• 1235
  • 0
  • 0
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Қорықтың басты мәселесі

Арал қаласындағы ерекше орындар туралы сөз еткенде, оның аумағында орналасқан Барсакелмес мемлекеттік табиғи қорығына тоқталмай өтпеске болмайды. Бұл қасиетті мекен бір кездері Арал теңізінің бергі жағалауындағы өзінше бір арал болатын. Кейінгі жылдары теңіз суының күрт тартылуына байланысты ол бертін келе құрлықпен қосылып кетіп, өзінің арал ретіндегі статусын жоғалтып алды. Ашық аспан аясынан ойып тұрып орын алатын бұл қорық қазіргі таңда Қазақстандағы белгілі алты мемлекеттік қорықтың қатарында жан-жануарларды қорғау мақсатында жұмыс жасап келеді.

Барсакелмес қорығы Арал теңізінің солтүстік-батыс бөлігіндегі өзі аттас шөлейтті аралда орналасқан. Бұл қорық 1929 жылы тапсырма беруші орган ретінде құрылып, араға он жыл салып, 1939 жылы 10 желтоқсан күні мемлекеттік қорық мәртебесіне ие болады. Сол бір жылдары Қазақ КСР Халық Комиссарлары кеңесінің шығарған №973 қаулысы негізінде бұл құрылымның тұрақ тепкен жері өте қолайлы мекен болатын. Оның ең биік бөлігі теңіз деңгейінен 100 метрге дейін баратын.

Қорықтың жалпы көлемі 160,8 мың гектар жерді қамтиды. Қорықтың басты мақсаты - жалпы табиғат кешенімен қатар саны азайып бара жатқан ақбөкен мен қарақұйрықты қорғау. Бүрын Аралда жоғары сатыдағы өсімдіктердің 257 түрі өссе, соңғы кезде олардың саны тіпті азайып, кейбіреулері жойылып кету қаупінде. Қорыққа шөлді аймаққа тіршілік етуге бейімделген жануарлар тән. Негізгі қорғалатын аңдар: ақбөкен, қарақұйрық және құлан. Жануарлар әлемімен қоса өсімдіктер әлемінің түрлері бұнда өте сирек кездеседі. Өсімдік атаулының 256-дан астам түрлері және малдар, аңдар, сүтқоректілер және қос мекенділер тіршілік етеді.  Теңіздің тартылып, құрғауына байланысты судың тұздылық мөлшері нормадан асып, шектен шықты. Тұщы су – тұрмыстық қолданысқа қажетті зат. Ал судың құрамының күрт өзгеруі табиғи апатқа әкеліп соқтыруы да мүмкін. Қазіргі таңда тұщы судың жоқтығы мал шаруашылығына қиындық әкелуде.

Барсакелмес қорығының басқа қорықтардан басты артықшылығы – елімізде сирек кездесетін құландардың тіршілік етуі. Барсакелмес – құландар мекені. Әу басында мұндағы қорықтың өзі негізінен табиғатта сиреп бара жатқан осы аңның түрін сақтап қалу үшін құрылған еді. Құландар осыншама кең байтақ жерімізде өте сирек. 1953-1964 жылдар аралығында 9 құлан Түрікменстанның Бадхыз қорығынан осында әкелініп жіберілген. Ал 1982 – 1991 жылдар аралығында 260-тан астам құландар республиканың басқа қорықтарына ауыстырылған. Қазіргі таңда жылдық қорытынды бойынша құлан саны 20-25 басқа көбейді. Азайған құландарды көбейтуді басты назарға алуымыз керек.

Енді Барсакелмес қорығының дәл қазіргі таңдағы жұмыс сипатына келсек. Бірақ, тұяқты аңдардың бұл қорық аумағынан тысқары кетіп қалатындығына байланысты 500 мың гектардай алқап бақылауға алынған. Бұрынғы теңіз табаны және онымен жалғас жерлерден құралатын осынау атырап күзет әдісімен қадағаланады. Мұндағы құландар саны да біртіндеп өсіп келеді. Бір кездері тіпті санаулы болып қалған бұл аңның мұндағы қарасы бүгінде 100-ден асты. Егер құланның өте баяу өсетіндігін ескерсек, бұл өсімнің өзінің жоғары қарқынды екенін байқауымызға болады.

