• 75627
  • 82
  • 10
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Парақордың жан дүниесіне көзқарас

2008 жылы "Сарыағаш" газетінде басылды

Парақор – қазіргі біздің мемлекетте ең «атақты» да «жұмбақ» тұлға болып тұр. Мұны Елбасыдан бастап, бүкіл ел толық мойындады. Онымен ымырасыз күрес жарияланды. Күтпеген тұстан күтпеген тұлғалар пара алу кезінде ҰҚК қызметкерлерінің құрығына түсуде. Жазалануда. Бірақ...одан көңілде қуаныш жоқ. Өйткені ұсталған парақор ең соңғысы емес, ең соңғы болуы мүмкін де емес екенін бәріміздің ішіміз сезеді.

Оған қоса, парақор бөтен емес, өз ішімізден өсіп -жетіліп, қалыптасып, орнығуда, парасын алуда. Оған әбден үйреніп, «етіміз өліп» қалғаны соншалықты, оған параны алдымен өзіміз қыстыруға бейім тұрамыз, «маған жақсылық істеді» деп рақымет айтамыз, арам қолын қос қолдап қысамыз. Әрі-беріден кейін одан...қорқамыз. Өйткені парақор қызметкердің қаншалықты арамза, қатігез, кекшіл екенін де білеміз. «Пара бермедің бе, ертең зияны тиері сөзсіз». «Оны ешкім де тоқтата алмайды». Бұлар – қазіргі көпшіліктің қанына сіңіп, бұлжымас сеніміне айналып қалған қағидалар. «Оу, ол болмаса, тірлігің қалай тынады! Оның барына құдайға шүкір! Өмірдің заңы осындай!» деп, небір «ақылшылардың» парақорды қорғаштай бастағаны қашан!

Сонда парақор деген кім өзі? Ол соншалықты ірі, батыр, ақылды тұлға ма?!.

Оның ең айқын қасиеті – екі жүзділігі. Тіпті, құбылмалы, сайқал мінезділігі. Неге екенін, ол параны жасырын алады, тірлігін көзден тасада, тығылып істейді. Соған қарағанда тірлігінің заңға қайшы, қоғамға зиян екенін білсе керек. Ұялып тұрған жоқ, ұят деген ұғым онда түбегейлі жоқ, тек сәл де болса қоғамнан және заңнан сескенеді. Елді сайқалдана алдап, көрер-көзге жап-жақсы адам болып, өзінің сасық ниеттері мен тірліктерін бүркемелегісі-ақ келеді. Кейде, есірген кезде, заңды тура белден басып, пасықтығын батырлық етіп көрсетеді, елді қатігездікпен, бетпақтықпен езіп, қорқытып алғысы келеді, қорқыныштан үні өшіп, көзі көр болып қалса дейді. Онысы іске асып та жатыр. Кейде ісіп-кеуіп, ақылшысынып, көсем де болып кетеді.

Одан кейін – парақорда адамгершілік, әділдік, адалдық, ұят деген сияқты түпкі адамшылық қасиеттер түбегейлі жоқ. Бұл қасиеттердің мәнісін ол кейде өте жақсы түсінуі де мүмкін, өйткені «ең жақсы адамның ролін» ең жақсы актердей-ақ ойнайды, бірақ оларды өзіне ең қажетсіз де қауіпті ауру деп қабылдайды, қанына «бөгде тірішілік» араласқандай, тұлабойы тік тұрып, кері тебеді. Тіпті, адамшылыққа микроб көргендей, тым жоғарыдан, менсінбей қарайды. Парақор айналасындағы өзі сияқты «екі аяқты жәндіктерден» ешбір мән-мағына, мазмұн күтпейді де, іздемейді де. Ол адам баласына деген менмендіктің ең шырқау шегінде, яғни цинизмнің биігінде отыр.

