место в рейтинге
  • 109714
  • 96
  • 20
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Папуастар

Қазақ әңгімелері

Алтыншы әңгіме: Папуастар

Осы әңгімеде біз адамдардың ақшаға деген қатынасы жөнінде бірнеше оқиғаны мысалға аламыз.

Біздің бір кіші азаматымыз «махаббат» қарым-қатынасында абайламағандықтан, үйленуге бел байлады. Не болмаса, оның қызын бұл түсініксіз қарым-қатынас жалықтырып жіберді ме, әйтеуір ол екіқабат екенін жігітіне мәлімдеді. Азаматымыз нағыз еркек секілді жауапкершіліктен қашпай, қайта сүйіктісіне «сырға салды». Бірақ толыққанды нағыз еркек сияқты, «сырға салуға» ақшаны өз қалтасынан емес, анасынан сұрады.

Сонымен олар ерекше салтанатты үйлену тойын жасап, қуаныштарын үш жерде атап өтті. Олардың бірі келіннің анасы бақытты жас жанұя мен олардың достарын алып келген, Тынық мұхитындағы аралда тойланды. Әлбетте, барлық шығындарды жас жұбайлардың ата-аналары өтеді. Біраздан соң, бірге өмір сүрудің алғашқы керемет күндері өткеннен кейін, жас жұбайлар алдында жанұяны асырау мәселесі тұрды. Осы кезде біздің жас азамат өзінен үлкен азаматқа өз компаниясын және бизнесін ашуы үшін қаржылай көмек сұрап барды. Үйленген азаматқа бизнесін ашу үшін үйлену тойына кеткен сомадан үш есе аз мөлшердегі қаражат қажет болды.

Осы кезде, мән жайдың бәрін біліп отырған үлкен азаматымыз, «қазір тойға кеткен ақшаның үштен бір бөлігін таба алмай отырсаң, онда неге үйленуге сондай көп ақша жұмсадыңдар?»,-деп сұрады, алайда той жасаған жігіттің бұған еш жауабы жоқ еді.

Үлкен азаматымыз жас жігіттің өтінішін жоққа шығарып, оған ақша бермейтін болып шешті. Себебі ақшаның құнын білмейтін адамға ақша берудің қажеттілігі жоқ.

Негізі бүгінгі күні қоғамымызда, тек бай адамдар ғана махаббаттан және басқаларға әсер ету үшін естерінен айырылмайтынын айта кетейік. Себебі, күнкөрісі орташа жандардың да осыған ұқсас әрекет ететін бар. Мысалы, айына 1000 доллар жалақы алатын жас жігіт өзінің және қызының ата-анасынан ақша алып, қарызға белшесінен батып, үлкен той жасаған еді. Қазір осы жас жанұя жалдамалы пәтерде өмір сүреді, ал күйеу баланың ата-анасы әлі күнге дейін қарыздарынан құтылған жоқ.

Енді осы жерде туатын заңды сұрақ: осының бәрі не үшін?

Себебі, тойға жіберген ақша, пәтер сатып алудағы алғашқы салымды өтеуге толық жетер еді, ал қазіргі жалға төленіп жатқан ақша ай сайынғы құйылып отыратын салымды өтеуге толық жетіп тұр. Алайда, олар өздері кейін араласпайтын адамдарға үлкен отырыс жасап беруді, өздерінің жеке тұрғын үйінен маңыздырақ деп шешті.

Келесі бір оқиға, ол кәсіпкердің құлдырауы жайында болмақ. Бір компаниядағы өзінің үлесін сатып, шотына миллиондаған долларларды алған біздің кейіпкер өз ісін кеңейтуді жөн көрді. Бірақ бұдан бұрын барлық «nouveau riche» (жаңа бай фр.) жасайтын қылықтарды жүзеге асырды. Ол қымбат көлік, көптеген тұрғын үй және бұрынғы әйелінен ажырасып, өзіне «су жаңа», жас әйел алды.

Оның бес қымбат  көлігі, үш жеке меншік жүргізушісі, үйдегі адамдарға қызмет ететін он жұмысшысы және өзі мен әйелі үшін жеке оққағарлары болды. Бизнесмен жұмысқа «су жаңа» әйелінің туысқандары мен өз туысқандарын алды, кейіннен тіпті олар ақша ұрлаған күннің өзінде оларды жұмыстан шығара да алмады. Ақырында, оның бизнесі құлдырады, барлық мүлкі банкке салынды және қазір бүкіл мүлкінің сатылымға кететін кезегін күтуде.

Әрбір «жаңа бай» естерінен өздігінше танады. Кейбірінде осы кәсіпкер секілді ақшалары тек қымбат көлік пен үй алуға жететін болса, ал кейбірінің ақшасы Абрамович секілді, қымбат кеме және футбол клубын сатып алуға жеткілікті болады.  Осындай әрекеттер байлардың арасында көп кездеседі.

Бүгінде билік етіп отырған байлар феодальды аристократия қалай және не үшін билігін жоғалтып алғанын ұмытып кеткен.

Әдемі көрінуге тырысу негізінде, феодальды аристократия, өзінің алғашқы құқықтарынан айырылған. Феодальды аристократия, адамдарға деген билігін гаухар, изумруд және маржан тастарына ауыстырды.

Дәл осылай қазіргі байлар да, өздерінің фабрика, зауыт және кен орындарын сатып, оған бағалы тастар, қымбат кемелер мен футбол клубын алуда. Осындай әрекет оларды, құлдырауға ұшыратып, нақты билігін жоғалтуда.