Барсакелмес қорығының қазіргі таңдағы басты мәселесі - 100-150 000 га және 400 000 га жерді сақтап, өсімдіктерді көбейту. Бұл – өте дұрыс шешім. Теңіз кеуіп, орны құрғап, өсімдік атаулының мүлдем азаюы қорық аумағында көптеп кездеседі. Өсімдік біткеннің азаюы – таза ауаның ластануы. Ластанған ауа тіршілікке қолайсыз. Бұл мәселеге аудан басшылығы да оң көзбен қарап, қолдан келген барлық шараларды жүзеге асыруды жоспарлап отыр. Гүлденген қала атануымыз үшін қолдан келген іске барынша ұмтылуымыз қажет.

 
qaragulyesbol
3 ноября 2013, 2:17
405

Loading...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Архивные фотографии Алма-Аты из семейного альбома. Ностальгический пост

Архивные фотографии Алма-Аты из семейного альбома. Ностальгический пост

Насобирал разных фотографий про наш город, из семейного архива. Фотографии не от сканированные, а пересняты на телефон. Давно хотел выставить, но не решался) Сейчас уже мы все поменялись, уже...
Ispanec
22 февр. 2017 / 11:05
  • 12171
  • 25
«Ау, дорогой, проснись! 21 век на дворе давно!». Бездипломный-безработный-бесквартирный!

«Ау, дорогой, проснись! 21 век на дворе давно!». Бездипломный-безработный-бесквартирный!

Ну реально же, парни, откуда вы только беретесь такие простые, а? Я сейчас просто расскажу несколько историй из личного опыта, и судите сами – нормально это? Но для начала расскажу немного о себе...
socium_kzo
22 февр. 2017 / 11:38
  • 7091
  • 96
Вспомнились слова однокурсника: «Не завидую твоему будущему мужу»

Вспомнились слова однокурсника: «Не завидую твоему будущему мужу»

Среди моих знакомых есть одна милая девушка, она тоже молодая мама как и я. Очень открытая, видная, недавно вышла на работу. У нее счастливая семья и все, тьфу-тьфу, складывается хорошо.
Roza_pvl
19 февр. 2017 / 11:49
  • 6010
  • 43
Диана Шурыгина – жертва или змея? Девочка красивая, а весь мир судит её именно за это

Диана Шурыгина – жертва или змея? Девочка красивая, а весь мир судит её именно за это

Я совсем не смотрю передачу "Пусть говорят", слишком много ругани и негатива, но новость про какую-то девушку заполонила все мои социальные сети, я открыла youtube и посмотрела несколько передач...
Roza_pvl
22 февр. 2017 / 11:49
  • 5137
  • 33
Как купить свое жилье при зарплате в 100 тысяч тенге

Как купить свое жилье при зарплате в 100 тысяч тенге

Итак, по просьбам трудящихся и по крикам души коллективного бессознательного решила я написать пост на эту тему. Вводные данные: 1) нет имущества, которое можно продать для покупки собственного...
DanaJarlygapova
20 февр. 2017 / 16:17
  • 4234
  • 47
50 бизнес-встреч с лучшими предпринимателями Астаны. «Наш бизнес начинался как хобби»

50 бизнес-встреч с лучшими предпринимателями Астаны. «Наш бизнес начинался как хобби»

Друзья, представляю вашему вниманию второго героя моей рубрики "50 бизнес-встреч с лучшими (по моей версии) предпринимателей Астаны за 100 дней" - Асхата Солтанова!
Kultursyn
20 февр. 2017 / 12:46
  • 4003
  • 18
Трамвайные пути Алматы ни в коем случае нельзя убирать, это окончательно уничтожит трамвай

Трамвайные пути Алматы ни в коем случае нельзя убирать, это окончательно уничтожит трамвай

В Алматы было сделано несколько заявлений касательно ситуации с трамваем, опять же не в пользу его восстановления и возвращения на улицы города. В городе собираются демонтировать рельсы...
SKYFALL
вчера / 16:01
  • 3456
  • 4
Замуж в 27. Это как отправиться на войну, но без оружия

Замуж в 27. Это как отправиться на войну, но без оружия

Я очень долго думала писать данный пост или нет. Потому, что тема очень тонкая, возможно кого-то может задеть, а, возможно, наоборот кому-то откроет глаза. Тема замужества в каждом поколении была и...
Adilyan
21 февр. 2017 / 20:22
  • 3568
  • 18
Диана Шурыгина как один из PR-инструментов продвижения своего товара и бренда

Диана Шурыгина как один из PR-инструментов продвижения своего товара и бренда

Простому обывателю социальных сетей уже известно, что самой обсуждаемой персоной в последнее время является печально известная 16-ти летняя девушка из Ульяновска Диана Шурыгина.
tala03
21 февр. 2017 / 13:27
  • 3376
  • 14