• 54313
  • 93
  • 14
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Алатау аласарған ба?!

«Ұйықтасам түсіме ылғи тау кіреді» демеуші ме еді ақиық ақын Мұқағали. Әрбір алматылықтың өңінде де, түсінде де тау жүреді. Алатау мен Алматы тел ұғым. Алатау тұрғанда Алматы жоғалмайды. Алматы жоғалмаса, Алатау аласармайды. Алматының есімін алты қырға асырған күш сол аңғарлары мен шатқалдары көп, жоталары мен жықпылдары көп Алатау. Ал, Алматы – сол Алатаудың ерке баласындай етегінде асыр салған шолжаң шаһар. Мұқағалиша айтсақ, «Алматы – жүрегі Алатаудың! Тау ұйқыға кеткенде бүлкілдеген». Алматыдан жырақтаған әр адамның іздейтіні сол тау. Алматыға ат басын тіреген әр жанның да құмартқаны сол тау. Алатау – қорған, Алатау – құлазыған адамды қайта тіктейтін асқақ биіктік. Бұл сөзімізді әйгілі Әбіш Кекілбаевтың «Аласартып кетердей болса қауіп, Алатауға қарап қой ауық-ауық» деген сөзі растайды.


Алатауды жырламаған ақын жоқ. Өйткені, Алатау зәңкиген меңіреу тау ғана емес, шалқар шабыт сыйлайтын асқақтық. Ақбас шыңдарын мұз жалаған биіктік. Сол биіктікті сезінудің өзі бір бақыт! Сол бақытты Мұқағали ақын: «...Алматыны сыйласаң, көк күніңді, Өткізер ең Алатау бөктерінде» немесе «Алматыны сыйласаң, сапар жолға, Алатаумен қоштаспай жүріп кетпе, – деген сөздермен сабақтастырады. Тіпті, Абайдың Жетісуға келгенде басында қар жатқан Алатауға таңырқай қарап: «Алатаудың басы күнге жақын, бірақ басында мәңгілік қар жатады. Сайында неше түрлі өсімдік, неше алуан жеміс шығады. Жақсылыққа алыс жер, алыс заман жоқ. Қайда болса да жетеді» деген сөзі бар. Сірә, Алатау жайында бұдан асырып сөз айту қиын болар.

Сол атын әнге де қосқан, жырға да қосқан ақбас Алатау бүгінде аласарып кеткен бе? (Алатаудың абсолюттік биіктігін өзге таулармен салыстыра өлшеу әбестік. Алатауды көз жетпес биіктік дегеннен гөрі қол жетпес биіктік деген абзалырақ – Ж.Б). Гүлдің солатыны секілді таулардың шөгетіндігі де заңдылық. Ғасырлар оза келе таудың төбеге, төбенің адырға айналатындығы да шындық. Бұрын жиырма бестегі жігіттей еңселі көрінетін Алатау бүгінде тоқсандағы қариядай пәс. Алатаудың жоталарының ұшар басындағы сірескен мыңжылдық мұздықтардың ерігеніне қарап Алатау көз жасына жиі ерік беретін қария қалыпқа түскен бе деп қаламыз. Соңғы кездері жиілеп кеткен жер сілкіністерін еске ала отырып, Алатаудың жүрек дүрсілі қалыптан ауытқыған дімкәс халде секілденеді. Не де болса, Алатаудың биіктігін төменнен қарап тану мүмкін емес. Алатауды өлшеу үшін Алатаудан биік болу керек. Бірақ, Алатаудан биік болу орындалмас арман ғана. Сондықтан, күндіз-түні төбемізден тапжылмай қарап тұрған Алатаудан ешнәрсе жасыра алмаймыз. Не істесек те, Алатау бізді қалт жібермей бақылап отыр.

Алатау неге біз үшін аласарып кеткен сияқты? Осыған жауап іздеп көрейікші. Өйткені, миллионға жетіп жығылатын мәшинелерден шыққан көк түтін көк аспанды тұнжыратып, таулардың биіктігін көлегейлейді. Арал теңізінен ұшқан тұздар Алатау басындағы мұздықтарды ерітіп, ақбас шыңдардың тақиясын шешіп алғандай күйге түсіруде. ХХI ғасырда асқақтаған Алатауымызда адам көзiн сүйсiндiрер мұздық қалмайды деседі. Бұл деректер «2010 – 2020 жылдарға арналған Қазақстан экологиясы» атты мемлекеттiк бағдарламада көрсетiлген. Одан қалды, қалталылардың көбісі үй салудан өрге қарай өрмелеп барады. Тікке шаншылған шыршалар мен аршалардың орнына зәулім үйлер бой көтеріп жатыр. Міне, осы дүниелердің барлығы Алатауды аласартып, пәсейтіп отыр емес пе?!