Мұның бәрін ол «ішімде, ешкім көрмейді, білмейді» деп ойлайды, бірақ оның бар тірішілігі оның бар болмысын жариялап, айқайлап тұрады. Оның бар нәрсені тиынға шағып, күйбең тірішіліктің әрбір ұсақ-түйегіне шұқыланып, түрткіленіп жүретін іс-әрекеттері, ешкімге сенбей, барлық адамдарға күдікпен қарай, қорқа айтатын жасанды да зымиян сөздері мен қылықтары оның қуыс кеудесі мен сасық пиғылдарын паш етіп тұрады.

...Мүмкін адалдық, адамгершілік, әділдік дегендеріңіз әншейін теориялық принциптер шығар? Өмірде оларды орындау не орындамау әркімнің өз еркінде сияқты ғой?! Оларды орындамағанның да ешнәрсесі қирап, бүлініп жатқан жоқ! Өмірдегі шындық, күнкөріс бұл принциптерге бетпе-бет келгенде принциптер қарсы тұра алмай, қақырап кетіп жатыр ма? Неге түпкі адамшылық қағидалар осыншама әлсіз, жігерсіз, бейшара күйге түсті? Түбінде мұндай принциптердің кімге және неге керегі бар? Ешқандай принципсіз де өмір өтіп жатыр – адам мен адам кездесті де, келісті, әрбір нәрсені, жанды да, жансызды да, саудалап, нақты ақшамен бағалап, сатып жатыр. САТЫП ЖАТЫР! САТЫЛЫП ЖАТЫР! Осы принцип жеңіп тұр, осы принцип жөн бе?!. Бұл – қазіргі өмірдің өзегінен жарып шыққан БАС ПРИНЦИП!

...Дейін десеңіз – Бүкіл адамзат жаралғалы неге бұл қағидалар, яғни «адалдық», «әділдік», «адамгершілік», «ақиқат» деген ұғымдар алға тартылады, адамзатына, қоғамға ең маңызды, ең қажетті қасиеттер, қымбат дүниелер ретінде бағаланған? Қайдан шыққан бұл сөздер?..

Ойпырмай! Өз сұрақтарым өзіме түрпідей тиюде! Оларды қоюдың өзі үлкен күпірлік, күнә, шектен шыққан менмендіктің, яғни цинизмнің шарықтау шегі секілді! Бірақ...оларды мен емес, мына өмірдің өзі алдымызға қойып отыр. Парақорлар әулеті қойып отыр. Көкейдегі дақ – тірішіліктің ойығы. Күніміз осыған жетті.

Л.Толстойдың өз заманындағы аристократтық (ақсүйектік) өнер жайында айтқан сөзі бар – «Искусство с ума сошло. Искусство дошло до крайнего цинизма в отношении к собственному народу». Цинизм деген менмендіктің ең шарықтау шегі, адамшылық параличі. Сол сияқты - қоғамның бас көтерер қауымы, шенеуініктері (ақсүйектері деңіз) адамгершілікке деген, яғни қарапайым өз халқына қатысты цинизмнің шырқау шегіне жетіп тұр! Елбасының әкім, шенеуініктерге «Халыққа жақын болыңдар! Халыққа есеп беріңдер!» - дегенінің өзі осы нәубетті аңғарғандықтан болса керек.

Жеке адамдардың қателескені еш нәрсе емес, көптің алжасқаны, оның ішінде елдің қызметінде жүрген топтың алжасқаны, құрдымға алып барады.

Шенеуініктердің, байлардың да арасында адал, таза азаматтардың көптеп барына өз басым әлі сенемін, бірақ араларында пасық парақорлардың мұншалықты тайраңдағанына солар тікелей жауапты деп санаймын.

Ал енді елдің жауапкершілігі ше?