Бүгінгі байлар, өз жерлерін «жылтырақ сырға-сақиналарға» сатып жіберген, Америкадағы үнділер мен папуастарды ақымақ деп санайды.

Алайда бүгінгі «vacheron constantin», «ferrari» немесе «roberto coin» осы «жылтырақ сырға-сақиналардан» еш өзгешеленбейді.

Себебі, мұрнында қыстырылып тұрған сақинаның орнына «Cartier» белгісін ауыстырып қойғанмен, папуас папуас болуын тоқтатпайды.

   
Дана Жол danajol
«Дана Жол» қолданбалы экономика орталығы «Қазақстанның экономикалық даму бағдарламасын» таныстыру мақсатында экономикалық семинар-тренингтер өткізеді. Осы күнге дейін орталық БАҚ, кәсіподақтар, бизнес ассоциация, университеттер мен маслихаттар және т.б. салалармен жұмыс істеп келді. danazhol.kz vk.com/danazhol facebook.com/danazhol https://www.youtube.com/channel/UCxz8e1MUxjOmKNSq2RAYPfA
8 марта 2013, 20:25
557

Загрузка...

Комментарии

akma81
0
0
Sizdin angimeleri ote kyzyk. Birak bul arine bizdin-angemiler.kz
корпеңе қарай шашыл деген ата бабам, бірақта ешқкандай ата-ана өз баласын кем қалдырмаймын деп шашылып,ақыраяғында балаларын қарызға белінен батырады.

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Мысли вслух. Почему казахи перестали общаться с родственниками и ходить в гости?

Мысли вслух. Почему казахи перестали общаться с родственниками и ходить в гости?

Дастархан в те времена был скромен. Не было понятия «сынау» - осуждения кто как живет, какой в доме ремонт и т.д. Пока взрослые обсуждали задержку заработной платы, мы играли в армию, жмурки, строили городки...
socium_kzo
5 дек. 2016 / 15:19
  • 30344
  • 30
Верховный Суд презентовал комментарий к Гражданскому процессуальному кодексу

Верховный Суд презентовал комментарий к Гражданскому процессуальному кодексу

ГПК содержит 505 статей, многие из которых написаны несколько сложным юридическим языком. Однако теперь понять их можно проще и без обращения к юристу.
RuSnake
6 дек. 2016 / 10:31
  • 11033
  • 0
Японец о Казахстане: «Ваши девушки уж сильно себе набивают цену...»

Японец о Казахстане: «Ваши девушки уж сильно себе набивают цену...»

"Мужчины должны у вас тут права качать, ибо их процент в вашей численности населения уступает проценту женщин". Я машинально начала уверять, что у нас в стране таковых не имеется...
Sapientia
5 дек. 2016 / 10:52
  • 10846
  • 71
Известный европейский фотограф показал истинную красоту казашек

Известный европейский фотограф показал истинную красоту казашек

С 26 по 30 ноября в Алматы гостил известный европейский фотограф Ян Маклайн в рамках реализации совместного проекта с Казахстаном. Подробности не уточняются, однако ходят слухи о том, что этот...
Muchacho55
7 дек. 2016 / 18:29
  • 9472
  • 8
Распил 1 млрд долларов или спасение для Алматы? В 2017-м начнётся строительство БАКАД

Распил 1 млрд долларов или спасение для Алматы? В 2017-м начнётся строительство БАКАД

Конечно, Алматы заслужил эту дорогу. Невзирая на все издержки, которые могут возникнуть. Заслужил и как крупнейший город Казахстана, и как субъект, формирующий своими налогами около четверти всех...
merurg
7 дек. 2016 / 12:35
  • 7479
  • 20
Невозвращенцы-болашаковцы должны государству почти 2 млрд тенге. Кто их теперь вернет?

Невозвращенцы-болашаковцы должны государству почти 2 млрд тенге. Кто их теперь вернет?

Как сообщают новостные порталы, в Нью-Йорке нашёлся бывший болашаковец Ержан Еликов, исчезнувший пять лет назад и всё это время не выходивший на связь с родителями. Да-да, это именно он, «тот самый».
openqazaqstan
вчера / 14:31
  • 7451
  • 23
«Лицо дьявола»? Страшный силуэт на стекле – не оправдание водительской безответственности

«Лицо дьявола»? Страшный силуэт на стекле – не оправдание водительской безответственности

Казнет уже которые сутки подряд обсуждает страшную аварию на трассе Астана – Боровое, где сошлись страшные мистические знаки и где из-за банальной человеческой безответственности гибли люди..
openqazaqstan
8 дек. 2016 / 13:14
  • 6695
  • 7
10 причин, по которым я не смогла работать учителем. Не только в зарплате дело, ребята

10 причин, по которым я не смогла работать учителем. Не только в зарплате дело, ребята

Я почти год проработала в школе, и когда уходила оттуда, была самым счастливым человеком в мире. Тот год, честно говоря, я и сейчас вспоминаю с ужасом.
demonica
6 дек. 2016 / 17:21
  • 6420
  • 78
На самом деле дела плохи: казахстанские школьники на 49-м, а не на 12-м месте по математике

На самом деле дела плохи: казахстанские школьники на 49-м, а не на 12-м месте по математике

О том, как масс-медиа раздула миф о казахстанских вундеркидов в розовый воздушный шар, пока его не проколола правда-иголка. Получается, что казахстанские дети не могут применить теорию в практике...
ardakzhurynov
7 дек. 2016 / 0:17
  • 5986
  • 36