Байқап қарасақ, Алатау адам қолымен жасалынып жатқан экологиялық апаттың құрбанына айналғалы тұр. Демек, Алатауды аспандататын да өзіміз, аласартатын да өзіміз. Алатау биік болу үшін, біз де биік болуымыз қажет. Адамдар пәсейгенде, Алатау қарап қалады дейсіз бе? Сондықтан, Алатау көз алдыңызға аласарғандай болып көрінсе, алдымен өзіңізді биіктетіңіз...

Жандос БАЙДІЛДА.

18 июня 2012, 19:48
1772

Загрузка...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Я был удивлён, что в Азербайджане есть Казахский район

Я был удивлён, что в Азербайджане есть Казахский район

Мне как казаху по национальности очень хотелось туда попасть. Оказалось, что климат там намного суровей и люди, говорят, суровые и воинственные. Казах – город на западе Азербайджана...
alidimash
18 янв. 2017 / 21:50
  • 26894
  • 18
10 лучших районов Алматы. Широкие улочки, частные дома, летом – красота!

10 лучших районов Алматы. Широкие улочки, частные дома, летом – красота!

Названия улиц: Садовый бульвар, Солнечный проезд. Красиво звучит не так ли? Прям, как в Москве... Уютные улочки и радующие глаз одноэтажные домики, тихо и свободно, нет динамики, движух и ажиотажа.
gelberdeuet
16 янв. 2017 / 14:45
  • 8060
  • 98
Многочасовые очереди, смерти в ЦОНах: почему вопросы об этом ставят парламентариев в тупик?

Многочасовые очереди, смерти в ЦОНах: почему вопросы об этом ставят парламентариев в тупик?

Ожидали ли депутаты Мажилиса всего этого? Как планировали этот процесс регистрации, и обсуждали ли его, прежде чем одним нажатием кнопки принять нормы с такими абсурдными временными рамками?
openqazaqstan
17 янв. 2017 / 14:32
  • 4863
  • 22
Сильное ДТП произошло в Алматы на Тимирязева-Байзакова

Сильное ДТП произошло в Алматы на Тимирязева-Байзакова

NoComment (c) Официальный слоган EuroNews. Катастрофа на алматинской утренней трассе началась с того, что водители «Ниссана» и микровена ожидали сигнала светофора на запад по Тимирязева...
ibestreporter
17 янв. 2017 / 22:52
  • 3702
  • 5
Астана глазами алматинских девушек. Как при таких погодных условиях можно выжить?

Астана глазами алматинских девушек. Как при таких погодных условиях можно выжить?

В спальных районах, и в высотных домах сквозь стены слышно завывание ветра. В особенности ночью. Такие звуки, я слышала, пожалуй, только по телевизору, в фильмах про метель.
Naomi_K
вчера / 12:36
Вейпинг безопасен? Эндрю Холл из США тоже так считал, пока что-то не пошло не так

Вейпинг безопасен? Эндрю Холл из США тоже так считал, пока что-то не пошло не так

Эндрю Холл из США считал, что вейпинг безопасен и усиленно убеждал в этом близких. Но как-то раз что-то пошло не так. Это результат взрыва хипстерского устройства - выбило 7 зубов + ожоги и раны...
Maxambet
17 янв. 2017 / 16:28
  • 3585
  • 47
Это поколение просрет страну. 20-летняя молодежь представляет из себя сказочных эльфов

Это поколение просрет страну. 20-летняя молодежь представляет из себя сказочных эльфов

Смотря в очередные пустые глаза вчерашнего студента, приходящего устраиваться на первую работу страшно становится. Потому что сравниваю с теми же китайскими студентами, которые готовы выгрызать себе мечту.
mbaitykov
18 янв. 2017 / 11:34
  • 3689
  • 98
Становится хуже, но как-то постепенно. Беднеем, но тоже как-то не разом

Становится хуже, но как-то постепенно. Беднеем, но тоже как-то не разом

Помню, когда я уезжал и Казахстана, тут было довольно прилично, даже не смотря на то, что жить было невыносимо. Но прилично так. Мусора было меньше. Дороги чистили, вони почти не было. Да и в остальном тоже норм.
shootnix
18 янв. 2017 / 12:49
  • 3172
  • 34
Любимый Тайланд. Правящий король называет Паттайю «черным пятном на репутации страны»

Любимый Тайланд. Правящий король называет Паттайю «черным пятном на репутации страны»

Тайланд мы впервые посетили в декабре 2012 года. Полученные эмоции настолько были яркими, что в конце 2015 года мы решили еще разок слетать в Тайланд. Вспоминая Тай, первое о чем я думаю - горячий...
zhainar_d
17 янв. 2017 / 11:11
  • 2992
  • 24