Міне – мен, қалың қараорманның қарапайым өкілімін. Ел – айналамда, күнделікті қасымда. Халықтық сана, яғни кеңірек және ұзақтан ойлау қалыптаса қоймады. «Осы халықтығымызға зиян-ау, келешек ұрпаққа кесірі тиеді-ау, бүгінгі біреуден жеген арам асым ертең-ақ ұрпағымның қақ желкесінен шығады-ау» демей, кейбір жігіттер бір күндік кесепат тірліктерге, ұят істерге шамырқанбай, жиренбей қол ұруда. Ар-ұят, намыс деген аяқ астында қалуда. «Халық өзіне сай басшыларды «жасап» немесе «тілеп» алады!» Мұны мен ойлап тапқан жоқпын. Парақорды да өз қолымен, «қолдан жасап» алады! Сөйтіп параны да өзі береді, арқасын да қамшыға өзі тосады, ар-ұятын да өзі сатады. Сондағысы – бір күндік тірлігін тезірек тындыру. Парақорды білмегеннен немесе ұстай алмағаннан емес, оның қаншалықты қауіпті екенін, жау екенін, іштен жегі құрт екенін түбіне жете түсінбегеннен, бейқамдықтан, надандықтан ел өзін-өзі қорлайды. Бұл – келешекке атқан оқпен тең.

Әрине, «балық басынан шіриді». «Басы анадай болса, басқаға не дау...» деп талайларға ақталуға болар, бірақ...Біз ел емеспіз бе?!. Мен мәселені турасынан қоямын – ЕЛ ТҮЗЕЛМЕЙ...ЕШКІМ ДЕ, ЕШНӘРСЕ ДЕ ТҮЗЕЛМЕЙДІ!!!  Басшы-бақыбайларың да осы елдің баласы, оларды да тек ел тура жолға салады. Міне елдің жауапкершілігі.

Ал параның мәнісіне келсек, пара – еңбексіз табыс. Ол еңбектің қадірін жоққа шығарады. Адамды ең бірінші қажеттілік – еңбектен алшақтатады, азғындатады. Өз табиғатынан айырады. Еңбексіз жеген нан – арам.

Пара – өз адамшылығын сату. Параны аз немесе көп деуге болмайды. Бір тиын параның өзі адамшылықтан жұрдай етеді. Парақорлық – адамгершілік саудасы. Яғни адамшылықты сатып, біртіндеп аңға айналудың белгісі. Орта ғасырдағы бір-бірін қалай болсын солай қылышпен шауып кете беретін заман. Бірақ қазіргі қылыш – пара. Бір-біріне атып жатқан тас – пара. Оқ – пара. Пара – жаппай қырғын. Пара – адамды тірідей сою. Білдірмей, ауыртпай өлтіру. Парақорлық – қоғамның адамгершілік санасының, рухының төмендігінің, адамшылық тұлғасының ұсақталуының белгісі.

Парақордың шын пасық бейнесін ашып, затына сай масқаралап, келекелеп, ел алдында ақиқат жиіркенішті де бейшара кейпін айқын көрсету қажет. Жаппай қоғамдық ақпарат құралдары жұмыла, сатира мен карикатура, өткір тіл парақорды басты нысанаға айналдырып, сүйегінен өткізе соққы беруі тиіс. Сонымен бірге, бұл пасық құбылыстың елге, әрбір жеке азаматқа, әсіресе жас ұрпаққа, олардың болашағына қаншалықты зиян және ақыр-соңы неге алып баратынын жан-жақты да тереңдей ашық талдап, елге насихаттауды күшейту керек шығар. Шынын айту керек, ел әлі мұның шын парқына барған жоқ.

8 апреля 2012, 22:18
714

Загрузка...

Комментарии

Иә, кейде парақорлардың барлығын жоқ қылса, ел басқарушы шенеуніктерсіз ел қалай болар еді деп ойлаймын.

