тұтастай бірлікте қарас­тыруын анықтады. Сонымен қатар ол жеке адамның шығармашылық қабі­летін, суреткерлік қиялын эмоционалды түйсіне білу қасиетін арттыруда пробле­малы ситуациялар тудырту және өз бетінше ойлай білу, көркем шығармаға, құбылыстарға, бағыттарға салыстыр­малы талдаулар жасай білуге баули оты­рып, педагогикалық процестің біртұтас­тылығы мен жүйелілігін анықтаған ғалымның бірі болды.

Қоғам өзгерген сайын адамдар да өзгереді. Бірақ өнерді өзгерту мүмкін емес... Өйткені өнер – халықтікі. Сол өнерді кейінгі ұрпақтың санасына, бойына сіңіре білу құрметіне қол жеткізе білген Болат Байжігітов болатын.

Болат Кесікқалиұлы ылғи да, қажырлы еңбек пен үнемі ізденіс үстінде жү­ре­тін адам еді. Өзінің рухани қай­талан­бас мұрасын, ұлағатты өнегесін, ғы­лы­мын, өнерін, терең білімін жас­тарға үйретуден жалықпаған дара тұлға деп айтсақ артық болмас. Артына қайталанбас ғылыми-шығармашылық мол мұра қалдырды. Бақытты да баянды ғұмыр кешкен ұлағатты ұстазымызға әлі күнге дейін рақметіміз шексіз.

Шолпан АҚБАЕВА,
Абай атындағы ҚазҰПУ-дың Магистратура
және PhD докторантураинститутының
«Қазақстан тарихы мен мәдениеті»
кафедрасының доценті,
педагогика ғылымдарының кандидаты

 
МК РК Mki_gov
15 января 2014, 18:02
150

Загрузка...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Мысли вслух. Почему казахи перестали общаться с родственниками и ходить в гости?

Мысли вслух. Почему казахи перестали общаться с родственниками и ходить в гости?

Дастархан в те времена был скромен. Не было понятия «сынау» - осуждения кто как живет, какой в доме ремонт и т.д. Пока взрослые обсуждали задержку заработной платы, мы играли в армию, жмурки, строили городки...
socium_kzo
5 дек. 2016 / 15:19
  • 26749
  • 30
Верховный Суд презентовал комментарий к Гражданскому процессуальному кодексу

Верховный Суд презентовал комментарий к Гражданскому процессуальному кодексу

ГПК содержит 505 статей, многие из которых написаны несколько сложным юридическим языком. Однако теперь понять их можно проще и без обращения к юристу.
RuSnake
6 дек. 2016 / 10:31
  • 10910
  • 0
Японец о Казахстане: «Ваши девушки уж сильно себе набивают цену...»

Японец о Казахстане: «Ваши девушки уж сильно себе набивают цену...»

"Мужчины должны у вас тут права качать, ибо их процент в вашей численности населения уступает проценту женщин". Я машинально начала уверять, что у нас в стране таковых не имеется...
Sapientia
5 дек. 2016 / 10:52
  • 10565
  • 71
Известный европейский фотограф показал истинную красоту казашек

Известный европейский фотограф показал истинную красоту казашек

С 26 по 30 ноября в Алматы гостил известный европейский фотограф Ян Маклайн в рамках реализации совместного проекта с Казахстаном. Подробности не уточняются, однако ходят слухи о том, что этот...
Muchacho55
7 дек. 2016 / 18:29
  • 8994
  • 8
Распил 1 млрд долларов или спасение для Алматы? В 2017-м начнётся строительство БАКАД

Распил 1 млрд долларов или спасение для Алматы? В 2017-м начнётся строительство БАКАД

Конечно, Алматы заслужил эту дорогу. Невзирая на все издержки, которые могут возникнуть. Заслужил и как крупнейший город Казахстана, и как субъект, формирующий своими налогами около четверти всех...
merurg
7 дек. 2016 / 12:35
  • 7252
  • 19
На самом деле дела плохи: казахстанские школьники на 49-м, а не на 12-м месте по математике

На самом деле дела плохи: казахстанские школьники на 49-м, а не на 12-м месте по математике

О том, как масс-медиа раздула миф о казахстанских вундеркидов в розовый воздушный шар, пока его не проколола правда-иголка. Получается, что казахстанские дети не могут применить теорию в практике...
ardakzhurynov
7 дек. 2016 / 0:17
  • 5597
  • 36
10 причин, по которым я не смогла работать учителем. Не только в зарплате дело, ребята

10 причин, по которым я не смогла работать учителем. Не только в зарплате дело, ребята

Я почти год проработала в школе, и когда уходила оттуда, была самым счастливым человеком в мире. Тот год, честно говоря, я и сейчас вспоминаю с ужасом.
demonica
6 дек. 2016 / 17:21
  • 5977
  • 78
«Лицо дьявола»? Страшный силуэт на стекле – не оправдание водительской безответственности

«Лицо дьявола»? Страшный силуэт на стекле – не оправдание водительской безответственности

Казнет уже которые сутки подряд обсуждает страшную аварию на трассе Астана – Боровое, где сошлись страшные мистические знаки и где из-за банальной человеческой безответственности гибли люди..
openqazaqstan
вчера / 13:14
  • 5596
  • 5
После крупной пьяной аварии бизнесмены в Чечне отказались торговать спиртным. В Казахстане едва ли такое возможно

После крупной пьяной аварии бизнесмены в Чечне отказались торговать спиртным. В Казахстане едва ли такое возможно

После тяжкого ДТП по вине пьяного водителя в Чечне закрылись все магазины, торгующие алкоголем. Их владельцы – 14 бизнесменов – добровольно отказались от выданных им лицензий.
openqazaqstan
5 дек. 2016 / 13:09