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Только на 10-й раз он смог поступить в Кембридж! Герой с Кармакшинского района

Только на 10-й раз он смог поступить в Кембридж! Герой с Кармакшинского района

Свыше 10 известных университетов приглашают его обучаться за рубежом, но выбор будет оставаться за Сакеном. Он выберет обучение в The University of Edinburgh и отправится в эту удивительную страну...
socium_kzo
30 нояб. 2016 / 11:06
  • 11489
  • 11
Взгляд со стороны: Назарбаев глазами кыргыза

Взгляд со стороны: Назарбаев глазами кыргыза

В чем уникальность этой личности? В чем его успех или провалы? Эти вопросы требуют глубокой аналитики и исследований. Я же хочу рассказать о Нурсултане Абишевиче глазами рядового кыргыза...
maxes
1 дек. 2016 / 8:05
  • 5267
  • 17
Японец о Казахстане: «Ваши девушки уж сильно себе набивают цену...»

Японец о Казахстане: «Ваши девушки уж сильно себе набивают цену...»

"Мужчины должны у вас тут права качать, ибо их процент в вашей численности населения уступает проценту женщин". Я машинально начала уверять, что у нас в стране таковых не имеется...
Sapientia
вчера / 10:52
  • 5091
  • 64
Мысли вслух. Почему казахи перестали общаться с родственниками и ходить в гости?

Мысли вслух. Почему казахи перестали общаться с родственниками и ходить в гости?

Дастархан в те времена был скромен. Не было понятия «сынау» - осуждения кто как живет, какой в доме ремонт и т.д. Пока взрослые обсуждали задержку заработной платы, мы играли в армию, жмурки, строили городки...
socium_kzo
вчера / 15:19
  • 4373
  • 13
Молчание врачей. Дети ЮКО, заражённые ВИЧ 10-11 лет назад, узнают о диагнозе-приговоре

Молчание врачей. Дети ЮКО, заражённые ВИЧ 10-11 лет назад, узнают о диагнозе-приговоре

Как сообщают новостные издания, в ближайшее время в Южном Казахстане 102 детям в возрасте 11-12 лет сообщат об их страшном диагнозе. Все эти дети были заражены ВИЧ, причём большинство было инфицировано по вине врачей.
openqazaqstan
2 дек. 2016 / 13:57
  • 4198
  • 4
Почему Дональд Трамп назвал Казахстан чудом. Президент подтягивается по географии

Почему Дональд Трамп назвал Казахстан чудом. Президент подтягивается по географии

Трамп и не подозревает, что 16 декабря 1991 Казахстан не создал, а восстановил свою национальную государственность. Иначе бы он упомянул не только 25 лет, а больше чем 550 лет казахской истории.
Stehlikova
2 дек. 2016 / 9:02
  • 4620
  • 88
Аэропорт Схипхол и Алматы. Смотришь на это и ощущение, что мы лет на тридцать отстали

Аэропорт Схипхол и Алматы. Смотришь на это и ощущение, что мы лет на тридцать отстали

Недавно пролетал через аэропорт Амстердама - Схипхол. Так как улетал из аэропорта Алматы, то не мог не начать сравнивать эти аэропорты.
Superkurt
30 нояб. 2016 / 10:09
  • 3627
  • 12
Мой личный опыт использования Astra Plat: мелочи в моем кармане заметно стало меньше

Мой личный опыт использования Astra Plat: мелочи в моем кармане заметно стало меньше

Давно ждал запуска электронного билетирования в общественном транспорте Астаны. В ноябре 2016 года этот день настал. Мой опыт насчитывает последние 2 недели и мне есть чем поделиться.
iamYerlan
1 дек. 2016 / 15:24
  • 3263
  • 13
Понять и простить: почему большинство стран бывшего СССР отказалось от амнистий

Понять и простить: почему большинство стран бывшего СССР отказалось от амнистий

Президент Назарбаев предложил амнистию для совершивших преступления небольшой тяжести несовершеннолетних, пожилых, женщин и других социально уязвимых категорий осуждённых.
openqazaqstan
30 нояб. 2016 / 13:45
  • 3092
  • 21